CMK Madde 100Tutuklama nedenleri
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararının verilebilmesi için gereken koşulları düzenler. Kuvvetli suç şüphesi ile tutuklama nedeninin birlikte bulunmasını, tutuklama nedeninin hangi hallerde var sayılacağını, ölçülülük ilkesini ve belirli hallerde tutuklamanın yasaklanmasını kapsar. Hükümler, soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki şüpheli ve sanıklar hakkında uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunması halinde, şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararı verilebilir. İşin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü olmaması halinde, tutuklama kararı verilemez.1
(2)Aşağıdaki hallerde bir tutuklama nedeni var sayılabilir:
a)Şüpheli veya sanığın kaçması, saklanması veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olgular varsa.
b)Şüpheli veya sanığın davranışları;
1.Delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme,
2.Tanık, mağdur veya başkaları üzerinde baskı yapılması girişiminde bulunma,
Hususlarında kuvvetli şüphe oluşturuyorsa.
(3)Aşağıdaki suçların işlendiği hususunda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı halinde, tutuklama nedeni var sayılabilir:2
a)26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan;3
1.Soykırım ve insanlığa karşı suçlar (madde 76, 77, 78),
2.(Ek:6/12/2019-7196/58 md.)4 Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti (madde 79, 80)
3.Kasten öldürme (madde 81, 82, 83),
4.(Ek: 6/12/2006 – 5560/17 md.) Kasten yaralama (madde 86, fıkra 3, bent b, e ve f) ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama (madde 87),5
5.İşkence (madde 94, 95)
6.Cinsel saldırı (birinci fıkra hariç, madde 102),
7.Çocukların cinsel istismarı (madde 103),
8.(Ek: 6/12/2006 – 5560/17 md.) Hırsızlık (madde 141, 142) ve yağma (madde 148, 149),
9.Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188),
10.Suç işlemek amacıyla örgüt kurma (iki, yedi ve sekizinci fıkralar hariç, madde 220),
11.Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar (madde 302, 303, 304, 307, 308),
12.Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar (madde 309, 310, 311, 312, 313, 314, 315),
b)10.7.1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunda tanımlanan silah kaçakçılığı (madde 12) suçları.
c)18.6.1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanununun 22 nci maddesinin (3) ve (4) numaralı fıkralarında tanımlanan zimmet suçu.
d)10.7.2003 tarihli ve 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda tanımlanan ve hapis cezasını gerektiren suçlar.
e)21.7.1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 68 ve 74 üncü maddelerinde tanımlanan suçlar.
f)31.8.1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 110 uncu maddesinin dört ve beşinci fıkralarında tanımlanan kasten orman yakma suçları.
g)(Ek: 27/3/2015-6638/14 md.) 6/10/1983 tarihli ve 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununun 33 üncü maddesinde sayılan suçlar.
h)(Ek: 27/3/2015-6638/14 md.) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen suçlar.
i)(Ek:12/5/2022-7406/9 md.) Kadına karşı işlenen kasten yaralama suçu.
j)(Ek:12/5/2022-7406/9 md.) Sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan personele karşı görevleri sırasında veya görevleri dolayısıyla işlenen kasten yaralama suçu.
k)(Ek:10/10/2024-7528/35 md.) Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumlarında yönetici, öğretmen, usta öğretici, yabancı uyruklu öğrencilerin eğitimine yönelik Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen projelerde öğretici/öğretmen veya rehber danışman; özel öğretim kurumlarında yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğretici olarak görev yapanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumları ve özel öğretim kurumlarında ders ücreti karşılığı ders okutanlara ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan öğretmenlere karşı görevleri sırasında veya görevleri sebebiyle işlenen kasten yaralama suçu.
(4)(Değişik: 2/7/2012-6352/96 md.) Sadece adlî para cezasını gerektiren suçlarda veya vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç olmak üzere hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilemez.6
- 1.(1. fıkra)21/2/2014 tarihli ve 6526 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “olguların” ibaresi “somut delillerin” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(3. fıkra)8/7/2021 tarihli ve 7331 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle, bu fıkraya “hususunda” ibaresinden sonra gelmek üzere “somut delillere dayanan” ibaresi eklenmiştir.
- 3.(3. fıkra (a) bendi)Bu bende 6/12/2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, (2) ve (5) numaralı alt bentlerinden sonra gelmek üzere, sırasıyla (3) ve (7) numaralı alt bentler eklenmiş ve diğer alt bent numaraları buna göre teselsül ettirilmiştir.
- 4.6/12/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanunun 58 inci maddesiyle, (1) numaralı alt bentten sonra gelmek üzere (2) numaralı alt bent eklenmiş ve diğer alt bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.
- 5.12/5/2022 tarihli ve 7406 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu bentte yer alan “Silahla işlenmiş kasten yaralama (madde 86, fıkra 3, bent e)” ibaresi “Kasten yaralama (madde 86, fıkra 3, bent b, e ve f)” şeklinde değiştirilmiştir.
- 6.(4. fıkra)24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “veya” ibaresi “suçlarda veya vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç olmak üzere” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(13)
- 10.10.20243. fıkra (k) bendi 10.10.2024 tarihinde 7528 sayılı Kanunla eklendi
- 12.05.20223. fıkra (i) bendi 12.05.2022 tarihinde 7406 sayılı Kanunla eklendi
- 12.05.20223. fıkra (j) bendi 12.05.2022 tarihinde 7406 sayılı Kanunla eklendi
- 12.05.20223. fıkra (a) bendi 12.05.2022 tarihinde 7406 sayılı Kanunla değiştirildi
- 08.07.20213. fıkra 08.07.2021 tarihinde 7331 sayılı Kanunla eklendi
- 06.12.20193. fıkra (2) bendi 06.12.2019 tarihinde 7196 sayılı Kanunla eklendi
- 24.11.20164. fıkra 24.11.2016 tarihinde 6763 sayılı Kanunla değiştirildi
- 27.03.20153. fıkra (g) bendi 27.03.2015 tarihinde 6638 sayılı Kanunla eklendi
- 27.03.20153. fıkra (h) bendi 27.03.2015 tarihinde 6638 sayılı Kanunla eklendi
- 21.02.20141. fıkra 21.02.2014 tarihinde 6526 sayılı Kanunla değiştirildi
- 02.07.20124. fıkra 02.07.2012 tarihinde 6352 sayılı Kanunla değiştirildi
- 06.12.20063. fıkra (4) bendi 06.12.2006 tarihinde 5560 sayılı Kanunla eklendi
- 06.12.20063. fıkra (8) bendi 06.12.2006 tarihinde 5560 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(23)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Katalog suç
- Kuvvetli suç şüphesi
- Ölçülülük
- Tutuklama nedeni
- Tutuklama nedeninin var sayılması
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
915 karar arasından seçildi- İkinci Bölüm · E. 2022/4860 · T. 15.10.2025AYM bireysel başvuruGönderme
25. Başvurucu; kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme veya yayma ile bilişim sistemindeki verileri bozma, yok etme, erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme suçlarından 5271 sayılı Kanun'un 100. maddesi uyarınca tutuklanmıştır.
- Birinci Bölüm · E. 2021/27251 · T. 16.09.2025AYM bireysel başvuruGönderme
Başvurucu, terör örgütüne üye olma suçundan 5271 sayılı Kanun'un 100. maddesi uyarınca tutuklanmıştır.
- İkinci Bölüm · E. 2021/8120 · T. 29.07.2025AYM bireysel başvuruGönderme
Başvurucular DHKP-C terör örgütü üyesi oldukları iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında terör örgütü üyesi olma suçlamasıyla 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100. maddesi uyarınca tutuklanmıştır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Kasten öldürme suçunu işlediğine dair hakkında soruşturma başlatılan şüpheli (S), maktulün evinin yakınlarında olaydan kısa bir süre sonra yakalanmıştır. (S)’nin üzerinde kan lekeleri tespit edilmiş ancak görgü tanığı bulunamamıştır. Cumhuriyet savcısı, mevcut delillere dayanarak (S)’nin tutuklanmasını sulh ceza hâkimliğinden talep etmiştir. Bu olayda, şüpheli (S) hakkında tutuklama kararı verilebilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri çerçevesinde **doğru değildir?**
- A) Kasten öldürme suçu, CMK m. 100/3 uyarınca katalog suçlardan olduğundan, somut olayda kaçma veya delilleri karartma tehlikesinin varlığına dair olgular aranmaksızın tutuklama nedeninin var olduğu kabul edilebilir.
- B) Şüphelinin üzerinde kan lekelerinin bulunması ve olay yerinin yakınında yakalanması, suçun işlendiğine dair 'kuvvetli suç şüphesini' gösteren somut delil olarak kabul edilebilir ve tutuklamanın bu koşulu gerçekleşmiş sayılabilir.
- C) Tutuklama, en son çare (ultima ratio) ilkesi gereğince başvurulacak bir koruma tedbiridir; bu nedenle, somut olayda adli kontrol tedbirlerinin yetersiz kalacağı anlaşıldığı takdirde tutuklama kararı verilebilmesi hukuka uygun olacaktır.
- D) Cumhuriyet savcısının tutuklama talebi, işin önemi ve ivediliği gereği sulh ceza hâkimi tarafından duruşma yapılmaksızın, dosya üzerinden de karara bağlanabilir.
- E) Soruşturma evresinde tutuklama kararı verme yetkisi, yalnızca Cumhuriyet savcısının talebi üzerine sulh ceza hâkimine aittir.
Bu maddeyle ilgili 15 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl