Karşılıklı borç yükleyen sözleşme nedir?
Kısaca
Her iki tarafın da borç altına girdiği, birbirine karşılık olan edimler doğuran sözleşmedir. Yalnız bir tarafın borç altına girdiği sözleşmeler bu kapsama girmez.
Bağlam: TBK m.97
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.97 · VI. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde — 1. İfada sıra
Her iki tarafın da borç altına girdiği, birbirine karşılık olan edimler doğuran sözleşmedir. Yalnız bir tarafın borç altına girdiği sözleşmeler bu kapsama girmez.
- TBK m.123
Her iki tarafın da hem alacaklı hem borçlu olduğu, edimlerin birbirinin karşılığını oluşturduğu sözleşmedir. Edimler arasında değişim ilişkisi bulunmalıdır; yalnızca bir tarafın edim yüklendiği ya da edimlerin karşılıklılık taşımadığı sözleşmeler bu kavrama girmez.
- TBK m.137 · II. Kısmi ifa imkânsızlığı
Her iki tarafın birbirine karşılık olarak edim yüklendiği sözleşmelerdir. Madde ikinci fıkrasını bu sözleşmeler için düzenler.
Karıştırılan kavramlar
Tek taraflı borç ile karşılıklı borç yükleyen sözleşme arasındaki fark nedir?
Tek taraflı borçta kısmi imkânsızlık yalnızca borçlunun kendi borcunu etkiler; borçlu imkânsızlaşan kısımdan kurtulur.
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmede karşı edimin de oranlanması gerekir; birinci fıkranın sonucu tek başına yeterli olmaz.
Karşılıklı sözleşmede alacaklının kısmi ifaya razı olması ve karşı edimin bölünebilir olması hâlinde karşı edim de o oranda ifa edilir. Aksi hâlde tam imkânsızlık hükümleri uygulanır.
Karşılıklı borç yükleyen sözleşme ile tek taraflı borç arasındaki fark nedir?
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmede bir tarafın edimi imkânsızlaştığında m.136/2 hükmü işler.
Tek taraflı borç ilişkisinde karşı edim söz konusu olmaz.
Karşılıklı sözleşmede karşı edim düşer ve alınan edim geri verilir; tek taraflıda bu hüküm uygulanmaz.
İlgili konular
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.