TBK Madde 61
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TBK m.61, birden çok kişinin birlikte bir zarara sebebiyet vermesi veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olması hâlinde, bu kişiler bakımından müteselsil sorumluluk hükümlerinin uygulanacağını düzenler. Maddenin kapsamı zarar görenle sorumlular arasındaki dış ilişkidir. Madde, zarar gören bakımından ortak kusurlu sorumluluk ile değişik sebeplerden doğan sorumluluğu aynı çatı altında toplar. Kapsamda haksız fiil ve kanundan doğan sorumluluk hâlleri yer alır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
b. İç ilişkide
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 50 nci maddesi ile 51 inci maddesinin birinci fıkrasını karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 60 ıncı maddesinde, müteselsil sorumluluğun dış ilişki bakımından hükümleri düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 50 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "VI. Müteselsil mesuliyet / 1. Haksız fiil hâlinde" şeklindeki ibareler, Tasarının 60 ıncı maddesinde, "2. Müteselsil sorumluluk / a. Dış ilişkide" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 51 inci maddesinin birinci fıkrasındaki hâl için "eksik teselsül", aynı Kanunun 50 nci maddesindeki hâl için de "tam teselsül" şeklinde yapılan ayınmın öğretide eleştirildiği göz önünde tutulmuş ve Tasarıda bu ayırıma yer verilmemiştir. Buna bağlı olarak, 818 sayılı Borçlar Kanununun ikili teselsül sistemi terkedilmiş ve her iki teselsül durumu bir bütün olarak değer lendirilip, aynı hükümlere tâbi tutulmuştur. - 4 9 - 818 sayılı Borçlar Kanununun 50 nci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan "müşevvik ile asıl fail ve fer'an methali olanlar, tefrik edilmeksizin" şeklindeki ibare, ceza hukuku kavramlarını içer mesi nedeniyle, Tasarının 60 ıncı maddesine alınmamış; birden çok kişinin bir zarara birlikte sebep oldukları veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu bulundukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir. Müteselsil sorumluların birbirlerine rücu haklarına ilişkin 818 sayılı Borçlar Kanununun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi, müteselsil sorumlular arasındaki iç ilişkiyi ilgilendiren bir hüküm olup, 61 inci maddede ayrıca düzenlendiği için, Tasannın 60 ıncı maddesine alınmamıştır. Aynı şekilde, yeni düzenleme karşısında gereksiz görülerek, yataklık eden kimsenin sorumluluğuna ilişkin 818 sayılı Borçlar Kanununun 50 nci maddesinin ikinci fıkrasına, Tasarıda yer verilmemiştir. Müteselsil sorumluların yükümlü tutulacakları tazminat miktarının üst sınırına ilişkin Tasarının 60 ıncı maddesinin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen yeni bir hükümdür. Söz konusu hükme göre, her bir müteselsil sorumlunun yükümlü tutulacağı tazminat miktarı, tek başına sorumlu olması durumunda yükümlü tutulacağı tazminat miktarından fazla olamaz. Bu yeni düzenlemeyle, müteselsil sorumlulardan her birinin, kendisi yönünden tazminatın azaltılmasını gerektiren nedenlerin, dış ilişkide göz önünde tutulmasının hakkaniyete uygun olacağı kabul edilmiştir. Böylece, her bir müteselsil sommlunun kendisi yönünden tazminatın azaltılmasını gerektiren ne denleri, sadece iç ilişkide diğer sorumlulara karşı ileri sürmesi yerine, bunu dış ilişkide zarar görene karşı da ileri sürme olanağı sağlanmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Dış ilişki
- Müteselsil sorumluluk
- Aynı zarardan çeşitli sebeplerle sorumluluk
- Birlikte zarara sebebiyet verme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
1.585 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2021/299 K.2022/1166 T.2022-09-27Hukuk Genel KuruluBozma
Bu hali ile davaya konu uyuşmazlık 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 50 ve 51. maddeleri (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61 ve 62. maddeleri) uyarınca müteselsil sorumluluk esasına dayanmaktadır.
- 4. Hukuk Dairesi · E. 2024/8352 · K. 2024/9859 · T. 17.10.2024Daire kararıBozma
Yine Türk Borçlar Kanunu'nun 61 inci maddesinde de, “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” düzenlemesi ile birden çok kişinin aynı zarardan aynı sebeple ya da çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır.
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2023/2725 · K. 2024/5257 · T. 26.06.2024Daire kararıOnama
Ltd. Şti.) haksız fiilden dolayı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 61 inci maddesi gereğince davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmakla; davanın kısmen kabulü ile benimsenen bilirkişi kurulu raporunda tespit edilen 119.000 Euro'nun dava tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı olan 642.088,00 TL'nin dava tarihi olan 07.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin istemlerinin reddine şeklinde hüküm kurulmuştur.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Müteselsil SorumlulukBorclar Hukuku · 2.2 Borcun Kaynakları - Haksız Fiil · 24:58
Bu maddeye özel soru
Bir düğünde çıkan kavgada 5 kişi, sopa ve sandalyelerle birbirine girmiştir. Kavga bittiğinde davetlilerden birinin atılan bir sandalye ile başından yaralandığı görülmüştür. Ancak sandalyeyi o 5 kişiden hangisinin attığı tespit edilememiştir. Bu olayda faillerin sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki hukuki niteleme doğrudur?
- A) Fail belirlenemediği için "Seçimlik İlliyet" gereği kimse sorumlu tutulamaz.
- B) Eylemler bağımsız olduğu için "Yarışan İlliyet" hükümleri uygulanır.
- C) Faillerin eylemleri bir bütünlük (birlik manzarası) arz ettiğinden, hepsi zarardan müteselsilen sorumludur.
- D) Sadece kavgayı başlatan kişi sorumludur.
- E) Zarar gören, kusuru ispatlayamadığı için tazminat alamaz.
Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl