TBK Madde 51III. Tazminat — 1. Belirlenmesi
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, haksız fiil ve sözleşme dışı sorumlulukta hâkimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini belirlemesini düzenler. Hâkimin takdir ölçütleri olarak durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gösterir; irat biçiminde ödenmesi halinde borçlunun güvence göstermesini öngörür.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.
Tazminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilirse, borçlu güvence göstermekle yükümlüdür.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 43 üncü maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 51 inci maddesinde, tazminatın kapsamının ve ödenme biçiminin hâkim tarafından belirlenmesi düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 43 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan "III. Tazminat miktarının tayini" şeklindeki ibare, Tasarının 51 inci maddesinde, "III. Tazminat / 1 . Belirlenmesi" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 43 üncü maddesinde "hâkimin, tazminatın suretini ve şümulünün derecesini, hâl ve mevkiin icabına ve hatanın ağırlığına göre tayin eyleyeceği" öngörüldüğü hâlde, Tasarıda, hâkimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği öngörülmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 43 üncü maddesinde yer verilmediği hâlde, Tasarının 51 inci mad desinin birinci fıkrasında, haksız fiil sorumluluğunda kusurun özel bir önem taşıdığının belirtilmesi amacıyla, "özellikle" sözcüğü kullanılmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
- TTK m.625saklı tutulur
Bu maddedeki kavramlar
- Güvence
- Kusurun ağırlığı
- Aynen tazmin
- Durumun gereği
- İrat biçiminde tazminat
- Nakden tazmin
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
10.226 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2023/946 K.2025/357 T.2025-05-28Hukuk Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
4721 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile 6098 sayılı Kanun'un 50 nci ve 51 inci maddeleri hükmü dikkate alınarak 4721 sayılı Kanun'un 174 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrası uyarınca daha uygun miktarda maddî ve manevî tazminat takdiri gerekir.
- 4. Hukuk Dairesi · E. 2024/11764 · K. 2026/2010 · T. 23.02.2026Daire kararıBozma
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 51. maddesine göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak tazminatı belirleyecektir.
- 4. Hukuk Dairesi · E. 2024/10040 · K. 2025/16333 · T. 08.12.2025Daire kararıBozma
2. 2918 sayılı Kanun’un 87/1 maddesi yollamasıyla 6098 sayılı Kanun’un 51 maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkilerinde TazminatBorclar Hukuku · 2.2 Borcun Kaynakları - Haksız Fiil · 26:14
Bu maddeye özel soru
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre, hâkimin tazminat miktarını belirlerken göz önünde tutacağı hususlardan biri aşağıdakilerden hangisi değildir?
- A) Durumun gereği
- B) Kusurun ağırlığı
- C) Zarar görenin siyasi görüşü
- D) Zarar görenin rızası
- E) Zarar görenin ortak kusuru
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl