TBK Madde 136I. Genel olarak
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 136. maddesi, borcun ifasının borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşması hâlinde borcun sona ermesini ve karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde karşı edimin akıbetini düzenler. Ayrıca borçlunun imkânsızlığı alacaklıya bildirme ve zararın artmasını önleme yükümlülüğüne aykırılığın sonuçlarını kapsar. Madde, sonradan doğan imkânsızlığı konu alır ve borçlu ile karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerin tarafı olan alacaklı bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer.
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır.
Borçlu ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa, bundan doğan zararları gidermekle yükümlüdür.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 117 nci maddesini karşılamaktadır. Tasarının üç fıkradan oluşan 135 inci maddesinde, borcun ifa imkânsızlığı düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 117 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "D. İfanın Mümkün Olmaması" şeklindeki ibare, Tasarıda "E. İfa imkânsızlığı / I. Genel olarak" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 117 nci maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan "haksız iktisaplara müteallik hükümlere tevfikan" şeklindeki ibare, Tasanda "sebepsiz zenginleşme hükümleri uyannea" şeklinde düzeltilmiştir. - 7 7 - 818 sayılı Borçlar Kanununun üç fıkradan oluşan 117 nci maddesi, Tasarının 135 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralanna alınmış ve maddeye bir üçüncü fıkra eklenmiştir. Bu yeni hükümle, ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmeyen ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almayan borçlu, bundan doğan zararları gidermekle yükümlü tutulmuştur. Bu düzenleme dürüstlük kurallarının bir gereği olarak yapılmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddeyi uygulayan kararlar
210 karar arasından seçildi- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi · E. 2022/28 · K. 2025/1427 · T. 10.12.2025İstinaf
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 136. maddesinde de belirtildiği üzere karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlüdür.
- 22. Hukuk Dairesi · E. 2016/6739 · K. 2016/9734 · T. 04.04.2016Daire kararıBozma
Sulhün imzalanmasından sonra davacının cezaevine girdiği ve irade sakatlığı hallerinin mevcut olmadığının anlaşılması halinde ise, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 136. maddesi gereğince sözleşmenin kurulmasından sonra borcun ifasının imkânsız hale geldiği ve ayrıca tarafların karşılıklı bozma sözleşmesi ile sulhü sonlandırabilecekleri de değerlendirilerek bir karar verilmelidir.
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi · E. 2021/746 · K. 2024/915 · T. 26.06.2024İstinafRet
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İfa imkânsızlığını düzenleyen 136.maddesi gereğince "Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
(A), (B)'ye ait olan ve özel olarak sipariş üzerine yapılmış antika bir piyanoyu satın almak için anlaşmıştır. Piyano, (B) tarafından (A)'ya teslim edilmeden önce, (B)'nin deposunda çıkan ve (B)'nin kusuru olmayan bir yangın sonucu tamamen yanmıştır. Bu durumda (A) ve (B) arasındaki borç ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) (B)'nin borcu sona erer; (A) ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri ister.
- B) (B)'nin borcu sona erer; ancak (A) ödediği bedeli geri isteyemez.
- C) (B)'nin borcu devam eder; (B) piyanonun aynısını bulup (A)'ya teslim etmelidir.
- D) (B)'nin borcu tazminat borcuna dönüşür.
- E) Sözleşme, başlangıçtaki imkansızlık nedeniyle kesin hükümsüzdür.
Bu maddeyle ilgili 6 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl