TBK Madde 1121. Genel olarak

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, borç hiç veya gereği gibi ifa edilmediğinde borçlunun alacaklının zararını gidermek yükümlülüğünü ve bu yükümlülük bakımından kusur karinesini düzenler. Hiç ifa etmeme ile gereği gibi ifa etmeme (kötü ifa ve yan borçlara aykırılık) hallerini kapsar. Sözleşmeden doğan borçlar başta olmak üzere borç ilişkilerinin ihlali hallerinde uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununun 96 nci maddesini karşılamaktadır. Tasarının tek fıkradan oluşan 111 inci maddesinde, borcun ifa edilmemesi durumunda, genel olarak giderim borcu düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 96 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "A. Borcun İfa Edilmemesi /1. Borçlunun mesuliyeti / 1. Umumiyet itibariyle" şeklindeki ibare, Tasarıda "A. Bor cun ifa edilmemesi /1. Giderim borcu / 1 . Genel olarak" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 96 nci maddesinde kullanılan "Alacaklı, hakkını kısmen veya tamamen istifa edemediği takdirde" şeklindeki ibare, Tasarıda "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse" şekline dönüştürülmüştür. Maddede, borçlunun borcunu hiç veya gereği gibi ifa etmemesi durumunda, alacaklının ifaya olan menfaatinin (olumlu zarannın) karşılanması amaçlanmıştır. Maddede borçlunun, "kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe" borca aykırılık nedeniyle alacaklının uğradığı zararı gidermekle yükümlü olduğu belirtilmektedir. Burada, - 6 8 - borca aykırı davranış söz konusu olduğu için, 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 6 ncı maddesinde öngörülen genel ispat kuralından farklı olarak kusursuzluğunu ispat yükü, tazminat sorumluluğun dan kurtulmak isteyen borçluya yükletilmiştir. Metninde yapılan düzeltme ve anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

374 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2021/874 K.2023/118 T.2023-02-22
    Hukuk Genel KuruluBozma
    MADDE 112- Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.
  2. 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/2964 · K. 2024/1039 · T. 06.03.2024
    Daire kararıOnama
    Mahkemece de aynı değerlendirme ile yerleşik uygulama gereği Türk Borçlar Kanunu'nun 112 nci maddesi gereği davacıların müspet zararının bu tarihteki rayiç değeri olduğu kabul edilerek bu tutar hüküm altına alınmış olup, değerlendirmede bir yanılgı görülmediği,
  3. 7. Hukuk Dairesi · E. 2022/2345 · K. 2023/3373 · T. 14.06.2023
    Daire kararıOnama
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının tazminat isteminin dayanağının Türk Borçlar Kanunu'nun 112 nci maddesi olduğu, buradaki borcun nedeninin yüklenicinin taahhüdünü ihlal etmesi olduğu ve ödenmesi gereken tazminatın ise borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının malvarlığı ne vaziyette bulunacak idiyse bu vaziyetle malvarlığının hali hazır vaziyeti arasındaki farkın anlaşılması gerektiği gerekçesiyle davalının davacıya muhtelif zamanlarda yaptığı cezai şart ödemesi adı altındaki 14.145,00 TL ödemenin somut 270.000,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Genel

Elektronik bileşen ticareti yapan (A) Ltd. Şti., düzenleyeceği bir ürün lansmanı için ihtiyaç duyduğu özel üretim LED ekranları, imalatçı (B) A.Ş.'den satın almak üzere bir sözleşme yapmıştır. Sözleşmede, ekranların en geç 15 Mayıs'ta teslim edilmesi kararlaştırılmış ve bu tarih kesin vade olarak belirlenmiştir. Ancak (B) A.Ş., başka bir müşteriden daha yüksek bir teklif aldığı için 15 Mayıs'ta ekranları (A) Ltd. Şti.'ye teslim etmekten kaçınmış ve borcunu hiç ifa etmemiştir. Bunun üzerine (A) Ltd. Şti., lansmanını iptal etmemek için aynı nitelikteki ekranları başka bir firmadan daha yüksek bir bedelle ikame etmek zorunda kalmış ve ek masraflara katlanmıştır. Bu durumda, (A) Ltd. Şti.'nin borcun hiç ifa edilmemesi nedeniyle uğradığı müspet zararın tazminini talep etme hakkının dayandığı *temel hukuki düzenleme* aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Türk Borçlar Kanunu m. 118'de düzenlenen, temerrüde düşen borçlunun gecikme zararından sorumluluğu
  2. B) Türk Borçlar Kanunu m. 212'de düzenlenen, ticari satışlarda satıcının temerrüdüne ilişkin özel hüküm
  3. C) Türk Borçlar Kanunu m. 112'de düzenlenen, borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinden doğan genel tazminat sorumluluğu
  4. D) Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde alacaklının, ifadan vazgeçerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararının giderilmesini isteme hakkı
  5. E) Sözleşmeye aykırılığın aynı zamanda haksız fiil teşkil etmesi nedeniyle, haksız fiil sorumluluğuna ilişkin genel hükümler