TBK Madde 584III. Eşin rızası
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TBK 584, evli kefillerin kefalet sözleşmesi yapabilmesi için diğer eşin yazılı rızasının aranmasını düzenler. Rızanın zamanı (sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında), rızanın aranmadığı ayrılık ve yasal ayrı yaşama halleri, sözleşmeden sonraki değişikliklerde rızanın gerekip gerekmediği ve 6455 sayılı Kanunla eklenen ticari ve kooperatif kredisi istisnaları bu maddenin konusudur.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Eşlerden biri mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir; bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır.
Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumlu olacağı miktarın artmasına veya adi kefaletin müteselsil kefalete dönüşmesine ya da kefil yararına olan güvencelerin önemli ölçüde azalmasına sebep olmayan değişiklikler için eşin rızası gerekmez.
(Ek fıkra: 28/3/2013-6455/77 md.) Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortak ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilecek kefaletler, mesleki faaliyetleri ile ilgili olarak esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı esnaf veya sanatkârlar tarafından verilecek kefaletler, 27/12/2006 tarihli ve 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi Kullandırılmasına Dair Kanun kapsamında kullanılacak kredilerde verilecek kefaletler ile tarım kredi, tarım satış ve esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca kooperatif ortaklarına kullandırılacak kredilerde verilecek kefaletler için eşin rızası aranmaz.
Madde gerekçesi
Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 1 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, "III. Eşin rızası" kenar başlıklı yeni bir maddedir. Tasarının iki fıkradan oluşan 584 üncü maddesinde, kefalette eşin nzası düzenlenmektedir. Maddenin birinci fıkrasına göre, kefalet sözleşmesinde eşin rızasının, sözleşmenin kurulmasın dan önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır. Ancak, fıkrada bu kuralın iki istis nasına yer verilmiştir. Birinci istisna, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olması, ikincisi eşlerden birinin yasal olarak ayrı yaşama hakkının doğmuş olmasıdır. Söz konusu istisnalardan birinin varlığı durumunda eşin rızası aranmayacaktır. Maddenin ikinci fıkrasında ise, eşin rızasının aranmadığı diğer istisnalara yer verilmiştir. Buna göre, kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumlu olacağı miktarın artmasına veya âdi kefaletin müteselsil kefalete dönüşmesine ya da kefil yararına olan güvencelerin önemli ölçüde azalmasına sebep olmayan değişiklikler için de kefilin eşinin rızası aranmayacaktır. Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 494 üncü maddesi göz önünde tutulmuştur. - 2 3 7 -
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Değişiklik geçmişi(1)
- 28.03.2013“Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortak…” ile başlayan fıkra 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddedeki kavramlar
- Eşin rızası
- Müteselsil kefalet
- Sonradan yapılan değişiklik
- Ticari ve kooperatif kredi istisnası
- Yasal ayrı yaşama hakkı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
604 karar arasından seçildi- 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/1363 · K. 2025/5066 · T. 22.10.2025Daire kararıOnama
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 584 maddesinin üçüncü fıkrası gereği, sözleşmede de ticaret siciline kayıtlı bir şirketin temsilcisi tarafından kefil olunduğundan eş rızası şartının aranmayacağı, aynı Kanun'un 583 maddesinin birinci fıkrası uyarınca kefilin sorumlu olduğu azamî miktarı,
- Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi · E. 2024/1039 · K. 2025/123 · T. 23.01.2025İstinafRet
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunumuzun 584/3 maddesi gereğince "Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortak ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilecek kefaletler, mesleki faaliyetleri ile ilgili olarak esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı esnaf veya sanatkârlar tarafından verilecek kefaletler, 27/12/2006 tarihli ve 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi Kullandırılmasına Dair Kanun kapsamında kullanılacak kredilerde verilecek kefaletler ile tarım kredi,
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi · E. 2021/1153 · K. 2023/1519 · T. 12.10.2023İstinafRet
davalının sözleşmeyi aynı limitle müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imzaladığı, kefaletin davalının kefalet limitini, kefalet tarihini, müşterek borçlu ve müteselsil kefil olduğunu belirtir ifadeyi içermesi sebebiyle şeklen geçerli olduğu, davalının kefalet tarihinde dava dışı borçlu şirketin yetkilisi olması sebebiyle Türk Borçlar Kanunu'nun 584/3. maddesi uyarınca kefaletinin geçerli olması için eş rızasının aranmayacağı, davacı banka tarafından dava dışı şirkete 2 adet iskonto kredisi, rotatif kredi, spot kredi, tüzel kredili mevduat hesabı ve ihtiyaç kredisi kullandırıldığı,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Ticaret siciline kayıtlı Deri A.Ş.'nin %60 ortağı ve aynı zamanda tek başına temsile yetkili müdürü olan (K), şirketin faaliyetleri için Banka (B) ile imzalanan genel kredi sözleşmesine şahsen ‘müşterek borçlu ve müteselsil kefil’ sıfatıyla imza atmıştır. Evli olan (K)’nın bu kefaleti için eşinin yazılı rızası alınmamıştır. Bir süre sonra Deri A.Ş.’nin temerrüde düşmesi üzerine Banka (B), (K) aleyhine icra takibi başlatmış, (K) ise eş rızası alınmadığı için kefaletin geçersiz olduğunu ileri sürerek takibe itiraz etmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun kefalet sözleşmesine ilişkin hükümleri dikkate alındığında, (K)’nın kefaletinin geçerliliği hakkındaki aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Kefalette eş rızasını düzenleyen hüküm, aile birliğini korumaya yönelik kamu düzenine ilişkin emredici bir kural olduğundan, hiçbir istisnası yoktur ve (K)'nın kefaleti kesin hükümsüzdür.
- B) (K), şirketin ayrı bir tüzel kişiliği olması sebebiyle üçüncü bir kişinin borcuna kefil olmuştur; bu durum, kendi mesleki faaliyeti kapsamında sayılmayacağından eşinin yazılı rızası alınmadıkça kefalet geçerli olmaz.
- C) Sözleşmede 'müşterek borçlu ve müteselsil kefil' ifadesinin birlikte kullanılması, (K)’yı asıl borçlulardan biri haline getirdiği için bu işlem hukuken kefalet sayılmaz ve bu nedenle eş rızası aranmaz.
- D) (K)’nın eşinin, kefalet sözleşmesinin kurulmasından sonra bu işleme açıkça icazet vermesi halinde kefalet baştan itibaren geçerli hale gelir; ancak icazet verilene kadar sözleşme askıda hükümsüzdür.
- E) Ticaret siciline kayıtlı şirketin ortağı ve yöneticisi olan (K)'nın, şirketin ticari faaliyetiyle ilgili olarak verdiği bu kefalet için eş rızası aranmadığından, kefalet geçerlidir.
Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl