MÖHUK Madde 4Vatandaşlık esasına göre yetkili hukuk
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, Kanun'un bir hukuk kuralının yetkili kıldığı hukukun vatandaşlık bağlama noktasıyla belirlendiği hallerde, vatansız, mülteci ve çifte veya çoklu vatandaşlık taşıyan kişilere uygulanacak hukuku tayin eder. Maddenin uygulanabilmesi için önce bir kurala göre vatandaşlık esasının yetkili kılınmış olması gerekir. Madde, yerleşim yeri, mutad mesken ve dava tarihi gibi ölçütlere göre bağlanan hallerde değil, yalnız vatandaşlık esasına bağlanan hallerde uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bu Kanun hükümleri uyarınca yetkili olan hukukun vatandaşlık esasına göre tayin edildiği hâllerde, bu Kanunda aksi öngörülmedikçe;
a)Vatansızlar ve mülteciler hakkında yerleşim yeri, bulunmadığı hâllerde mutad mesken, o da yok ise dava tarihinde bulunduğu ülke hukuku,
b)Birden fazla devlet vatandaşlığına sahip olanlar hakkında, bunların aynı zamanda Türk vatandaşı olmaları hâlinde Türk hukuku,
c)Birden fazla devlet vatandaşlığına sahip olup, aynı zamanda Türk vatandaşı olmayanlar hakkında, daha sıkı ilişki hâlinde bulundukları devlet hukuku,
uygulanır.
Bu maddedeki kavramlar
- Mutad mesken
- Mülteci
- Çifte veya çoklu vatandaşlık
- Daha sıkı ilişki
- Vatandaşlık esasına göre tayin
- Vatansız
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
21 karar arasından seçildi- 5. Hukuk Dairesi · E. 2021/5122 · K. 2021/9967 · T. 20.09.2021Daire kararı
5718 sayılı MÖHUK'ün 4. maddesi gereğince "Bu Kanun hükümleri uyarınca yetkili olan hukukun vatandaşlık esasına göre tayin edildiği hâllerde, bu Kanunda aksi öngörülmedikçe; a) Vatansızlar ve mülteciler hakkında yerleşim yeri, bulunmadığı hâllerde mutad mesken, o da yok ise dava tarihinde bulunduğu ülke hukuku, ....uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
- 2. Hukuk Dairesi · E. 2024/5848 · K. 2025/1941 · T. 24.02.2025Daire kararıBozma
Bu kanun hükümleri uyarınca yetkili olan hukukun vatandaşlık esasına göre tayin edildiği hallerde aksine hüküm bulunmadıkça vatansızlar ve mülteciler hakkında yerleşim yeri, bulunmadığı takdirde mutad mesken, o da yok ise dava tarihinde bulunduğu ülke hukuku uygulanır (5718 sayılı MÖHUK md 4/a).
- 2. Hukuk Dairesi · E. 2014/6561 · K. 2014/23750 · T. 25.11.2014Daire kararıOnama
Yetkili hukukun vatandaşlık esasına göre tayin edildiği hallerde, birden fazla devlet vatandaşlığına sahip olanlar hakkında, bunların aynı zamanda Türk vatandaşı olmaları halinde Türk hukukunun yetkili olacağına ilişkin 5718 sayılı Yasanın 4. Maddesinin (b) bendinde yer alan hüküm, bu kanunda aksi öngörülmemişse geçerlidir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Hem Türk hem de Alman vatandaşlığına sahip olan (çifte vatandaş) Bayan Leyla, Türkiye'de bir banka ile yaşadığı kredi uyuşmazlığı nedeniyle Türk mahkemesinde dava açmıştır. Hakim, uyuşmazlığın esasına uygulanacak hukukun vatandaşlık esasına göre tayin edilmesi gerektiğini saptamıştır. 5718 sayılı MÖHUK uyarınca, birden fazla devlet vatandaşlığına sahip olanlar hakkında yetkili hukukun tayini ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Kişi hangi devletin pasaportu ile Türkiye'ye giriş yapmışsa o devletin hukuku uygulanır.
- B) Birden fazla devlet vatandaşlığına sahip olanların aynı zamanda Türk vatandaşı olmaları halinde uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanır.
- C) Kişinin Alman vatandaşı olması nedeniyle, Türk vatandaşı olsa dahi her durumda Alman hukuku üstün tutulur.
- D) Kişi aynı zamanda Türk vatandaşı değilse, her durumda mutad meskeni hukuku uygulanır.
- E) Çifte vatandaşlar hakkında vatandaşlık esası terk edilir ve sadece işlemin yapıldığı yer hukuku esas alınır.
Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl