TBK Madde 46II. Yetkisiz temsil — 1. Onama hâlinde
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, yetkisiz temsilcinin, yani temsil yetkisi hiç bulunmayan, yetkisi sona ermiş olan ya da yetkisini aşan bir kişinin temsil olunan adına yaptığı hukuki işlemin temsil olunanı bağlayıp bağlamayacağını ve karşı tarafın bu belirsizlik karşısındaki hakkını düzenler. Düzenlediği konular; işlemin onama koşuluna bağlı olması, karşı tarafın temsil olunana onam için süre verilmesini isteme hakkı, sürenin sonunda karşı tarafın bağlılıktan kurtulması ve onamanın etkisidir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bir kimse yetkisi olmadığı hâlde temsilci olarak bir hukuki işlem yaparsa, bu işlem ancak onadığı takdirde temsil olunanı bağlar.
Yetkisiz temsilcinin kendisiyle işlem yaptığı diğer taraf, temsil olunandan, uygun bir süre içinde bu hukuki işlemi onayıp onamayacağını bildirmesini isteyebilir. Bu süre içinde işlemin onanmaması durumunda, diğer taraf bu işlemle bağlı olmaktan kurtulur.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 38 inci maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 46 nci maddesinde, yetkisiz temsilcinin yaptığı işlemi, adına sözleşme yapılan kişi tarafından onanması durumu düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 38 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "II. Salâhiyetin fıkdanı / 1 . İcazet" şeklindeki ibareler, Tasannın 46 nci maddesinde, "II. Yetkisiz temsil / 1 . Onama hâlinde" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununda tek fıkradan oluşan madde, Tasarıda iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 38 inci maddesinde kullanılan "alacaklı veya borçlu olmaz." Şek lindeki ibare, burada yetkisiz temsilcinin yaptığı işlemin bağlayıcılığının söz konusu olduğu göz önünde tutularak, Tasannın 46 nci maddesinin birinci fıkrasında "temsil olunanı bağlar." şeklinde ifade edilmiştir. Metninde yapılan anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Uygun süre
- Yetkisiz temsil
- Askıda hükümsüzlük
- Onam
- Onamadan kaçınma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
66 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/2813 · K. 2023/6595 · T. 09.11.2023Daire kararıOnama
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 46 nci maddesinde yer alan "Bir kimse yetkisi olmadığı hâlde temsilci olarak bir hukuki işlem yaparsa, bu işlem ancak onadığı takdirde temsil olunanı bağlar" düzenlemesi gereğince yetkisiz temsilci tarafından yapılan işlemlere icazet verilmesi halinde yapılan işlemlerin geçerli olduğu,
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi · E. 2022/1453 · K. 2025/580 · T. 10.04.2025İstinafGönderme
davalı müvekkilinin böyle bir sözleşmenin varlığını ve kapsamını bilerek, hiçbir şekilde böyle bir sözleşmeye yazılı onay ve icazet vermediğini, 6098 Sayılı T.B.K.'nın yetkisiz temsili düzenleyen 46. maddesi uyarınca bir kimse yetkisi olmadığı hâlde temsilci olarak bir hukuki işlem yaparsa, bu işlemin ancak onadığı takdirde temsil olunanı bağlayacağını, davalı müvekkilinin,
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi · E. 2021/990 · K. 2024/1892 · T. 26.12.2024İstinafRet
Bu durumda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 46/1. Maddesine göre bir kimsenin yetkisi olmadığı hâlde temsilci olarak bir hukuki işlem yapması halinde bu işlemin ancak onadığı takdirde temsil olunanı bağlayacak olmasına göre 5.000 TL bedelli çek ve 7.900 TL tutarındaki ödeme makbuzu ile yapıldığı iddia olunan ödemelerin davalı şirket tarafından benimsendiği söylenemez.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- TemsilBorclar Hukuku · 2.1 Borcun Kaynakları - Sözleşme · 29:36
Bu maddeye özel soru
Antika saat koleksiyoncusu (A), arkadaşı (T)'nin, kendisini (A)'nın temsilcisi olarak tanıtarak, bir diğer koleksiyoner (S) ile (A) adına 50.000 TL bedelle nadir bir cep saatinin alımına ilişkin bir sözleşme akdettiğini öğrenir. (T)'nin bu işlemi yapmak için (A)'dan aldığı herhangi bir yetki bulunmamaktadır. Durumu öğrendikten sonra (A), sözleşmenin karşı tarafı olan (S)'ye gönderdiği bir e-postada, işlemi tüm şartlarıyla uygun bulduğunu ve onayladığını beyan etmiştir. Bu hukuki duruma ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun temsil hükümlerine göre, (A)'nın bu beyanının hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sözleşme, (A)'nın onama beyanının (S)'ye ulaştığı andan itibaren ileriye dönük olarak hüküm ve sonuçlarını doğurur; bu andan önce (S)'nin sözleşmenin hükümsüzlüğünden doğan menfi zararlarını (T)'den talep etme hakkı saklıdır.
- B) Sözleşme, kurulduğu andan itibaren geçerli bir hukuki işlemin sonuçlarını doğuracak şekilde (A)’yı bağlar.
- C) (A)'nın beyanı, sadece kendisi ile yetkisiz temsilci (T) arasındaki iç ilişkiyi düzenleyerek (T)'nin sorumluluğunu ortadan kaldırır, ancak sözleşmenin geçerlilik kazanması için tarafların yeniden iradelerini birleştirmeleri gerekir.
- D) (A)’nın onamasıyla birlikte (S), sözleşmeyle bağlı olmak ile sözleşmenin geçersizliğinden doğan zararlarının tazmini için yetkisiz temsilci (T)’ye başvurmak arasında bir seçimlik hak kazanır.
- E) İşlemin yapıldığı üçüncü kişi (S) iyiniyetli olduğu için sözleşme baştan itibaren geçerli olup, (A)’nın beyanı sadece bu mevcut geçerliliği teyit edici niteliktedir.
Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl