TBK Madde 102
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, borçlunun birden çok borcu bulunduğu hâlde açıklama yapmadığı ya da makbuzda açıklık bulunmadığı durumda, yapılan ödemenin hangi borca mahsup edileceğini düzenler. Hüküm, borçlunun ödemeyi kimin için yaptığını belirtmemesi veya alacaklının makbuzda bir açıklama bulunmaması hâlinde devreye girer; muaccel borçlar, takip, vade ve güvence sırasını sayarak mahsup sırasını belirler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır. Birden çok borç muaccel ise ödemenin, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir. Takip yapılmamış ise ödeme, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur.
Birden çok borcun vadesi aynı zamanda gelmişse, mahsup orantılı olarak; borçlardan hiçbirinin vadesi gelmemişse ödeme, güvencesi en az olan borç için yapılmış sayılır.
Bu maddedeki kavramlar
- Güvence
- Mahsup
- Muaccel borç
- Takip edilen borç
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
163 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/1354 · K. 2023/3794 · T. 15.06.2023Daire kararıOnama
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 102 nci maddesi uyarınca kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumlarda ödemenin muaccel bir borç için yapıldığının kabulü gerektiğinin düzenlendiği, aksinin yazılı delil ile davacı tarafça ispatı gerektiği ve davacının ödeme belgeleri ile tarafların ticari defter ve kayıtlarına dayandığı, davalı şirketin davacının adat faturalarını kabul ederek ticari defterlerine kaydettiği,
- 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/1945 · K. 2025/3949 · T. 10.09.2025Daire kararıOnama
590.000,00 TL'lik borca karşılık yapılan 225.000,00 TL'lik ödemenin icra dosyası borcuna karşılık mı yoksa icra dosyası dışında kalan ve taraflarca tespit edilen diğer borçlara karşılık mı yapıldığı hususunda davacı borçlunun bir beyanı bulunmadığı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 102. maddesi uyarınca muaccel borçlara karşılık olarak yapılmış 225.000,00 TL kısmi ödemenin mevzuat uyarınca öncelikle ilk olarak takip edilen borç için yapılmış sayılması gerektiği, davalı vekilinin icra dosyasına beyan ettiği 35.000,
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2021/9055 · K. 2023/3086 · T. 18.05.2023Daire kararıBozma
Bu durumda Mahkemece anılan ödeme belgeleri üzerinde durulup inceleme yapılarak ve bu hususun değerlendirildiği ek rapor alınarak ve ödemelerin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 102 nci maddesi gereği öncelikle muaccel borca sayılacağı ve ödemelerin bir kısım faturadan sonra olması da dikkate alınarak sonuca gidilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Bir borçlunun aynı alacaklıya birden fazla borcu varsa ve yaptığı ödeme tüm borçları karşılamıyorsa, ödemenin hangi borca sayılacağı (mahsup) sorunu ortaya çıkar. Borçlu ödeme sırasında bir beyanda bulunmamış ve alacaklı da makbuzda bir açıklama yapmamışsa, kanuni mahsup sırası nasıldır?
- A) Önce vadesi gelmemiş olana sayılır.
- B) Önce muaccel (vadesi gelmiş) olana; birden çok muaccel varsa hakkında ilk takip yapılana; takip yoksa vadesi ilk gelene; o da aynıysa güvencesi en az olana sayılır.
- C) Miktarı en yüksek olan borca sayılır.
- D) Alacaklı dilediği borca sayabilir.
- E) Borçlar arasında orantılı olarak paylaştırılır.
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl