TBK Madde 2223. Alıcının bildiği ayıplar
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, satıcının satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcının bildiği ayıplardan sorumluluğunun bulunmadığını ve alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan ancak ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmesi hâlinde sorumlu olacağını düzenler. Kapsamı satış sözleşmelerinde ayıba karşı tekeffül borcunun bu iki hâle ilişkin sınırıdır ve alıcının satılanı bilme veya bilmesi gereken durumunu konu alır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu değildir.
Satıcı, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olur.
4.Gözden geçirme ve satıcıya bildirme
a. Genel olarak
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 197 nci maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 221 inci maddesinde, alıcının bildiği ayıplardan (açık ayıplardan) satıcının sorumlu olmadığı ve yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da (âdi ayıplar dan), ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse, sorumlu olacağı öngörülmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 197 nci maddesi tek fıkradan oluştuğu hâlde, bu maddede iki ayrı konunun düzenlendiği göz önünde tutularak, Kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 200 üncü maddesinde olduğu gibi Tasarının 221 inci maddesi iki fıkraya bölünerek düzenlenmiştir. Sistematik yapısı ile metninde yapılan anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Ayrıca üstlenme
- Bilinen ayıp
- Sözleşmenin kurulduğu an
- Yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıp
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
İş sahibi (A), (Y)'den bir tekne satın almıştır. Teslim sırasında tekneyi incelemiş ve açıkça görülebilen birkaç çiziği (Y)'ye bildirmiştir. Ancak 6 ay sonra, teknenin motor bloğunda, (Y)'nin kasten gizlediği ve usulüne uygun bir gözden geçirme ile dahi fark edilemeyecek bir çatlak olduğu ortaya çıkmıştır. (Y), (A)'nın tekneyi "kabul ettiğini" belirterek sorumluluktan kaçınmak istemiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre (Y)'nin savunması geçerli midir?
- A) Evet, (A) eseri kabul ettiği için (Y) her türlü sorumluluktan kurtulmuştur.
- B) Hayır, (Y) tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek ayıplar için (Y)'nin sorumluluğu devam eder.
- C) Evet, (A) açık ayıpları bildirdiği, ancak bunu bildirmediği için hakkını kaybetmiştir.
- D) Hayır, ancak (A) sadece bedelden indirim isteyebilir.
- E) Evet, taşınır eserlerde kabulden sonra sorumluluk her durumda sona erer.