TCK Madde 79Göçmen kaçakçılığı

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 28.03.2023

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, yasal olmayan yollarla bir yabancıyı ülkeye sokma, ülkede kalmasına imkân sağlama veya Türk vatandaşı ya da yabancının yurt dışına çıkmasına imkân sağlama fiillerini göçmen kaçakçılığı suçu olarak tanımlar ve cezasını belirler; birinci fıkrada temel suç, ikinci fıkrada mağdurların hayatı için tehlike ve onur kırıcı muamele hallerinde artırım, üçüncü fıkrada birlikte işleme ve örgüt faaliyeti halinde artırım, dördüncü fıkrada tüzel kişi hakkında güvenlik tedbiri düzenlenmiştir.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddi menfaat elde etmek maksadıyla, yasal olmayan yollardan;

a)Bir yabancıyı ülkeye sokan veya ülkede kalmasına imkan sağlayan,

b)Türk vatandaşı veya yabancının yurt dışına çıkmasına imkan sağlayan,

Kişi, beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve bin günden onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. (Ek cümle: 22/7/2010 - 6008/6 md.) Suç, teşebbüs aşamasında kalmış olsa dahi, tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur.23

(2)(Ek fıkra: 22/7/2010 - 6008/6 md.) Suçun, mağdurların;

a)Hayatı bakımından bir tehlike oluşturması,

b)Onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılarak işlenmesi,

hâlinde, verilecek ceza yarısından üçte ikisine kadar artırılır.

(3)(Değişik:6/12/2019-7196/56 md.) Bu suçun; birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde verilecek ceza yarısına kadar, bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır.

(4)Bu suçun bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

  1. 1.(madde başlığı)22/7/2010 tarihli ve 6008 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle bu maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere yeni bir fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.
  2. 2.6/12/2019 tarihli 7196 sayılı Kanunun 56 ncı maddesiyle bu fıkraya “üç yıldan sekiz yıla kadar hapis ve” ibaresinden sonra gelmek üzere “bin günden” ibaresi eklenmiştir.
  3. 3.28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “üç yıldan” ibaresi “beş yıldan” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Maddeye, Türkiye tarafından da onaylanan "Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi" ve "Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesine Ek Kara, Deniz ve Hava Yoluyla Göçmen Kaçakçılığına Karşı Protokol" hükümlerinin gereğini yerine getirmek üzere Tasarıda yer verilmiştir. Maddî menfaat sağlamak üzere, genellikle suç örgütleri marifetiyle göçmenler başka ülkelere kaçırılmakta, yasal olmayan yollarla ülkeye sokulmakta ve bu örgütlerin eline düşen çaresiz insanlar, büyük ve bazen yaşam ve beden bütünlükleri bakımından onarılamayan zararlara uğrayabilmektedirler. Maddenin birinci fıkrası göçmen kaçakçılığı suçunu oluşturan seçimlik hareketleri tanımlamaktadır: Tanıma göre, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddî menfaat elde etmek maksadıyla, yasal olmayan yollarla bir yabancıyı ülkeye sokmak veya ülkede kalmasına imkân sağlamak ya da Türk vatandaşı veya yabancının ülke dışına çıkmasına imkân sağlamak, seçimlik hareketli suç olarak tanımlanmıştır. Bu itibarla, yasal olarak yurda girmiş olmakla beraber, Türkiye’de sürekli olarak oturmalarına yetkili mercilerce karar verilmemiş yabancıların ülkede kalmalarına imkân sağlamak da, bu suçu oluşturacaktır. Suçun manevî unsuru, fiilin "doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddî bir yarar elde etmek maksadıyla" işlenmesidir. Suçun oluşması için, bu maksadın varlığı gerekli ve yeterlidir; ancak menfaatin elde edilmiş olması gerekmez. Bu unsur, suçu örneğin terör maksadıyla bazı kişileri ülkeye sokmak fiillerinden ayırmak olanağını vermektedir. Kaldı ki, bu suçta asıl mağdurlar, çaresizlik ve yoksullukları nedeniyle kendilerine bir ekmek kapısı açmak için çırpınan insanlardır. İkinci fıkrada, göçmen kaçakçılığı suçunun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, verilecek cezaların yarı oranında artırılması öngörülmüştür. Maddenin son fıkrasında, bu suçun bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, tüzel kişi hakkında da bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunacağı öngörülmüştür.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.

Değişiklik geçmişi(5)
  1. 28.03.20231. fıkra 28.03.2023 tarihinde 7445 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 06.12.20193. fıkra 06.12.2019 tarihinde 7196 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 22.07.2010bir ibaresi 22.07.2010 tarihinde 6008 sayılı Kanunla eklendi
  4. 22.07.20101. fıkra bir cümlesi 22.07.2010 tarihinde 6008 sayılı Kanunla eklendi
  5. 22.07.20102. fıkra 22.07.2010 tarihinde 6008 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(1)

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddedeki kavramlar

  • Yabancı
  • Maddi menfaat maksadı
  • Örgüt faaliyeti çerçevesinde işleme
  • Teşebbüsün tamamlanmış gibi cezalandırılması
  • Tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işleme
  • Yasal olmayan yollar
  • Yurt dışına çıkmasına imkân sağlama

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

555 karar arasından seçildi
  1. Ceza Genel Kurulu E.2023/599 K.2025/438 T.2025-10-30
    Ceza Genel KuruluRet
    5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 79/1-a, 62/1, 52/2-4, 53/1 ve 63. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis ve 5.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, taksitlendirmeye, hak yoksunluğuna, suçta kullanılan aracın müsaderesine yer olmadığına ve mahsuba ilişkin Tatvan 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 21.04.2021 tarihli ve 203-305 sayılı hükmün,
  2. 4. Ceza Dairesi · E. 2025/11094 · K. 2026/1931 · T. 20.01.2026
    Daire kararıBozma
    2. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemi; göçmen sayısı, suçta kullanılan aracın niteliği ve taşıma biçimi dikkate alındığında sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 79/2-b maddesinin uygulanması gerektiğine ilişkindir.
  3. 4. Ceza Dairesi · E. 2025/5507 · K. 2025/15359 · T. 07.10.2025
    Daire kararıBozma
    5271 sayılı Kanun'un 196/2. maddesinde yer alan "Sanık, alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç olmak üzere, istinabe suretiyle sorguya çekilebilir." şeklindeki düzenleme uyarınca, 5237 sayılı Kanun'un 79. maddesinde düzenlenen göçmen kaçakçılığı suçuna ilişkin cezanın alt sınırının 5 yıl olması karşısında, sanığın istinabe sureti ile başka mahkeme tarafından sorguya çekilemeyeceği gözetilmeden savunma hakkı kısıtlanarak yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulmasında, isabet görülmemiştir.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Ceza Hukuku Özel Hükümler

Göçmen kaçakçılığı suçunda "Daha Fazla Cezayı Gerektiren Nitelikli Haller"den biri aşağıdakilerden hangisi değildir?

  1. A) Suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi.
  2. B) Suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi.
  3. C) Suçun, mağdurların hayatı bakımından bir tehlike oluşturması.
  4. D) Suçun gece vakti işlenmesi.
  5. E) Suçun, onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılarak işlenmesi.

Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl