TBK Madde 45
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, temsilcinin yetkisinin sona ermesinden sonra yaptığı hukuki işlemlerin temsil olunan ve halefleri bakımından ne zaman bağlayıcı olduğunu düzenler. Temsilcinin iyiniyetinin korunması ile üçüncü kişinin yetkinin sona erdiğini bilmesi halinin etkisi maddenin kapsamındadır. Madde, yetkinin sona erme anını, yetkisiz temsilcinin işlemine onay verilmesini ve temsil belgesinin geri alınmasını doğrudan düzenlemez.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Temsilci, yetkisinin sona ermiş olduğunu bilmediği sürece, temsil olunan veya halefleri, temsilcinin yapmış olduğu hukuki işlemlerin sonuçlarıyla bağlıdırlar.
Bu kural, üçüncü kişilerin yetkinin sona ermiş olduğunu bildikleri durumlarda uygulanmaz.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 37 nci maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 45 inci maddesinde, yetkinin sona erme ânı düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 37 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "d. Salâhiyetin hangi zamandan itibaren nihayet bulacağı" şeklindeki ibare, Tasannın 45 inci maddesinde, "d. Yetkinin sona erdiğinin ileri sürülememesi" olarak değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 37 nci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan "...onun muamelesi ile alacaklı veya borçlu olurlar." şeklindeki ibare ise, Tasarıda "temsilcinin yapmış olduğu hukukî işlemlerin sonuçları ile bağlıdırlar." şekline dönüştürülmüştür. Metninde yapılan anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur. - 4 4 -
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Yetkinin sona ermesi
- Noksan işlem
- Temsilcinin iyiniyeti
- Üçüncü kişinin bilgisi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddenin ders anlatımı
- TemsilBorclar Hukuku · 2.1 Borcun Kaynakları - Sözleşme · 29:36
Bu maddeye özel soru
Vekalet veren (M), vekili (V)'yi azlettiğine dair bir noter belgesini (V)'ye göndermiştir. Ancak (V), bu azil belgesi kendisine ulaşmadan bir gün önce, (M) adına iyi niyetli üçüncü kişi (Ü) ile bir sözleşme yapmıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre, (V)'nin yaptığı bu işlemin (M) açısından akıbeti nedir?
- A) (M) azil iradesini gönderdiği anda sözleşme sona erdiği için (M)'yi bağlamaz.
- B) (V) sözleşmenin sona erdiğini öğrenmeden önce yaptığı işlerden (M) sorumlu olduğu için bu işlem (M)'yi bağlar.
- C) İşlem (M)'yi bağlamaz, (V) (Ü)'ye karşı şahsen sorumlu olur.
- D) İşlem ancak (Ü)'nün azli bilmesi durumunda geçerli olur.
- E) İşlem askıda hükümsüzdür, (M)'nin onayına bağlıdır.