TBK Madde 472. Onamama hâlinde

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, temsil olunanın yetkisiz temsilcinin yaptığı hukuki işlemi onamaması hâlinde, yetkisiz temsilciye karşı açılacak zarar tazmini istemlerini düzenler. Olumsuz zararın tazmini, kusurlu yetkisiz temsilcinin hakkaniyete göre ödeyeceği ek zararlar ve sebepsiz zenginleşme hükümlerinin saklı kalması konularını kapsar. Kural, yetkisiz temsilci ile işlemi yaptığı karşı taraf arasındaki ilişkiye uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Temsil olunanın açık veya örtülü olarak hukuki işlemi onamaması hâlinde, bu işlemin geçersiz olmasından doğan zararın giderilmesi, yetkisiz temsilciden istenebilir. Ancak, yetkisiz temsilci, işlemin yapıldığı sırada karşı tarafın, kendisinin yetkisiz olduğunu bildiğini veya bilmesi gerektiğini ispat ederse, kendisinden zararın giderilmesi istenemez.

Hakkaniyet gerektiriyorsa, kusurlu yetkisiz temsilciden diğer zararların giderilmesi de istenebilir.

Sebepsiz zenginleşmeden doğan haklar saklıdır.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununun 39 uncu maddesini karşılamaktadır. Tasarının üç fıkradan oluşan 47 nci maddesinde, temsil olunan tarafından, yetkisiz temsilcinin yaptığı hukukî işlemlerin onanmamasının sonuçları düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 39 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan "2. İcazetin bu lunmaması" şeklindeki ibare, Tasarıda "2. Onamama hâlinde" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde kullanılan "...hâkim onu daha fazla zarar ve ziyan itasına mahkûm eder." şeklindeki ibare yerine, Tasarının 47 nci maddesinin ikinci fıkrasında, "...kusurlu yetkisiz temsilciden diğer zararların giderilmesi de istenebilir." şeklindeki ibare kullanılmıştır. Tasarıda kullanılan "diğer zararlar" sözcükleri ile, üçüncü kişinin, kendisiyle hukukî işlem yapan yetkisiz temsilciden, ancak sözleşme geçerli olarak kumlmuş olsaydı istenebilecek olan olumlu zararlarının da, hakkaniyet gerektirdiği takdirde, giderilmesini isteyebileceği kastedilmektedir. Metninde yapılan anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

  • Kusur ve bilgi koşulu
  • Olumlu zarar
  • Olumsuz zarar
  • Onamama
  • Yetkisiz temsilci

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

32 karar arasından seçildi
  1. Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2020/882 · K. 2024/1098 · T. 19.11.2024
    İlk dereceRet
    6098 sayılı Kanun'un 47. Maddesi gereğince yetkisiz temsilci tarafından temsil olunan adına yapılan işlemin temsil olunan tarafından onanmaması halinde işlem geçersiz hale gelecektir.
  2. Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2024/57 · K. 2024/929 · T. 15.10.2024
    İlk dereceKabul
    Bilindiği üzere 6098 sayılı Kanun'un 46. Maddesi gereğince yetkisiz temsilcinin yaptığı işlemin temsil olunan tarafından onaylanması halinde yapılan işlemin sonuçları temsil olunan üzerinde doğmakta olup, 6098 sayılı Kanun'un 47. Maddesi gereğince yetkisiz temsilcinin yaptığı işlemin onaylanmaması halinde temsil olunan yetkisiz temsilcinin yaptığı işlemle bağlı olmayacaktır.
  3. 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/4120 · K. 2024/2490 · T. 23.09.2024
    Daire kararıOnama
    1. Yetkisiz temsilcinin sorumluluğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 47 nci maddesinde düzenlenmiştir.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Temsil
    Borclar Hukuku · 2.1 Borcun Kaynakları - Sözleşme · 29:36
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Genel

Sinem’in izni ve bilgisi olmaksızın, Sinem’in temsilcisiymiş gibi hareket eden arkadaşı Aras, üçüncü kişi durumundaki malik Mert ile bir antika tablo satın alım sözleşmesi imzalamıştır. Sinem durumu öğrendiğinde bu işleme onay vermediğini (icazet reddi) açıklamıştır. Mert, bu geçersizlik nedeniyle tablonun satışından elde edeceği kârdan mahrum kaldığını iddia ederek Aras’a karşı tazminat davası açmıştır. Yetkisiz temsilcinin (Aras) sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Aras, Sinem onay vermediği için her durumda Mert’in mahrum kaldığı kârı (müspet zarar) ödemek zorundadır.
  2. B) Temsil olunanın işlemi onamaması hâlinde yetkisiz temsilci, bu işlemin geçersiz olmasından doğan zararı (menfi zarar) gidermekle yükümlüdür.
  3. C) Mert, Aras’ın yetkisiz olduğunu biliyorsa dahi Aras her durumda tazminat öder.
  4. D) Aras kusursuz olsa bile hakkaniyet gereği her zaman müspet zararı karşılamakla yükümlüdür.
  5. E) Aras, yaptığı bu işlemden dolayı Mert’e karşı sadece sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre sorumludur.

Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl