CMK Madde 24Hâkimin reddi sebepleri ve ret isteminde bulunabilecekler

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Bu madde, hâkimin reddi müessesesinde iki şeyi düzenler: hâkimin reddini hangi sebeplerle isteyebileceğini (davaya bakamayacağı haller ve tarafsızlığı şüpheye düşürecek diğer sebepler) ve red isteminde kimlerin bulunabileceğini. Ayrıca red isteminde bulunan tarafın, karar veya hükme katılacak hâkimlerin isimlerini talep edebilmesini öngörür. Madde, kovuşturma evresiyle sınırlı değildir; soruşturma dahil yargılamanın tüm aşamalarında uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Hâkimin davaya bakamayacağı hâllerde reddi istenebileceği gibi, tarafsızlığını şüpheye düşürecek diğer sebeplerden dolayı da reddi istenebilir.

(2)Cumhuriyet savcısı; şüpheli, sanık veya bunların müdafii; katılan veya vekili, hâkimin reddi isteminde bulunabilirler.

(3)Bunlardan herhangi biri istediği takdirde, karar veya hükme katılacak hâkimlerin isimleri kendisine bildirilir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Bu maddede geçen tanımlar(4)
Şüpheli
Soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
Sanık
Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
Müdafi
Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı
Vekil
Katılan, suçtan zarar gören veya malen sorumlu kişiyi ceza muhakemesinde temsil eden avukatı

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

46 karar arasından seçildi
  1. Ceza Genel Kurulu E.2023/396 K.2023/641 T.2023-12-06
    Ceza Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
    Yargılamadaki tarafların ve süjelerin güvenini yitiren bir hâkimin, CMK'nın 24. maddesi gereğince tarafsızlığından söz edilemeyeceğinden ve bu durumda sağlıklı yürütülebilecek bir yargılama söz konusu olmayacağından aynı Kanun'un 30. maddesi gereğince öncelikle kendisinin çekinmesi gerekir, aksi hâlde talep edilmesi durumunda reddine karar verilmelidir.
  2. 5. Ceza Dairesi · E. 2016/7391 · K. 2016/9208 · T. 28.11.2016
    Daire kararıRet
    davaya bakmakla bir başka hâkim veya mahkeme görevlendirilir." şeklindeki hükümde yer alan mercii kavramı vazıh olmamakla birlikte, 5271 sayılı Kanunun 24/1. maddesi gereğince hakimin tarafsızlığını şüpheye düşürecek diğer sebeplerden reddinin istenebileceği belirtilerek anılan Kanun'un 27/2. maddesinde; "Ret istemi sulh ceza hâkimine karşı ise, yargı çevresi içinde bulunduğu asliye ceza mahkemesi ve tek hâkime karşı ise,
  3. 20. Ceza Dairesi · E. 2016/891 · K. 2016/2158 · T. 18.04.2016
    Daire kararıRet
    Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/274 esasına kayden görülen davada, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 24 ile 30/2 maddeleri uyarınca hâkimin davadan çekinmesine dair 22/10/2015 tarihli tensip kararının uygun bulunmadığına ilişkin mercii ...

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Hakimin Reddi Sebepleri ve Ret İsteminde Bulunabilecekler
    Ceza Muhakemesi Hukuku · 2 Hakimin Reddi, Karar, Süreler · 5:29
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Genel

Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi üye hâkimi (H), 'banka veya bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık' suçundan dolayı kovuşturma evresi devam eden bir dosyada, davanın taraflarıyla arasında bulunan bazı ilişkilerin farkına varmıştır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 'Hâkimin davaya bakamayacağı hâller' başlıklı 22. maddesinde sınırlı sayıda sayılan mutlak yasaklılık hâlleri ile 'Hâkimin reddi sebepleri ve istem' başlıklı 23. maddesinde düzenlenen tarafsızlığını şüpheye düşürecek diğer sebepler ayrımı dikkate alındığında, aşağıdaki durumlardan hangisi, Hâkim (H) için bir yasaklılık sebebi teşkil etmeyip, ancak tarafsızlığını şüpheye düşürebilecek bir ret sebebi olarak ileri sürülebilir?

  1. A) Sanık (S)'nin, Hâkim (H)’nin öz teyzesinin oğlu olması.
  2. B) Suçtan zarar gören (M)’nin, Hâkim (H)’nin üç yıl önce boşanmış olduğu eski eşinin babası olması.
  3. C) Hâkim (H)’nin, on iki yıl önce erginliğe ulaşmasıyla vesayet ilişkisi sona ermiş olan Sanık (S)’nin vasiliğini yapmış olması.
  4. D) Davanın soruşturma evresinde, olaya ilişkin Cumhuriyet savcısı tarafından bilgisine başvurulan tanıklardan birinin Hâkim (H) olması.
  5. E) Hâkim (H)’nin, Sanık (S)’nin müdafiliğini üstlenen Avukat (A) ile özel bir üniversitenin hukuk fakültesinde son beş yıldır birlikte kısmi zamanlı öğretim görevlisi olarak ders vermesi ve ortak bir ceza hukuku kitabı bölümü kaleme almış olması.

Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl