TBK Madde 4452. Sınırlandırılması
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, işçi ile işveren arasında kurulan rekabet yasağı sözleşmesinde yasağın sınırlarını düzenler. Yasağın yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmamasını, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde tehlikeye düşürmesini ve süresinin özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşmasını yasaklar. Ayrıca aşırı nitelikteki yasağın hâkim tarafından kapsam veya süre bakımından sınırlandırılmasına ilişkin yetkiyi düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz.
Hâkim, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 349 uncu maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 444 üncü maddesinde, rekabet yasağının sınırlandırılması düzen lenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 349 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan "II. Hududu" şeklindeki ibare, Tasarıda, "2. Sınırlandırılması" şekline dönüştürülmüştür. Maddenin birinci fıkrasında, rekabet yasağının, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırla malar içeremeyeceği ve süresinin, 818 sayılı Borçlar Kanununun 349 uncu maddesinden farklı olarak, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamayacağı belirtilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında, hâkime, aşırı nitelikteki rekabet yasağının kapsamını veya süresini sınırlama yetkisi verilmiştir. Buna göre hâkim, kendisine tanınan yetkiyi, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle kullanabilecektir. Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 340a maddesi göz önünde tu tulmuştur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Karşı edim
- Rekabet yasağı
- Aşırı nitelikteki rekabet yasağı
- Özel durum ve koşullar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
360 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/5885 · K. 2024/2222 · T. 19.03.2024Daire kararıOnama
ayrıca şirketlerin yaptığı faaliyet, davalının davacı şirketteki görev süresi ve unvanları dikkate alındığında sözleşmedeki konu bakımından sınırlamanın da uygun bulunduğu, dolayısıyla taraflar arasındaki dava konusu sözleşmenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 444 üncü ve 445 inci maddelerine göre geçerli olduğu, davalının bu sözleşmeye aykırı olarak dava dışı şirkette çalıştığı ve bu şekilde sözleşmeyi ihlal ettiği, sözleşmede cezai şartı talep koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 110.400,
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2021/7731 · K. 2023/2780 · T. 08.05.2023Daire kararıOnama
belirlenen kapsamdaki bilgilerle işvereni zarara uğratma olasılığının bulunmadığı ve kanıt yükümlülüğü altındaki iş veren tarafından önemli bir zarara uğrama olasılığını somutlaştırılıp ortaya konulmadığı, taraflar arasında yapılan rekabet yasağı sözleşmesinin 3 yıl süre ile düzenlendiği, ancak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 445 inci maddesi gereğince rekabet yasağı sözleşmelerinin 2 yılı aşamayacağının belirtildiği, bu nedenle taraflar arasındaki sözleşmenin rekabet yasağı şartının geçersiz olduğu, ayrıca yer sınırlandırılmasında da Ege,
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi · E. 2021/1408 · K. 2024/1213 · T. 12.09.2024İstinafGönderme
Hâkim, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir.' Hükümleri düzenlenmiştir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 445.maddesine göre; rekabet yasağının işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Yapay zeka tabanlı bir görüntü işleme yazılımı geliştiren (X) A.Ş.'de proje lideri olarak çalışan mühendis (M), işvereni ile imzaladığı hizmet sözleşmesinde, sözleşmenin sona ermesinden itibaren "üç yıl süreyle, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde, bilişim sektöründe faaliyet gösteren rakip hiçbir işletmede çalışmayacağını ve kendi hesabına bu alanda bir işletme kurmayacağını" yazılı olarak taahhüt etmiştir. Hizmet ilişkisinin sona ermesinden bir yıl sonra (M)'nin, (X) A.Ş.'nin doğrudan rakibi olan başka bir şirkette çalışmaya başladığını öğrenen (X) A.Ş. dava açmıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesine ilişkin hükümleri çerçevesinde, sözleşmedeki rekabet yasağı kaydının akıbeti hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek nitelikte olduğundan, hâkim tarafından kapsamı ve süresi bakımından serbestçe değerlendirilerek sınırlanabilir.
- B) Sözleşme fiil ehliyetine sahip (M) tarafından yazılı olarak akdedildiğinden, sözleşme serbestisi ilkesi gereğince tarafları bağlayıcıdır ve (M) yasağa uymakla yükümlüdür.
- C) Rekabet yasağı kaydı, süre ve yer bakımından aşırı sınırlamalar içerdiğinden kısmi butlan yaptırımına tabi olup, bu kayıt sözleşmeden çıkarılmış sayılır.
- D) İşçinin üretim sırlarına vakıf olması, işverenin önemli bir zarara uğrama potansiyelini doğurduğundan, kanunda öngörülen azami süreyi aşan bu tür bir düzenleme geçerli kabul edilir.
- E) Rekabet yasağına aykırı davranış, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça yalnızca cezai şart ödeme borcu doğurur; bu nedenle (X) A.Ş. sadece uğradığı zararların tazminini talep edebilir.