TBK Madde 50II. Zararın ve kusurun ispatı
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, haksız fiilden doğan tazminat davasında zarar görenin zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükünü düzenler (birinci fıkra). İkinci fıkra, zararın miktarının tam olarak ispat edilemediği hallerde hâkimin olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak zararı hakkaniyete uygun biçimde belirlemesini öngörür. Madde, haksız fiil sorumluluğunda zarar ve kusura ilişkin ispat kuralları ve miktar tespitinde hâkimin takdir yetkisi bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 42 nci maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 50 nci maddesinde, zararın ve kusurun ispatı düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 42 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "II. Zararın tayini" şeklindeki ibare, Tasarının 50 nci maddesinde, "II. Zarann ve kusurun ispatı" şeklinde değiştirilmiştir. Gerçekten, Tasarının 50 nci ve devamı maddelerinde haksız fiilin düzenlendiği ve kusurun da hak sız fiilin unsurlarından biri olduğu göz önünde tutularak, zararın ispatına ilişkin düzenlemenin met ninde ve dolayısıyla kenar başlığında bunu yansıtacak bir ibareye yer verilmesi zorunlu olmuştur. 818 sayılı Borçlar Kanununun 42 nci maddesinde kullanılan "zararın hakiki miktarını ispat et mek mümkün olmadığı takdirde" şeklindeki ibare, Tasarının 50 nci maddesinin ikinci fıkrasında "uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa" şeklinde ifade edilmiştir. Metninde yapılan anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur. - 4 6 -
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- İspat yükü
- Kusur
- Takdir yetkisi
- Zarar
- Olayların olağan akışı
- Zarar görenin aldığı önlemler
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
12.328 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2024/130 K.2025/556 T.2025-09-24Hukuk Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
O halde davacı kadın lehine tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kusurun ağırlığı ve 4721 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile 6098 sayılı Kanun'un 50 nci ve 51 inci maddesi hükümleri dikkate alınarak 4721 sayılı Kanun'un 174 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrası uyarınca uygun miktarda maddî ve manevî tazminata hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı kusur belirlemesine bağlı olarak kadının maddî ve manevî tazminat isteklerinin reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
- Hukuk Genel Kurulu E.2025/165 K.2025/940 T.2025-12-25Hukuk Genel KuruluBozma
34. Gerçek zararın ve miktarının ispat edilemediği durumlarda 6098 sayılı Kanun’un 50/2 nci maddesi gereğince hâkim bu zararı, hâlin olağan gelişimini ve zarar gören tarafın aldığı tedbirleri gözeterek takdir yetkisini kullanmak suretiyle belirler.
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2024/2937 · K. 2024/8026 · T. 19.11.2024Daire kararıOnama
22.04.2011 tarihli faturada 20 adet, 29.04.2011 tarihli faturada 55 adet, 04.05.2011 tarihli faturada 46 adet, 12.05.2011 tarihli faturada 65 adet ürün satışı yapıldığı gözönüne alınarak davacının talep ettiği maddi tazminat tutarı olan 8.000,00 TL maddi tazminatın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 50 nci maddesi gereğince hakkaniyete uygun olduğu, davacılar ayrıca 2.000,00 TL daha yoksun kalınan kazancın tazminini talep etmişlerse de yoksun kalınan kazancın kesin olarak hesaplanamamasından dolayı da 50 nci maddesi uyarınca 8.000,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkilerinde TazminatBorclar Hukuku · 2.2 Borcun Kaynakları - Haksız Fiil · 26:14
Bu maddeye özel soru
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca "zararın ve kusurun ispatı" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Haksız fiil sorumluluğuna dayanan bir davada zarar gören, uğradığı zararı ispat etmekle yükümlüdür.
- B) Zarar gören, zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
- C) Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.
- D) Kusur sorumluluğunda zarar verenin kusursuz olduğunu ispat etmesi kural, zarar görenin kusuru ispat etmesi ise istisnadır.
- E) Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini belirlerken özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alır.