TBK Madde 36II. Aldatma

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, sözleşmenin kurulmasında aldatma (hile) yoluyla iradesi bozulan tarafın sözleşmeyle bağlı olmamasını düzenler. Aldatmanın taraflardan birinin ya da üçüncü bir kişinin eylemiyle yapılması hâllerini ayırır ve üçüncü kişi aldatmasında karşı tarafın bilgisini koşul olarak koyar. Aldatmanın yanılmadan ayrılan esaslılık aranmayan özelliğini de belirler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Taraflardan biri, diğerinin aldatması sonucu bir sözleşme yapmışsa, yanılması esaslı olmasa bile, sözleşmeyle bağlı değildir.

Üçüncü bir kişinin aldatması sonucu bir sözleşme yapan taraf, sözleşmenin yapıldığı sırada karşı tarafın aldatmayı bilmesi veya bilecek durumda olması hâlinde, sözleşmeyle bağlı değildir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununun 28 inci maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 36 ncı maddesinde, taraflardan birinin ve üçüncü kişinin aldatması sonucunda kurulan sözleşmenin bağlayıcı olmadığı durumlar düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 28 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "II. Hile" ibaresi, Tasarının 36 ncı maddesinde, "II. Aldatma" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, üçüncü kişinin aldatması sonucunda kurulan sözleşmenin bağlayıcı olması ve olmaması olasılıklarının hukukî sonucu, iki cümle hâlinde belirtilmişse de, bu hukukî sonuç, Tasannın 36 ncı maddesinde, üçüncü kişinin aldatması sonucunda kumlan sözleşmenin bağlayıcı olmadığı olasılık göz önünde tutularak, tek cümlede açıklanmıştır. Metninde yapılan anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

304 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2019/830 K.2022/653 T.2022-05-17
    Hukuk Genel KuruluOnama
    davalı tarafın davanın reddini savunduğu, ilk derece mahkemesince aldatılma iddiası değerlendirilmeden davanın reddine karar verildiği, hükmün istinaf edilmesi üzerine bölge adliye mahkemesince dayanılan maddi vakıalar ve toplanan deliller değerlendirilerek aldatma iddiasının kanıtlandığı gerekçesiyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 36. maddesi uygulanmak suretiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davacı ... yönünden davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
  2. 7. Hukuk Dairesi · E. 2025/3145 · K. 2026/758 · T. 12.02.2026
    Daire kararıGönderme
    Birleştirilen davada talep, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca aldatma hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil olup öncelikle bu hususun açıklığa kavuşturulması gerektiği anlaşılmakla asıl ve birleştirilen davalar bakımından temyiz inceleme görevi, 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 6723 sayılı Kanunun 21. maddesi ile değişik 60/3. maddesi gereğince, Yargıtay Büyük Genel Kurulunun Hukuk Dairelerinin iş bölümünü düzenleyen 26.06.2025 tarihli ve 2025/1 sayılı Kararına ve davanın açıklanan niteliğine göre Yargıtay 1. Hukuk Dairesine ait bulunmaktadır.
  3. Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2016/1155 · K. 2018/974 · T. 01.11.2018
    İlk dereceRet
    6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 36. maddesine göre yanılma (hile), diğer tarafta sözleşme yapma düşüncesini uyandıran ya da bu düşünceyi güçlendiren gerçeğe aykırı eylem ve davranışları ifade eder.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • İrade Bozuklukları
    Borclar Hukuku · 2.1 Borcun Kaynakları - Sözleşme · 21:24
  • Aldatma (Hile)
    Borclar Hukuku · 2.1 Borcun Kaynakları - Sözleşme · 25:05
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Borçlar Hukuku Genel Hükümler

Arsa sahibi Emin Bey, arazisini satarken kendisi sessiz kalmış; ancak yanındaki arkadaşı Volkan, alıcıya "Bu arsa yakında imara açılacak, belediyeden duydum" diyerek yalan söylemiştir. Alıcı da bu yalana inanarak arsayı satın almıştır. Emin Bey'in, arkadaşı Volkan'ın bu yalanından haberi yoktur. Bu durumda, "üçüncü kişinin aldatması" (hilesi) söz konusu olduğunda sözleşmenin geçerliliği ile ilgili aşağıdaki ifade doğrudur?

  1. A) Alıcı, her halükarda sözleşmeyi iptal edebilir.
  2. B) Emin Bey aldatmayı bilmediği için alıcı sözleşme ile bağlıdır; ancak Volkan'dan tazminat isteyebilir.
  3. C) Sözleşme kendiliğinden hükümsüzdür.
  4. D) Emin Bey bilmese bile, Volkan onun yardımcısı sayıldığı için sözleşme iptal edilebilir.
  5. E) Alıcı sözleşmeyi iptal edemez ve tazminat da isteyemez.

Bu maddeyle ilgili 8 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl