TBK Madde 381II. Bakım ve koruma giderleri
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, ödünç sözleşmesinde ödünç alanın ödünç konusu şeyin bakım ve koruma giderlerini karşılama borcunu ve ödünç verenin, ödünç alanın yaptığı olağanüstü giderleri ödünç verenin yararına olmak üzere geri ödeme yükümlülüğünü düzenler. Ödünç verene ait olağanüstü giderlerin hangilerinin kapsama girdiği, bu giderlerin ödünç verenin yararına olması koşulu ve olağan giderin tanımı, maddenin uygulanmasında yorum konusudur.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Ödünç alan, ödünç konusunun olağan bakım ve koruma giderlerini karşılamakla yükümlüdür.
Ödünç alan, ödünç verenin yararına yapmak zorunda kaldığı olağanüstü giderlerin ödenmesini isteyebilir.
Bu maddedeki kavramlar
- Olağanüstü giderler
- Olağan bakım ve koruma giderleri
- Ödünç verenin yararına olma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
6 karar arasından seçildi- Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi · E. 2023/822 · K. 2026/1093 · T. 30.04.2026İstinafRet
6098 sayılı Kanunda yer alan 381. Madde hükmü uyarınca, ödünç alan, ödünç konusunun olağan bakım ve koruma giderlerini karşılamakla yükümlü olduğunu, söz konusu ariyete konu mala bu minvalde bir bakım veya koruma yapıldığına ilişkin hiçbir delilin mevcut olmadığını, yargılama esnasında alınmış olan bilirkişi raporlarının çelişkili ve varsayımsal ifadelere dayalı olduğunu,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
İnşaat sektöründe faaliyet gösteren (A) şirketi, acil bir projede kullanmak üzere, uzun süreli ticari ilişkisi bulunan (B) Makine Kiralama şirketinden bir kazık çakma makinesini üç günlüğüne ücretsiz olarak almıştır. (A) şirketi, makineyi kullanırken periyodik bakım zamanı gelen hidrolik yağını kendi imkanlarıyla değiştirmiştir. Ancak, çalışmanın ikinci gününde, makinenin ana hidrolik pompası, (A)'nın herhangi bir kullanım hatası olmaksızın, önceden mevcut olan gizli bir imalat hatası nedeniyle arızalanmıştır. Makinede daha büyük bir hasarın önüne geçmek ve projenin aksamasını engellemek amacıyla (A), durumu derhal (B)'ye bildirmiş ve onun onayıyla pompayı orijinal bir yenisiyle değiştirerek masrafını karşılamıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun kullanım ödüncüne ilişkin hükümleri çerçevesinde, yapılan bu masrafların taraflar arasındaki paylaşımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?
- A) Ticari teamüller gereği makineyi kendi menfaatine kullanan (A), hem olağan hidrolik yağ masrafını hem de makinenin işlerliğini sürdürmek için zorunlu olan olağanüstü pompa değişimi masrafının tamamını tek başına karşılamakla yükümlüdür.
- B) Ödünç alan (A), makinenin olağan bakım ve koruma gideri niteliğindeki hidrolik yağ değişim masrafını üstlenmekle yükümlüdür. Ancak, ödünç verenin menfaatine ve vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca yapmak zorunda kaldığı, olağanüstü nitelikteki hidrolik pompa değişimi masrafının tamamını ödünç veren (B)’den talep edebilir.
- C) Ödünç alan (A) olağan bakım masrafını karşılar; ancak olağanüstü pompa masrafı için, ödünç veren (B)’nin malvarlığında sebepsiz bir zenginleşme oluşmasını önlemek amacıyla, değiştirilen yeni pompanın değeri üzerinden makinenin yıpranma payı düşüldükten sonra kalan bedeli talep edebilir.
- D) Makinedeki arıza kullanım hatasından kaynaklanmadığı ve ödünç verme işlemi karşılıksız olduğu için, hakkaniyet gereği hem olağan hem de olağanüstü nitelikteki tüm masrafların ödünç alan (A) ile ödünç veren (B) arasında yarı yarıya paylaşılması gerekir.
- E) Ödünç veren (B), ödünç konusunun ayıpsız olmasından sorumlu olduğu için, gizli ayıptan kaynaklanan pompa arızası ve buna bağlı yapılan tüm masraflar ile (A) tarafından yapılan olağan bakım masrafının tamamını karşılamakla yükümlüdür.