TBK Madde 1132. Yapma ve yapmama borçlarında

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 113. maddesi, yapma ve yapmama borçlarının ifa edilmemesi hâlinde alacaklıya tanınan yolları düzenler. Yapma borcunda edimin borçlu dışındaki birine yaptırılmasına izin verilmesi, yapmama borcunda ise borca aykırı durumun ortadan kaldırılmasına veya bu konuda alacaklının yetkili kılınmasına ilişkin korumayı kapsar.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Yapma borcu, borçlu tarafından ifa edilmediği takdirde alacaklı, masrafı borçluya ait olmak üzere edimin kendisi veya başkası tarafından ifasına izin verilmesini isteyebilir; her türlü giderim isteme hakkı saklıdır.

Yapmama borcuna aykırı davranan borçlu, bu aykırı davranışının doğurduğu zararı gidermekle yükümlüdür.

Alacaklı, ayrıca borca aykırı durumun ortadan kaldırılmasını veya bu konuda masrafı borçluya ait olmak üzere kendisinin yetkili kılınmasını isteyebilir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununun 97 nci maddesini karşılamaktadır. Tasarının üç fıkradan oluşan 112 nci maddesinde, yapma ve yapmama borcunun ifa edilmemesinin sonuçları düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 97 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "2. Bir şeyin yapıl ması veya yapılmaması borçları" şeklindeki ibare, Tasarıda "2. Yapma ve yapmama borçlarında" şek linde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 97 nci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan "borcun kendisi tarafından ifasına izin verilmesini talep edebilir." şeklindeki ibare, öğreti ve uygulamada benimse nen görüşe uygun olarak, Tasarıda "edimin kendisi veya başkası tarafından ifasına izin verilmesini isteyebilir." şeklinde düzeltilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 97 nci maddesinin son fıkrasının birinci cümlesinde kullanılan "taahhüde muhalif olarak yapılan şeyin ref ini" şeklindeki ibare, Tasarıda "borca aykırı durumun or tadan kaldırılmasını" şeklinde; 818 sayılı Borçlar Kanununun aynı fıkrasının son cümlesinde kullanılan "kendisi tarafından ref e izin verilmesini de isteyebilir." şeklindeki ibare ise, Tasanda "kendisinin yetkili kılınmasını isteyebilir." şekline dönüştürülmüştür. Maddenin son fıkrası, ilk iki fıkradaki durumlarda uygulanabilecek bir hüküm içermektedir. Metninde yapılan düzeltme ve anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

  • Borca aykırı durumun ortadan kaldırılması
  • Nama ifa
  • Yapma borcu
  • Yapmama borcu
  • Yetkili kılınma

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

30 karar arasından seçildi
  1. 6. Hukuk Dairesi · E. 2024/2365 · K. 2025/1196 · T. 24.03.2025
    Daire kararıBozma
    Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalının müellifi olduğu mimari projeye göre inşa edilen binada davacı tarafça gerçekleştirilen ve onaylı asıl projede mevcut olmayan izinsiz imalatlarla ilgili olarak 3194 sayılı İmar Kanunu gereğince idari mercilere sunulmak istenilen tadilat projesi düzenlemeyi reddeden davalı yerine Türk Borçlar Kanunu’nun 113. maddesi uyarınca başka bir mimarla anlaşmak üzere davacıya izin verilmesine ilişkindir.
  2. 6. Hukuk Dairesi · E. 2022/2096 · K. 2023/3011 · T. 27.09.2023
    Daire kararıOnama
    eseri ayıpsız teslim etme ve iskan ruhsatı alma yükümlülüklerinin yapma niteliğindeki edimler olduğu, akdedilen eser sözleşmesinin ... unsuru üzerinde bina edildiği nazara alındığında yüklenicinin bu edimleri şahsen ifa ve aynen ifa ile yükümlü bulunduğu, davalı tarafça 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 113/1 inci maddesi uyarınca bir talebi bulunmadığından, davanın reddi savunması karşısında aynen ifa def'ini ileri sürdüğünün kabul edilmesi gerektiği,
  3. 2. Hukuk Dairesi · E. 2013/7253 · K. 2014/1551 · T. 28.01.2014
    Daire kararıBozma
    (eBK. m. 97, 6098 s. TBK. m. 113/1) Öyleyse, davacının talebinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 113/1. maddesi çerçevesinde incelenerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu husus nazara alınmadan, “ protokolde davalının davacıya yönelik yerine getirmesi gereken bir edimin bulunmadığı” ve “ifanın ve infazın mümkün olmadığı” gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Borçlar Hukuku Genel Hükümler

Yapma borcu (bir işi yapma) yüklenen borçlu, bu borcunu ifa etmezse; alacaklı, masrafları borçluya ait olmak üzere işin kendisi veya başkası tarafından yapılmasına izin verilmesini mahkemeden talep edebilir. Borçlar Hukuku'nda bu ifa türüne ne ad verilir?

  1. A) İfa yerine edim
  2. B) Nama ifa
  3. C) Aliud ifa
  4. D) Kısmi ifa
  5. E) İfa amacıyla edim