TBK Madde 426VII. Hizmet belgesi
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, işverenin işçiye hizmet belgesi verme borcunu düzenler: belgenin içeriği (işin türü ve süresi), işçinin açık istemi halinde becerisi ile tutum ve davranışlarının da belgeye yazılması ve belgenin zamanında verilmemesi ya da belgede doğru olmayan bilgi bulunmasından doğan tazminat sorumluluğu. Hizmet buluşları ve fikri mülkiyet hakları (m.427) ile işyerinin devri halinde hizmet sözleşmelerinin devri (m.428) bu maddenin kapsamı dışındadır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
İşveren, işçinin isteği üzerine her zaman, işin türünü ve süresini içeren bir hizmet belgesi vermekle yükümlüdür.
İşçinin açıkça istemde bulunması hâlinde, hizmet belgesinde onun işgörmedeki becerisi ile tutum ve davranışları da belirtilir.
Hizmet belgesinin zamanında verilmemesinden veya belgede doğru olmayan bilgiler bulunmasından zarar gören işçi veya işçiyi işe alan yeni işveren, eski işverenden tazminat isteyebilir.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 335 inci maddesini karşılamaktadır. Tasarının üç fıkradan oluşan 425 inci maddesinde, işçiye verilecek hizmet belgesi düzenlen mektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 335 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "7. Şehadet- name" ibaresi, Tasarıda "VI. Hizmet belgesi" şekline dönüştürülmüştür. Maddenin birinci fıkrasında, işverenin, işçinin isteği üzerine her zaman, işin türünü ve süresini içeren bir hizmet belgesi vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Benzer bir düzenlemeye, 4857 sayılı İş Kanununun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasına göre, işçinin açıkça istemde bulunması hâlinde, hizmet belgesinde, onun işgörmedeki becerisi ile tutum ve davranışları da belirtilecektir. Maddenin son fıkrasında ise, hizmet belgesinin zamanında verilmemesinden veya belgede doğru olmayan bilgiler bulunmasından zarar gören işçinin veya işçiyi işe alan yeni işverenin eski işveren den tazminat isteyebileceği ifade edilmiştir. Benzer bir düzenleme, 4857 sayılı İş Kanununun "Çalış ma belgesi" kenar başlıklı 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında da bulunmaktadır. Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 330a maddesinin birinci fıkrası göz önünde tutulmuştur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Beceri, tutum ve davranış bilgisi
- Eski işveren
- Hizmet belgesi
- Zarar gören işçi veya yeni işveren
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Beş yıl boyunca (X) A.Ş.'de "Kıdemli Yazılım Geliştirme Uzmanı" olarak çalışan (A), istifa ederek işten ayrılmıştır. Akabinde (Y) A.Ş.'ye yaptığı iş başvurusunun olumlu sonuçlanması üzerine (Y) A.Ş., işe alım sürecini tamamlamak için (A)'dan, unvanını ve çalışma süresini teyit eden bir hizmet belgesi talep etmiştir. (A)'nın talebi üzerine (X) A.Ş. tarafından düzenlenen belgede, (A)'nın unvanı "Büro Personeli" ve çalışma süresi üç yıl olarak gösterilmiştir. Bu gerçeğe aykırı belge nedeniyle (Y) A.Ş. iş teklifini geri çekmiş ve (A) maddi zarara uğramıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesine ilişkin hükümleri çerçevesinde, ortaya çıkan hukuki duruma ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) (A)'nın, gerçeğe aykırı belge nedeniyle uğradığı zararın tazminini talep edebilmesi için, eski işveren (X) A.Ş.'nin kendisine zarar verme kastıyla hareket ettiğini ispatlaması zorunludur.
- B) Hizmet belgesinin zamanında verilmemesi veya belgede doğru olmayan bilgiler bulunmasından doğan tazminat talebi yalnızca zarara uğrayan işçiye aittir; işçiyi işe alan yeni işverenin dava hakkı bulunmamaktadır.
- C) Belgede doğru olmayan bilgiler bulunmasından zarar gören (A), eski işvereni (X) A.Ş.'den tazminat isteyebileceği gibi; (A)'yı işe alıp bu nedenle bir zarara uğraması halinde yeni işveren (Y) A.Ş. de (X) A.Ş.'den tazminat talep etme hakkına sahip olurdu.
- D) (X) A.Ş., hizmet belgesinde işçinin işgörmedeki becerisi ile tutum ve davranışlarına yer verme konusunda takdir yetkisine sahip olduğundan, unvanın kasten yanlış belirtilmesi hukuki sorumluluk doğurmaz.
- E) (A), yalnızca hizmet belgesinin düzeltilerek gerçeğe uygun hale getirilmesini talep edebilir; belgedeki yanlışlık nedeniyle uğradığı maddi zararın tazmini için ayrıca bir talepte bulunması mümkün değildir.