TBK Madde 114II. Sorumluluğun ve giderim borcunun kapsamı — 1. Genel olarak

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

TBK m.114, borçlunun borca aykırılıktan doğan tazminat sorumluluğunun ölçüsünü ve kapsamını düzenler. Kapsamda kusurun yeterliliği, kusurun türü ve derecesinin sorumluluğa etkisi, işin özel niteliğinin sorumluluğu hafifletmesi ve sözleşmeye aykırılık hâllerinde haksız fiil hükümlerinin kıyasen uygulanması yer alır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Borçlu, genel olarak her türlü kusurdan sorumludur. Borçlunun sorumluluğunun kapsamı, işin özel niteliğine göre belirlenir. İş özellikle borçlu için bir yarar sağlamıyorsa, sorumluluk daha hafif olarak değerlendirilir.

Haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler, kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerine de uygulanır.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununun 98 inci maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 113 üncü maddesinde, borcun ifa edilmemesi durumunda, borçlu nun sorumluluğunun ölçüsü ve giderim borcunun kapsamı düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 98 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "II. Mesuliyetin vüs'ati / 1. Umumiyet itibariyle" şeklindeki ibareler, Tasarıda "II. Sorumluluğun ölçüsü ve giderim borcunun kapsamı / 1 . Genel olarak" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 98 inci maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde: "Bu mesuliyetin vüs'ati işin hususî mahiyetine göre çok veya az olabilir." denilmektedir. Bu cümle, Tasanda şöyle ifade edilmiştir: "Borçlunun sorumluluğunun ölçüsü, işin özel niteliğine göre belirlenir." Metninde yapılan düzeltme ve anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

342 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2018/655 K.2022/413 T.2022-03-29
    Hukuk Genel KuruluBozma
    17. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda borca aykırılıktan doğan sorumluluk nedeniyle manevi tazminat ödeneceğine dair bir hüküm olmaması nedeniyle Kanun'un 114/2 maddesi delaletiyle 58. maddesinin olaya uygulanması gerekecektir.
  2. Hukuk Genel Kurulu E.2017/1179 K.2021/1563 T.2021-12-02
    Hukuk Genel KuruluGönderme
    32. Bedensel zarara uğrayan ya da ölen ile sorumlu arasında bir sözleşme ilişkisi mevcut ise ve bu sözleşmeye aykırı davranış nedeniyle zarar ortaya çıkmışsa, bedensel zarara uğrayan ya da ölenin desteğinden yoksun kalanların tazminat talep etme hakları mevcut olmakla Borçlar Kanunu’nun 98/2. ve Türk Borçlar Kanunu’nun 114/2. maddelerinde haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümlerin kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerine uygulanacağı öngörülmüştür.
  3. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2022/866 · K. 2023/946 · T. 02.11.2023
    İlk dereceRet
    6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 114. Maddesi uyarınca "(1)Borçlu, genel olarak her türlü kusurdan sorumludur.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Borçlar Hukuku Genel Hükümler

Ahmet, arkadaşı Burak'ı "hatır için" (ücretsiz olarak) arabasıyla evine bırakırken, hafif kusuru sonucu kaza yapmış ve Burak yaralanmıştır. Burak, Ahmet'e tazminat davası açmıştır. Bu olayda hâkimin tazminatı belirlerken uygulayacağı kural aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Hatır taşıması olduğu için Ahmet tazminat ödemez, dava reddedilir.
  2. B) Hâkim, Ahmet'in hafif kusurlu olması ve işin hatır için yapılması nedeniyle tazminattan indirim yapabilir.
  3. C) Bedensel zarar olduğu için hatır ilişkisi dikkate alınmaz, tam tazminata hükmedilir.
  4. D) Ahmet sadece tedavi giderlerini öder, manevi tazminat ödemez.
  5. E) Burak araca kendi isteğiyle bindiği için "zarar görenin rızası" vardır, hukuka aykırılık kalkar.

Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl