TBK Madde 40

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, yetkili temsilcinin bir başkası adına ve hesabına yaptığı hukuki işlemin sonuçlarının kime ait olacağını düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Yetkili bir temsilci tarafından bir başkası adına ve hesabına yapılan hukuki işlemin sonuçları, doğrudan doğruya temsil olunanı bağlar.

Temsilci, hukuki işlemi yaparken bu sıfatını bildirmezse, hukuki işlemin sonuçları kendisine ait olur. Ancak, karşı taraf bir temsil ilişkisinin varlığını durumdan çıkarıyor veya çıkarması gerekiyor ya da hukuki işlemi temsilci veya temsil olunandan biri ile yapması farksız ise, hukuki işlemin sonuçları doğrudan doğruya temsil olunana ait olur.

Diğer durumlarda alacağın devri veya borcun üstlenilmesine ilişkin hükümler uygulanır.

b. Temsil yetkisinin içeriği ve derecesi

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununun 32 nci maddesini karşılamaktadır. Tasarının üç fıkradan oluşan 40 ıncı maddesinde, yetkili temsilde genel olarak temsilin hükmü düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 32 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "G. Salâhiyete müstenit temsil /1. Umumiyet itibariyle / 1 . Temsilin hükümleri" şeklindeki ibareler, Tasarının 40 ıncı maddesinde, "H. Temsil /1. Yetkili temsil / 1 . Genel olarak /a. Temsilin hükmü" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 32 nci maddesinin birinci fıkrasında, yetkili temsilcinin "diğer bir kimse nâmına" yaptığı sözleşmeden doğan alacak ve borçların, "o kimseye intikal edeceği" öngörülmüştür. Tasarıda, burada doğmdan doğruya temsilin söz konusu olduğu göz önünde tutularak, yetkili temsilci tarafından "bir başkası adına ve hesabına" yapılan hukukî işlemin sonuçlarının, doğmdan doğmya temsil olunana ait olduğu belirtilmiştir. Tasarının 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında, öğretide "ilgili için örtülü işlem" olarak ad landırılan, doğmdan doğmya temsilin özel bir görünümü düzenlenmektedir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

72 karar arasından seçildi
  1. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi · E. 2021/1412 · K. 2025/45 · T. 16.01.2025
    İstinafRet
    6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 40. maddesi uyarınca yetkili bir temsilci tarafından bir başkası adına ve hesabına yapılan hukuki işlemin sonuçları, doğrudan doğruya temsil olunanı bağlar.
  2. İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2022/401 · K. 2023/360 · T. 26.04.2023
    İlk dereceRet
    Türk Borçlar Kanununun 40/2 maddesi gereğince temsilci hukuki işlem yaparken sıfatını bildirmese dahi temsil ilişkisi durumdan çıkarılabiliyor ise yapılan işlem doğrudan doğruya temsil olunanı bağlar.
  3. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi · E. 2018/2618 · K. 2021/903 · T. 22.04.2021
    İstinafRet
    6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 40/2.maddesinde düzenlenen " ancak karşı taraf bir temsil ilişkisinin varlığını durumdan çıkarıyor veya çıkarması gerekiyor ya da hukuki işlemin temsilci veya temsil olunandan biriyle yapması farksız ise hukuki işlemin sonuçları doğrudan doğruya temsil olunana ait olur" şeklinde olup, 548.maddesinde de ticaret temsilcinin yetkisinin kapsamı belirlenmiş ve "ticari temsilci iyi niyetli 3.kişilere karşı işletme sahibi adına kambiyo taahhüdünde bulunmaya ve onun adına işletmenin amacına giren her türlü işlemleri yapmaya yetkili sayılır" şeklindedir.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Temsil
    Borclar Hukuku · 2.1 Borcun Kaynakları - Sözleşme · 29:36
  • Temsilin Türleri
    Borclar Hukuku · 2.1 Borcun Kaynakları - Sözleşme · 30:08
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Genel

İş insanı Pelin, yurt dışındaki iş seyahati sırasında kendisi adına bir sanat galerisinden tablo satın alması için arkadaşı Mert’i yetkilendirmiştir. Mert, galeride tabloyu satın alırken Pelin’in adını ve hesabına hareket ettiğini açıkça belirtmiş ve satış sözleşmesini imzalamıştır. Türk Borçlar Kanunu’nun temsil hükümleri uyarınca, bu hukuki işlemin sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Mert, sözleşmeyi bizzat imzaladığı için tablonun mülkiyeti önce Mert’e geçer, Mert daha sonra Pelin’e devretmelidir.
  2. B) Mert, işlemi Pelin adına ve hesabına yaptığını bildirdiği için, sözleşmeden doğan hak ve borçlar doğrudan Pelin’e ait olur.
  3. C) Temsilcinin ayırt etme gücüne sahip olması yetmez; Pelin gibi tam fiil ehliyetine sahip olması da zorunludur.
  4. D) Mert tablonun bedelini ödemezse sanat galerisi sadece Mert’e karşı icra takibi başlatabilir.
  5. E) Temsil yetkisi Pelin tarafından tek taraflı olarak verildiği için Mert’in bu yetkiyi kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmesi şarttır.

Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl