Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu Madde 52Amaç dışı faaliyet yasağı
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının kuruluş amacı dışında faaliyet göstermesinin yasaklanmasını, bu hâlde veya Bakanlığın uyarısına rağmen asli görevlerini yerine getirmeyen kuruluşlarda sorumlu organların görevine son verilmesi ve yerine yenilerinin seçilmesi usulünü, bu usulde yargılamanın süresini, görevden alınan organların yerine yapılacak seçimi ve mahkeme kararıyla hükümsüz kılınan tasarrufları düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, kuruluş amaçları dışında herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Kuruluş amaçları dışında faaliyet gösteren veya bu Kanunda belirtilen asli görevlerini Bakanlığın uyarısına rağmen yerine getirmeyen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının görevlerine son verilmesine ve yerlerine yenilerinin seçilmesine Bakanlığın veya bu kuruluşların bulundukları yer Cumhuriyet Başsavcılığının istemi üzerine, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince karar verilir. Yargılama, basit yargılama usulüne göre yapılır ve en geç iki ay içinde sonuçlandırılır.
Görevlerine son verilen organların yerine, bu Kanundaki usul ve esaslara göre, en geç bir ay içinde yapılacak genel kurul ile yenileri seçilir. Yeni seçilenler eskilerin süresini tamamlar. Görevlerine son verilen organ üyelerinin cezai sorumlulukları saklıdır. Bu organların yukarıdaki hükümler gereğince görevlerine son verilmesine neden olan ve mahkeme kararında belirtilen tasarrufları hükümsüzdür.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, millî güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, valilik tarafından faaliyetten men edilebilir. Faaliyetten men kararı, yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar. Aksi halde bu idari karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.
İKİNCİ BÖLÜM
Toplantılar, Temsil ve İlzam,
Bu maddede geçen tanımlar(2)
- Esnaf ve sanatkâr
- İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları
- Oda, birlik, federasyon ve Konfederasyonu
Bu maddedeki kavramlar
- Asli görev
- Basit yargılama usulü
- Faaliyetten men
- Kuruluş amacı dışında faaliyet
- Bakanlık uyarısı
- Sorumlu organlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
7 karar arasından seçildi- 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/1875 · K. 2025/5166 · T. 03.11.2025Daire kararıOnama
üye iş yerlerinin hiç birisinde İSTESOB tarafından onaylanmış resmi fiyat tarifesi bulunmadığı belirtilerek, üye iş yerlerinin bir çoğuna onaysız fiyat tarifesi veren, ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket etmeyi alışkanlık haline getiren davalı Odanın sorumlu organlarının (Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu Başkan ve Üyeleri) 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun (5362 sayılı Kanun) 52. maddesi gereğince görevlerine son verilmesi ve yerlerine yenilerinin seçilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
- 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/3773 · K. 2025/2955 · T. 21.05.2025Daire kararıOnama
en fazla oy alan yedek üyeden başlamak üzere yeni üyenin davetine ilişkin işlemlerin yapılmasının gerektiği, aksi taktirde 5362 sayılı Kanun'un 52. maddesi uyarınca görevin yerine getirilmemesine sebebiyet veren organ üyelerinin görevlerine son verilmesi ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili olarak gerekli işlemlerin yapılacağının bildirildirilmesine rağmen gereğinin yerine
- 4. Hukuk Dairesi · E. 2020/2232 · K. 2020/3243 · T. 07.10.2020Daire kararıBozma
5362 sayılı Kanun’un 52. maddesinde ise esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının, kuruluş amaçları dışında herhangi bir faaliyette bulunamayacağı, kuruluş amaçları dışında faaliyet gösteren veya bu Kanunda belirtilen asli görevlerini Bakanlığın uyarısına rağmen yerine getirmeyen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının görevlerine son verilmesine ve yerlerine yenilerinin seçilmesine Bakanlığın veya bu kuruluşların bulundukları yer Cumhuriyet Başsavcılığının istemi üzerine, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince karar verileceği,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.