TBK Madde 32
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 32. maddesi, saikte yanılmanın hangi koşullarda esaslı yanılma sayılacağını düzenler. Saikte yanılmanın kural olarak esaslı yanılma sayılmayacağı, bu kuralın istisnasının hangi şartlarda doğacağı ve iş ilişkilerinde geçerli dürüstlük kuralının bu bağlamdaki yeri maddenin konusudur. Madde, sözleşmeyi kuran tarafların ve bu tarafların saik yanılgısına düşmesi halinde uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Saikte yanılma, esaslı yanılma sayılmaz. Yanılanın, yanıldığı saiki sözleşmenin temeli sayması ve bunun da iş ilişkilerinde geçerli dürüstlük kurallarına uygun olması hâlinde yanılma esaslı sayılır. Ancak bu durumun karşı tarafça da bilinebilir olması gerekir.
c. İletmede yanılma
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 24 üncü maddesinin ikinci fıkrasını karşılamaktadır. Tasarının tek fıkradan oluşan 32 nci maddesinde, saikte yanılma düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 24 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan "2. Hata halleri" şeklindeki ibare, Tasarıda "b. Saikte yanılma" şekline dönüştürülmüştür. 818 sayılı Borçlar Kanunundan farklı olarak saikte yanılmanın ayrı bir maddede düzenlenmesi uygun görülmüştür. Çünkü, "işlem iradesi" ile "açıklanan irade" arasındaki farklılığı ifade eden "açık lamada yanılma"dan farklı olarak, saikte yanılmada, işlem iradesi ile açıklanan irade birbirine uygun olup, iradenin oluşumunu sağlayan etkenlerde yanılma söz konusudur. Maddede saikte yanılmanın esaslı yanılma niteliğinde olmadığı kuralı öngörülmekte ve bu ku ralın istisnası niteliğinde olmak üzere, saikte yanılmanın esaslı yanılma sayılmasının koşulları düzen lenmektedir. Saikte esaslı yanılmanın kabul edilebilmesi için, yanılanın, karşı tarafça bilinebilir biçimde yanıldığı saiki sözleşmenin temeli sayması ve bunun da iş ilişkilerinde geçerli dürüstlük ku- - 4 0 - rallarına uygun olması koşullarının birlikte gerçekleşmesi aranmıştır. Aksi takdirde, saikte esaslı yanılma değil, sözleşmenin geçerli olarak kurulmasını engellemeyen, saikte âdi yanılma (âdi saik hatası) söz konusu olur. Maddede kullanılan "iş ilişkilerinde geçerli dürüstlük kuralları" şeklindeki ibare, geniş biçimde yorumlanmalıdır. Bu ibareden, iş hayatında sıkça karşılaşılan her türlü hukukî ilişkide geçerli olan dürüstlük kuralları anlaşılmalıdır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Esaslı yanılma
- İş ilişkilerinde geçerli dürüstlük kuralları
- Saikte âdi yanılma
- Saikte yanılma
- Sözleşmenin temeli
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
116 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2020/5861 · K. 2021/4110 · T. 27.04.2021Daire kararıRet
Dava dilekçesi içeriği ile davacı yanın yargılama aşamasında beyanları uyarınca, davada 6098 sayılı Yasa'nın 32. maddesinde öngörülen saikte yanılmaya dayanıldığı anlaşılmaktadır.
- 1. Hukuk Dairesi · E. 2015/11558 · K. 2018/10240 · T. 16.05.2018Daire kararıBozma
Hemen belirtmek gerekir ki, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda esaslı hatanın (yanılmanın) tanımı yapılmamış, 31 ve 32. maddelerde sınırlayıcı olmamak üzere örnekler gösterilmiştir.
- Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2025/1256 · K. 2025/1445 · T. 31.12.2025İlk dereceRet
hata sebebiyle iradenin fesada uğradığı iddia edilmiş ise de davacının feragat beyanının açıklamada veya iletmede hata olarak değerlendirilemeyeceği, davacının iddiasının saikte hataya ilişkin olduğu ve fakat 6098 sayılı Kanun'un 32. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince de saikte hatanın esaslı hata olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı ve davacının feragat beyanının saikte hata sebebiyle geçersiz olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmakla davacının feragat beyanının hatalı olduğuna yönelik dilekçesine itibar edilmemiş
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- İrade BozukluklarıBorclar Hukuku · 2.1 Borcun Kaynakları - Sözleşme · 21:24
- YanılmaBorclar Hukuku · 2.1 Borcun Kaynakları - Sözleşme · 22:15
Bu maddeye özel soru
Sanat koleksiyoneri (K), bir sanat galerisinin sahibi (G)'den, ünlü ressam H'nin eseri olduğu belirtilen bir tabloyu, bu niteliğine güvenerek piyasa değerine uygun olarak 500.000 TL'ye satın almıştır. (G) de, elindeki mevcut belgelere dayanarak tablonun orijinal olduğuna inanmaktadır. Ancak (K), satın alma işleminden sekiz ay sonra yaptırdığı detaylı bir kimyasal analiz sonucunda, tablonun H'nin atölyesinde üretilmiş yüksek kaliteli bir kopya olduğunu öğrenmiş ve bu durum karşısında sözleşmeyle bağlı kalmak istememektedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre bu hukuki durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Sözleşmenin temelini oluşturan bir hususta yanılma mevcut olduğundan, sözleşme yapıldığı andan itibaren kesin hükümsüzdür ve (K) ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre her zaman geri isteyebilir.
- B) Satıcı (G)'nin de tablonun orijinal olduğuna inanması ve bu konuda iyi niyetli olması, dürüstlük kuralı gereğince (K)'nin yanılmaya dayalı iptal hakkını kullanmasını engeller.
- C) (K), yanıldığını öğrendiği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirerek sözleşmeyi geçmişe etkili olarak ortadan kaldırabilir.
- D) Olayda sözleşmenin konusunda değil, yalnızca saikte yanılma söz konusu olduğundan, bu durum ticari doğruluk kuralları gereği esaslı bir yanılma olarak kabul edilmez ve sözleşme geçerliliğini korur.
- E) (K), ancak satıcı (G)'nin bu durumda kusurlu olduğunu ispat etmesi halinde sözleşmeyi iptal edebilir ve uğradığı menfi zararların tazminini talep edebilir.
Bu maddeyle ilgili 8 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl