TBK Madde 137II. Kısmi ifa imkânsızlığı

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, borcun ifasının borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle kısmen imkânsızlaşması halinde borcun hangi ölçüde sona ereceğini ve bu durumun tek taraflı borç ilişkilerinde ile karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde nasıl işleyeceğini düzenler. Kısmi imkânsızlığın istisnası olarak borcun tamamının sona ermesi koşulunu da kapsar. Kime uygulandığı bakımından borçlu ile alacaklı arasındaki her borç ilişkisi, özellikle karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde her iki taraf için geçerlidir.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle kısmen imkânsızlaşırsa borçlu, borcunun sadece imkânsızlaşan kısmından kurtulur. Ancak, bu kısmi ifa imkânsızlığı önceden öngörülseydi taraflarca böyle bir sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılırsa, borcun tamamı sona erer.

Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, bir tarafın borcu kısmen imkânsızlaşır ve alacaklı kısmi ifaya razı olursa, karşı edim de o oranda ifa edilir. Alacaklının böyle bir ifaya razı olmaması veya karşı edimin bölünemeyen nitelikte olması durumunda, tam imkânsızlık hükümleri uygulanır.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, "II. Kısmî ifa imkânsızlığı" kenar başlıklı yeni bir maddedir. Tasarının iki fıkradan oluşan 136 ncı maddesinde, kısmî ifa imkânsızlığı düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 117 nci maddesinde borcu sona erdiren sebepler arasında sadece tam imkânsızlığın düzenlenmesi nedeniyle, borcun ifasının kısmen imkânsızlaşmasının sonuçlarının ayrı bir maddede düzenlenmesi zorunlu görülmüştür. Tasannın 136 ncı maddesinin birinci fıkrasının ilk cümlesinde, borcun ifasının borçlunun sorumlu tu tulamayacağı sebeplerle kısmen imkânsızlaşması durumunda borçlunun, borcunun sadece ifası imkân- sızlaşan kısmından kurtulacağı kuralı öngörülmektedir. Aynı fıkranın ikinci cümlesinde, bu kuralın istis nasına yer verilmektedir. Buna göre, taraflann bu kısmî ifa imkânsızlığını önceden öngörebilselerdi, böyle bir sözleşme yapmayacakları açıkça anlaşılırsa, borcun tamamının sona ereceği kabul edilmektedir. Maddenin ikinci fıkrasının ilk cümlesinde ise, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, bir tarafın borcunun ifasının kısmen imkânsızlaşması durumunda, alacaklının kısmî ifaya razı olması koşuluyla, karşı edimin de o oranda ifa edileceği öngörülmektedir. Yine aynı fıkranın son cümlesine göre ala caklı, bu durumda kısmî ifaya razı olmazsa veya karşı edim bölünemez nitelikte olursa, tam imkân sızlık hükümleri uygulanır.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

16 karar arasından seçildi
  1. İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2019/65 · K. 2021/849 · T. 14.12.2021
    İlk dereceKısmen kabul/bozma
    Taraflar arasındaki her iki sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 818 Sayılı Borçlar Kanununda, 6098 Sayılı Kanunun 137. Maddesine benzer ve kısmi ifa imkansızlığını düzenleyen bir hüküm bulunmamaktadır.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Borçlar Hukuku Genel Hükümler

Koleksiyoner (K), bir müzayede evinden yeni edindiği ve belirli bir seriye ait 10 parçalık antika porselen takımını, bu takımın bütünlüğüne özel önem atfeden galeri sahibi (G) ile yaptığı sözleşmeyle satmayı taahhüt etmiştir. Porselenlerin (G)'ye teslimi için kararlaştırılan tarihten önce, (K)'nin depolama alanında çıkan ve (K)'ye atfedilemeyecek bir yangın nedeniyle takımdan 3 parça onarılamayacak şekilde yok olmuştur. Kalan 7 parça ise tamamen sağlamdır. Bu olayda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun kısmi ifa imkânsızlığına ilişkin hükümleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Borçlu (K), sorumlu tutulamayacağı sebepten ötürü borcun ifası kısmen imkânsızlaştığı için, kural olarak yalnızca yok olan 3 parça porselenin teslim borcundan kurtulur.
  2. B) Alacaklı (G), takımın bütünlüğüne önem verdiğinden, kısmi ifaya razı olmayarak ve bu durumun sözleşmenin esaslı unsuru olduğunu ispatlayarak borcun tamamının sona erdiğini ileri sürebilir.
  3. C) Alacaklı (G)'nin kısmi ifayı kabul etmesi durumunda, karşı edim olan satış bedelinden imkânsızlaşan kısma orantılı olarak indirim yapılmasını talep etme hakkı doğar.
  4. D) Karşı edimi tamamen veya kısmen almış olan borçlu (K), imkânsızlaşan edime tekabül eden kısmı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre (G)'ye iade etmekle yükümlüdür.
  5. E) Yangının (K)'nin ağır ihmalinden kaynaklanması durumunda, borcun imkânsızlığından bahsedilemeyeceği için sözleşme kendiliğinden sona erer ve (G) sadece menfi zararını talep edebilir.

Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl