TCK Madde 8Yer bakımından uygulama
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5237 sayılı TCK m.8, Türk ceza kanunlarının yer bakımından uygulanmasının temelini oluşturan mülkilik ilkesini düzenler. Maddenin birinci fıkrası, Türkiye'de işlenen suçlar hakkında Türk kanunlarının uygulanacağını ve fiilin kısmen veya tamamen Türkiye'de işlenmesinin ya da neticenin Türkiye'de gerçekleşmesinin suçu Türkiye'de işlenmiş saydığını hükme bağlar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Türkiye'de işlenen suçlar hakkında Türk kanunları uygulanır. Fiilin kısmen veya tamamen Türkiye'de işlenmesi veya neticenin Türkiye'de gerçekleşmesi halinde suç, Türkiye'de işlenmiş sayılır.
(2)Suç;
a)Türk kara ve hava sahaları ile Türk karasularında,
b)Açık denizde ve bunun üzerindeki hava sahasında, Türk deniz ve hava araçlarında veya bu araçlarla,
c)Türk deniz ve hava savaş araçlarında veya bu araçlarla,
d)Türkiye'nin kıt'a sahanlığında veya münhasır ekonomik bölgesinde tesis edilmiş sabit platformlarda veya bunlara karşı,
işlendiğinde Türkiye'de işlenmiş sayılır.
Madde gerekçesi
Mülkîlik ilkesinden ve ceza kanunlarının millî egemenliğin bir sonucu oldukları kuralından hareketle, Türkiye’de işlenen suçlar hakkında sanığın ve mağdurun uyrukluğuna bakılmaksızın Türk kanunlarının uygulanacağı maddede açıkça belirtilmiştir. Ayrıca Türk kanunlarının uygulanması bakımından Türk Ülkesinin anlamı açıklanmış ve Türk kara ve hava sahaları ile karasularında işlenen suçların Türkiye’de işlenmiş sayılacakları belirtilmiştir. Karasularının anlamı buna ilişkin Kanuna göre belirlenecektir. Bundan başka açık denizlerde ve bu denizlerin üzerindeki hava sahasında her çeşit Türk deniz ve hava araçlarında veya bu araçlarla işlenen suçlarla, askerî deniz ve hava araçlarına özgü olmak kaydıyla, yabancı karasularında veya hava sahalarında işlenen suçların Türkiye’de işlenmiş sayılacakları maddede belirtilmiştir. 1 ilâ l0 Mart 1988 tarihlerinde Roma’da toplanan "Denizde Seyrüsefer Güvenliğine Karşı İşlenen Yasa Dışı Eylemlerin Önlenmesi Hususundaki Konferans" sonunda Ülkemizin "Deniz Seyrüsefer Güvenliğine Karşı İşlenen Yasa Dışı Eylemlerin Önlenmesi" ve "Kıta Sahanlığındaki Sabit Platformların Güvenliğine Karşı İşlenen Kanuna Aykırı Eylemlerin Önlenmesi"ne ilişkin protokolü imzalamış bulunması nedeniyle Türkiye’nin kıta sahanlığında veya münhasır ekonomik bölgesinde tesis edilmiş sabit platformlarda veya bunlara karşı işlenen suçların da Türk ülkesinde işlenmiş suç sayılacağına dair olan (d) bendi kaleme alınmıştır. Hükûmet Tasarısındaki ilgili maddenin, "Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşme hükümleri saklıdır." şeklindeki üçüncü fıkrası hükmü metinden çıkarılmıştır. Anayasa hükümleri karşısında, uluslararası sözleşmelerin kapsamına giren olaylar açısından uygulama alanı bulacağı kuşkusuzdur. Bu nedenle, temel bir kanun olan ceza kanununda bu konuda bir hükme yer verilmesi gereksiz görülmüştür.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Atıflar(2)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Açık deniz
- Farazi anlamda ülke
- Fiilin kısmen veya tamamen Türkiye'de işlenmesi
- Mülkilik ilkesi
- Neticenin Türkiye'de gerçekleşmesi
- Sabit platform
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.865 karar arasından seçildi- 5. Ceza Dairesi · E. 2014/4078 · K. 2014/5200 · T. 08.05.2014Daire kararıBozma
Reyhanlı Cumhuriyet Başsavcılığınca bu kez, maktulün yaralı olarak Türkiye’ye giriş yapmasını müteakip, tedavi gördüğü Adana ilinde ölmesi sebebiyle, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 8. maddesi uyarınca neticenin gerçekleştiği yerin suçun işlendiği yer olduğu kabulüyle, suç yeri bakımından yetkisizlik kararı ile dosyanın Adana Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verildiği,
- 11. Ceza Dairesi · E. 2025/5487 · K. 2026/33 · T. 05.01.2026Daire kararı
2025/960 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; 6706 sayılı Kanun'un "İadenin kabul edilemeyeceği haller" başlıklı 11. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca iade talebine esas teşkil eden fiilin Türkiye'nin yargılama yetkisine giren bir suç olması halinde talebin kabul edilemeyeceğinin hükme bağlandığı, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 8/1. maddesinin, "Türkiye'de işlenen suçlar hakkında Türk kanunları uygulanır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Yer Bakımından UygulamaCeza Hukuku Genel · 1 Temel İlkeler, Tanım, Uygulama Alanı · 8:51
Bu maddeye özel soru
Türk Hava Kuvvetleri'ne ait 'KOCA YUSUF' isimli bir askeri kargo uçağı, uluslararası bir görev kapsamında Portekiz hava sahasında seyir halindeyken, yabancı uyruklu kişilerin bulunduğu sivil bir uçaktan açılan ateş sonucu isabet almış ve bir Türk askeri personel hayatını kaybetmiştir. Failler Portekiz vatandaşı değildir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun yer bakımından uygulanma kuralları dikkate alındığında, bu olaya ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Fiil, Türk ülkesinde işlenmiş kabul edilir ve failler hakkında Türk kanunları tatbik edilir.
- B) Suç yabancı bir hava sahasında işlendiğinden, failler ancak mağdurun Türk vatandaşı olmasına dayanan şahsilik ilkesi uyarınca Türkiye'de yargılanabilir.
- C) Olay Türk ülkesinde gerçekleşmiş sayılsa dahi, cezanın tayininde Portekiz ceza kanununun fail lehine olan hükümleri de kıyasen uygulanmalıdır.
- D) Faillerin Portekiz'de yakalanarak tutuklu kaldıkları sürelerin, Türkiye'de verilecek olası bir mahkûmiyetten indirilmesi (mahsup) hukuken mümkün değildir.
- E) Faillerin bu eylemden ötürü başka bir ülke mahkemesinde yargılanıp mahkûm olmaları, aynı fiil nedeniyle Türkiye'de yeniden yargılanmalarına mutlak surette engel teşkil eder.
Bu maddeyle ilgili 15 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl