TCK Madde 77İnsanlığa karşı suçlar
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5237 sayılı Kanun'un 77. maddesi, siyasal, felsefi, ırki veya dini saiklerle toplumun bir kesimine karşı bir plan doğrultusunda sistemli olarak işlenen belirli fiilleri insanlığa karşı suç olarak düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Aşağıdaki fiillerin, siyasal, felsefi, ırki veya dini saiklerle toplumun bir kesimine karşı bir plan doğrultusunda sistemli olarak işlenmesi, insanlığa karşı suç oluşturur:
a)Kasten öldürme.
b)Kasten yaralama.
c)İşkence, eziyet veya köleleştirme.
d)Kişi hürriyetinden yoksun kılma.
e)Bilimsel deneylere tabi kılma.
f)Cinsel saldırıda bulunma, çocukların cinsel istismarı.
g)Zorla hamile bırakma.
h)Zorla fuhşa sevketme.
(2)Birinci fıkranın (a) bendindeki fiilin işlenmesi halinde, fail hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına; diğer bentlerde tanımlanan fiillerin işlenmesi halinde ise, sekiz yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Ancak, birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri kapsamında işlenen kasten öldürme ve kasten yaralama suçları açısından, belirlenen mağdur sayısınca gerçek içtima hükümleri uygulanır.
(3)Bu suçlardan dolayı tüzel kişiler hakkında da güvenlik tedbirine hükmolunur.
(4)Bu suçlardan dolayı zamanaşımı işlemez.
Madde gerekçesi
Maddede, bir planın uygulanması suretiyle ve siyasal, felsefî, ırkî veya dinsel saiklerle nüfusun sivil bir grubuna karşı, sürgün etme, esir hâline getirme, kitle hâlinde ve sistematik olarak kişileri öldürme, insanların kaçırıldıktan sonra yok edilmeleri, işkence veya insanlık dışı işlemlere veya biyolojik deneylere tâbi kılma, zorla hamile bırakma, zorla fuhşa sevk etme fiillerinin işlenmesi insanlığa karşı suç sayılmıştır. Bu madde, Nürnberg Mahkemesi Statüsünün 6 (c) maddesinden esinlenerek kaleme alınmıştır. Nitekim yeni Fransız Ceza Kanunu da 212-1 inci maddesi yönünden aynı surette hüküm getirmiştir. Dikkat edilmelidir ki, bu maddedeki hareketler bir grubun, grup olarak imha edilmesi amacıyla işlenecek olursa soykırım suçuna dönüşür.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Bu maddedeki kavramlar
- Gerçek içtima
- Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri
- İnsanlığa karşı suç
- Plan doğrultusunda sistemli işleme
- Siyasal, felsefi, ırki veya dini saik
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
19 karar arasından seçildi- 1. Ceza Dairesi · E. 2022/11555 · K. 2023/1053 · T. 15.03.2023Daire kararıOnama
Katılan vekillerinin temyiz sebepleri; Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin, idari ve adli anlamda görevli ve yetkili olan merciilerinin görevlerini müteselsil bir şekilde ihmal ve suistimal ettiklerine, eksik soruşturma yapıldığına, 5271 sayılı Kanun'un 288 ve 289 uncu maddelerinde belirtilen hukuka aykırılık ve hukuka kesin aykırılık hallerinin mevcut olduğuna, sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 77 nci maddesi kapsamında bir insanlık suçu olup zamanaşımının gerçekleşmeyeceğine ilişkindir.
- 1. Ceza Dairesi · E. 2024/5590 · K. 2025/9617 · T. 26.12.2025Daire kararıRet
a) İnsanlığa karşı suçlardan (madde 77, 78),
- İkinci Bölüm · E. 2016/6830 · T. 17.06.2020AYM bireysel başvuru
11. Mahkemenin 21/11/2013 tarihli kararıyla 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu'nun 77. maddesinin birinci fıkrası gereğince başvurucu hakkında kesinleşen hapis cezalarının neticeten 36 yıl hapis cezası olarak içtima edilmesine ve infazın bu süre üzerinden yapılmasına karar verilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- İnsanlığa Karşı SuçlarCeza Hukuku · 7 Uluslararası Suçlar · 4:17
Bu maddeye özel soru
TCK'da düzenlenen Soykırım ve İnsanlığa Karşı Suçlar bakımından dava zamanaşımı süresi ne kadardır?
- A) 20 yıl
- B) 30 yıl
- C) 40 yıl
- D) Fail yakalanana kadar işler.
- E) Bu suçlardan dolayı zamanaşımı işlemez.
Bu maddeyle ilgili 8 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl