TBK Madde 305
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, kira ilişkisi sırasında kiralananın sonradan ayıplı duruma gelmesi hâlinde kiracıya tanınan seçimlik hakları (ayıbın giderilmesini isteme, ayıpla orantılı bedel indirimi, zararın giderilmesi) ve önemli ayıp hâlinde saklı tutulan fesih hakkını düzenler. Kiraya verenin sorumluluğu, kiralananın teslim anındaki ayıpları bakımından değil, teslimden sonra ortaya çıkan ayıplar bakımından uygulanır. Maddenin uygulandığı kişi kiracı ve kiraya verendir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Kiralanan sonradan ayıplı duruma gelirse kiracı, kiraya verenden ayıpların giderilmesini veya kira bedelinden ayıpla orantılı bir indirim yapılmasını ya da zararının giderilmesini isteyebilir. Ancak, zararın giderilmesi istemi diğer seçimlik hakların kullanılmasını önlemez.
Önemli ayıp durumunda kiracının sözleşmeyi fesih hakkı saklıdır.
b. Ayıbın giderilmesini isteme ve fesih
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 249 uncu maddesinin ikinci ve son fıkrası ile 250 nci maddesini kısmen karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 304 üncü maddesinde, kiraya verenin, kiralananın sonradan ayıplı hâle gelmesinden sorumluluğunun genel olarak kapsamı düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 249 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan "1. Kullanıl mağa salih bir halde" ve 250 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "2. Bilâhare akde muhalif hâl hudusu" ibareleri, Tasarının 304 üncü maddesinde "2. Kiralananın sonradan ayıplı hâle gelmesin den sommluluk / a. Genel olarak" şeklinde değiştirilmiştir. Maddenin birinci fıkrasında, kiralananın sonradan, yani kiracının egemenlik alanında bulun duğu sırada, kendisine yüklenemeyen bir sebeple ayıplı hâle gelmesi dummunda, kiracıya ayıpların giderilmesini (bunların ortadan kaldırılması amacıyla onarım) veya kira bedelinden indirim yapıl masını ya da zararın giderilmesini isteme biçiminde üç seçimlik hak tanınmıştır. Maddenin ikinci fıkrasında ise, ayıbın önemli olması dummunda, maddenin birinci fıkrasında sayılan seçimlik haklara ek olarak, dördüncü bir seçimlik hak niteliğinde olmak üzere, kiracının söz leşmeyi fesih hakkının saklı olduğu belirtilmiştir. Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 259a maddesi göz önünde tu tulmuştur. Ancak, kaynak Kanunun 259a maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, Tasarının "kiraya verenin üçüncü kişinin ileri sürdüğü haklar sebebiyle sommluluğu" başlığı altında yer verilen 308 ve devamı maddelerinde ayrıca düzenlendiği için, Tasarının 304 üncü maddesine alınmamıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Fesih hakkı
- Önemli ayıp
- Seçimlik haklar
- Ayıpla orantılı indirim
- Sonradan ayıplı duruma gelme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
46 karar arasından seçildi- 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/2301 · K. 2024/4264 · T. 11.12.2024Daire kararıRet
davaya konu uyuşmazlığın, davacı şirketin kiracı olarak faaliyet gösterdiği işyerinde davalı kiraya verenin birtakım tadilat yaptırması neticesinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereğince sonradan meydana gelen olumsuzlukların, davacı şirketin zararına sebebiyet verip vermediğine ve bu zarardan aynı Kanun'nun 308 inci maddesi gereği davalının sorumlu olup olmadığına ilişkin olduğu,
- 3. Hukuk Dairesi · E. 2019/5136 · K. 2020/2545 · T. 02.06.2020Daire kararıBozma
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 305. maddesine göre, kiralananın önemli ayıplarla teslimi halinde kiracı, borçlunun temerrüdüne veya kiraya verenin kiralananın sonradan ayıplı hale gelmesinden doğan sorumluluğuna başvurabilir.
- 6. Hukuk Dairesi · E. 2015/5063 · K. 2016/1414 · T. 29.02.2016Daire kararıBozma
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 305. Maddesinde “Kiralanan sonradan ayıplı duruma gelirse kiracı, kiraya verenden ayıpların giderilmesini veya kira bedelinden ayıpla orantılı bir indirim yapılmasını ya da zararının giderilmesini isteyebilir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Ayıptan Sorumluluk Kapsamında Kiracının Seçimlik HaklarıBorclar Hukuku Ozel Hukumler · 8 Kullandırma Borcu Doğuran Sözleşmeler · 7:22
Bu maddeye özel soru
Bir hukuk bürosu işleten Kiracı (K), ticari faaliyetleri için kiraladığı ofis katının tavanında, kira sözleşmesinin imzalanmasından bir ay sonra meydana gelen ilk şiddetli yağışla birlikte, toplantı odasının kullanımını önemli ölçüde engelleyen bir su sızıntısı meydana geldiğini fark eder. (K), durumu derhal Kiraya Veren (V)’ye bildirerek ayıbın giderilmesini talep eder. Ancak (V), sözleşme öncesi (K)’nin ofisi gezdiğini ve binanın eski olması nedeniyle bu tür sorunların öngörülebilir olduğunu, bu nedenle onarım sorumluluğunun kendisine ait olmadığını ileri sürer. Olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Kiralananın tesliminden sonra ortaya çıkan bu önemli ayıp nedeniyle Kiracı (K), kiraya verene uygun bir süre vermeksizin ayıbı (V) hesabına gidertip bedelini kira borcundan mahsup edebilir.
- B) Kiracı (K), ayıbı derhal bildirmekle yükümlü olduğundan, bildirimde gecikmesi halinde ortaya çıkacak zarardan sorumlu olur; ancak bu durum (V)’nin ayıptan doğan asli sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
- C) Kiralananın teslimi anında mevcut olan ancak sonradan anlaşılan bu önemli ayıp karşısında (K), yalnızca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun borçlunun temerrüdüne ilişkin hükümlerine başvurabilir.
- D) Kiracı (K)’nin sözleşme öncesi kiralananı incelemiş olması, sonradan ortaya çıkan ve kiralananın kullanım amacını önemli ölçüde engelleyen bu tür ayıplar karşısında kiraya verenin sorumluluğunu bertaraf eder.
- E) Ayıbın, kiralananın öngörülen kullanıma elverişliliğini önemli ölçüde engellemesi sebebiyle, (K) herhangi bir süre vermeksizin sözleşmeyi derhal feshetme hakkına sahiptir.
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl