TBK Madde 1223. Aşkın zarar
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, borçlunun temerrüdü nedeniyle alacaklının temerrüt faiziyle karşılanmayan zararının (aşkın zarar) tazminini düzenler. Aşkın zararın koşulları, borçlunun kusursuzluğunu ispatla kurtulma imkânı ve bu zararın aynı davada karara bağlanabilmesi hükme bağlanmıştır. Madde yalnızca para borçlarına uygulanır; para borcu dışındaki borçlarda temerrüt sonuçları bu maddeye değil genel temerrüt hükümlerine tabidir. Madde, manevi zararı kapsamaz.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür.
Temerrüt faizini aşan zarar miktarı görülmekte olan davada belirlenebiliyorsa, davacının istemi üzerine hâkim, esas hakkında karar verirken bu zararın miktarına da hükmeder.
4.Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde
a. Süre verilmesi
Bu maddedeki kavramlar
- Kusursuzluk karinesi
- Para borcu
- Temerrüt faizi
- Aşkın zarar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
612 karar arasından seçildi- 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/9046 · K. 2025/10260 · T. 23.12.2025Daire kararıOnama
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 122. maddesi uyarınca talep edilmesi mümkün munzam zararın gerçekleşmiş, ölçülebilir ve somut (gerçek) bir zarar olması gerektiği, sadece yüksek enflasyonun ve serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşunun, alacaklının faizi aşan munzam zarara yönelik iddiasına ilişkin ispat yükünü ortadan kaldırmadığı,
- 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/3015 · K. 2025/12952 · T. 16.10.2025Daire kararıOnama
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu edilen zararın yasal dayanağını oluşturan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 122 nci maddesi hükmüne göre, borcun ödenmemesi veya geç ödenmesi nedeniyle alacaklı geçmiş günler için öngörülen faizle karşılanamayacak bir zarara uğramış iseorçlu geç ödemeden dolayı kendisinin hiçbir kusurunun bulunmadığını kanıtlamadıkça bu zararı da karşılamak zorunda olduğu, bu hüküm ile alacaklıya temerrüt faizini aşan zararını borçludan isteme olanağı tanındığı,
- 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/2299 · K. 2024/9091 · T. 25.11.2024Daire kararıOnama
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 122 nci maddesi uyarınca alacaklının uğradığı zarar, geçmiş günler faizinden fazla olduğu surette borçlu kendisine hiçbir kusur isnat edilemeyeceğini ispat etmedikçe bu zararı dahi karşılamakla yükümlüdür.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Tacir (T), ticari işletmesi için makine üreticisi (Ü)'den 500.000 TL bedelle bir makine satın almıştır. Sözleşme uyarınca (T), bedeli 1 Mart tarihinde ödemesi gerekirken ödememiş ve ihtar üzerine temerrüde düşmüştür. Alacaklı (Ü), (T)’nin temerrüdü sebebiyle bu parayı ticari faaliyetlerinde kullanamamış ve bu süreçte ülkedeki yüksek enflasyon oranları ile kaçırdığı yatırım fırsatları nedeniyle, yasal olarak talep edebileceği temerrüt faizinin çok üzerinde bir zarara uğradığını mahkemede ispatlamıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve kaynak metinlerdeki hukuki muhakeme dikkate alındığında, alacaklı (Ü)'nün temerrüt faiziyle karşılanamayan bu ek zararını talep etmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Munzam zarar olarak adlandırılan bu talep için (Ü)'nün, (T)'nin temerrüde düşmekte ağır kusurlu olduğunu ayrıca ispatlaması gerekir.
- B) Aşkın zarar talebi, temerrüdün kusura bağlı bir sonucu olduğundan, borçlu (T) temerrüde düşmekte kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat ederek bu zararı ödeme yükümlülüğünden kurtulabilir.
- C) Alacaklı (Ü), ticari işlerde uygulanan avans faiz oranının zaten yüksek olması sebebiyle, temerrüt faizini aşan zararını ancak sözleşmede bu yönde açık bir hüküm (ceza koşulu) varsa talep edebilir.
- D) Gecikme tazminatı niteliğindeki bu zarar, temerrüt faizi gibi borçlunun kusurundan bağımsız, objektif bir sorumluluk doğurur ve alacaklının sadece zararını ispatlaması yeterlidir.
- E) Borçlu (T)'nin temerrüdü sebebiyle ana para borcu sona erse dahi, munzam zarar alacağı bağımsız bir talep hakkı olarak varlığını sürdürür, ancak bu alacak için ayrıca temerrüt faizi işletilemez.
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl