CMK Madde 311Hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesi nedenleri
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5271 sayılı Kanun m.311, kesinleşmiş bir hükmün hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesi yoluyla yeniden görülmesini sağlayan nedenleri sıralar: sahte belge, yalan tanıklık veya bilirkişilik, hâkimin kusuru, ceza hükmünün hukuk mahkemesi hükmüne dayanması ve bu hükmün ortadan kalkması, yeni olay veya delil ile AİHM ihlal kararı veya dostane çözüm/tek taraflı deklarasyon hâlleri. Kural hükümlü lehine işler; aleyhe yenileme (m.314) ve sınırlar (m.315, m.316) ayrı maddelerdedir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Kesinleşen bir hükümle sonuçlanmış bir dava, aşağıda yazılı hâllerde hükümlü lehine olarak yargılamanın yenilenmesi yoluyla tekrar görülür:
a)Duruşmada kullanılan ve hükmü etkileyen bir belgenin sahteliği anlaşılırsa.
b)Yemin verilerek dinlenmiş olan bir tanık veya bilirkişinin hükmü etkileyecek biçimde hükümlü aleyhine kasıt veya ihmal ile gerçek dışı tanıklıkta bulunduğu veya oy verdiği anlaşılırsa.
c)Hükme katılmış olan hâkimlerden biri, hükümlünün neden olduğu kusur dışında, aleyhine ceza kovuşturmasını veya bir ceza ile mahkûmiyetini gerektirecek biçimde görevlerini yapmada kusur etmiş ise.
d)Ceza hükmü hukuk mahkemesinin bir hükmüne dayandırılmış olup da bu hüküm kesinleşmiş diğer bir hüküm ile ortadan kaldırılmış ise.
e)Yeni olaylar veya yeni deliller ortaya konulup da bunlar yalnız başına veya önceden sunulan delillerle birlikte göz önüne alındıklarında sanığın beraatini veya daha hafif bir cezayı içeren kanun hükmünün uygulanması ile mahkûm edilmesini gerektirecek nitelikte olursa.
f)Ceza hükmünün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin ve hükmün bu aykırılığa dayandığının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya ceza hükmü aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi. Bu hâlde yargılamanın yenilenmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde istenebilir.1
(2)Birinci fıkranın (f) bendi hükümleri, 4.2.2003 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararları ile, 4.2.2003 tarihinden sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurular üzerine verilecek kararlar hakkında uygulanır.
- 1.(1. fıkra (f) bendi)25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “tespit edilmiş olması” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya ceza hükmü aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi” ibaresi eklenmiştir.
Değişiklik geçmişi(1)
- 25.07.20181. fıkra (f) bendi 25.07.2018 tarihinde 7145 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(3)
Bu maddeye atıf yapanlar
- CMK m.316istisna
- CMK m.321
- CMK geç. m.2istisna
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- Kovuşturma
- İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi
Bu maddedeki kavramlar
- Yargılamanın yenilenmesi
- Dostane çözüm ve tek taraflı deklarasyon
- Hükümlü lehine yenileme
- Kesinleşmiş AİHM kararı
- Yeni olay ve yeni delil
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
531 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2022/574 K.2023/272 T.2023-05-04Ceza Genel KuruluRet
'Yeni olaylar veya yeni deliller ortaya konulup da bunlar yalnız başına veya önceden sunulan delillerle birlikte göz önüne alındıklarında sanığın beraatini veya daha hafif bir cezayı içeren kanun hükmünün uygulanması ile mahkûm edilmesini gerektirecek nitelikte olursa' şeklindeki 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 311/1-e maddesi uyarınca kesinleşen hükümden sonra ortaya çıkan bu durumun yargılamanın yenilenmesi sebebi olabileceği nazara alınarak,
- 1. Ceza Dairesi · E. 2025/1180 · K. 2025/7906 · T. 17.11.2025Daire kararıBozma
Ankara 62. Asliye Ceza Mahkemesinin, 07.09.2022 tarihli ve 2021/94 Esas, 2022/218 Karar sayılı ek kararı ile hükümlünün yargılamanın yenilenmesi talebinin, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 311. maddesi uyarınca reddine ilişkin ek karara itirazın merci Ankara 32. Ağır Ceza Mahkemesinin, 03.10.2022 tarihli ve 2022/646 Değişik İş sayılı kararı ile reddine ilişkin kararın kesin olmakla 03.10.2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
- 2. Ceza Dairesi · E. 2024/4904 · K. 2024/12097 · T. 18.09.2024Daire kararıBozma
2021/1052 sayılı kararı ile hükmün kaldırılarak, sanığın beraatine karar verilmesi üzerine, sanık ...'in, iş yeri dokunulmazlığını tek başına ihlal ettiğinin ve sanık hakkında 5237 sayılı Kanun’un 119/1-c maddesi gereğince 1 kat artırım yapılmasına gerek olmadığının anlaşılması karşısında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 311/1-e maddesi uyarınca kesinleşen hükümden sonra ortaya çıkan bu durumun yargılamanın yenilenmesi sebebi olabileceği nazara alınarak,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Yargılamanın YenilenmesiCeza Muhakemesi Hukuku · 11 Kanun Yolları · 34:06
Bu maddeye özel soru
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi sanık veya hükümlünün aleyhine yargılamanın yenilenmesi nedenlerinden biri değildir?
- A) Duruşmada sanık lehine ileri sürülen ve hükme etkili olan bir belgenin sahteliğinin anlaşılması
- B) Sanık lehine hükme etkili olacak şekilde gerçeğe aykırı bilirkişi raporu düzenlendiğinin anlaşılması
- C) Hükme katılmış olan hâkimlerden birinin, sanık lehine görevini kusurlu yaptığının anlaşılması
- D) Sanığın beraat ettikten sonra suçla ilgili olarak hâkim önünde güvenilebilir nitelikte ikrarda bulunması
- E) Yemin verilerek dinlenmiş olan bir tanığın, hükümlü aleyhine kasten gerçek dışı tanıklıkta bulunduğunun anlaşılması
Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl