TBK Madde 74I. Ceza hukuku ile ilişkisinde

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, bir fiilin hem haksız fiil hem de ceza hukuku anlamında suç olması halinde, hukuk hâkiminin tazminat davasında ceza hukuku ve ceza mahkemesi kararları karşısındaki bağımsızlığını düzenler. Kusur ve ayırt etme gücünün değerlendirilmesi ile ceza hâkiminin kusur ve zarar konusundaki kararlarının hukuk hâkimini bağlamaması bu maddenin konusudur.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir.

Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.

Kanun metninde bu maddeHam metin

Bu maddedeki kavramlar

  • Ayırt etme gücü
  • Kusur
  • Beraat kararı
  • Hukuk hâkiminin bağımsızlığı
  • Kusurun değerlendirilmesi ve zararın belirlenmesi

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

1.906 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2017/2926 K.2021/1341 T.2021-11-04
    Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
    25. Türk Borçlar Kanunu’nun 74. maddesinde yer alan; “Hakim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir.
  2. Hukuk Genel Kurulu E.2022/795 K.2023/641 T.2023-06-21
    Hukuk Genel Kurulu
    Bilindiği üzere gerek kaza tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu 53. Maddesi gerekse de yargılama sırasında yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 74. maddesi hükmü gereğince, hukuk hâkimi kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlıdır.
  3. 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/2456 · K. 2026/336 · T. 22.01.2026
    Daire kararıBozma
    dosya kapsamında eğitici ... ile davalı şirket yetkilisi hakkında Erzurum 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/131 E. sayılı dosyasında özel belgede sahtecilik suçundan açılan davanın derdest olduğu, her ne kadar Mahkemece alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş ise de, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 74. maddesi uyarınca hukuk mahkemesi ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değilse de, ceza mahkemesince verilecek mahkumiyet kararı ve ceza mahkemesinde kabul edilen maddi vakıaların hukuk mahkemesini bağladığı,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Haksız Fiillerden Doğan Borçlarda Tazminat Yargılamasının Ceza Hukuku ile İlişkisi
    Borclar Hukuku · 2.2 Borcun Kaynakları - Haksız Fiil · 28:58
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Genel

Sürücü Aras'ın kullandığı aracın yaya Melis’e çarpması sonucu Melis ağır yaralanmıştır. Bu olayla ilgili olarak Asliye Ceza Mahkemesi'nde açılan davada, Aras'ın kusurunun tam olarak tespit edilemediği gerekçesiyle "delil yetersizliğinden beraat" kararı verilmiştir. Melis, bu kararın ardından Asliye Hukuk Mahkemesi'nde Aras aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açmıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca hukuk hâkiminin bu davadaki konumu ile ilgili hangisi doğrudur?

  1. A) Hukuk hâkimi, ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlıdır ve tazminat davasını reddetmek zorundadır.
  2. B) Hukuk hâkimi, zarar verenin kusurunun olup olmadığına ve ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığına karar verirken ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı değildir.
  3. C) Ceza mahkemesi kusur tespiti yapamadığı için hukuk hâkimi doğrudan kusursuz sorumluluk hükümlerine göre karar verir.
  4. D) Beraat kararı kesinleştiği andan itibaren Melis'in tazminat isteme hakkı kendiliğinden zamanaşımına uğrar.
  5. E) Hukuk hâkimi, sadece ceza mahkemesinin belirlediği illiyet bağı ile bağlı olup tazminat miktarını serbestçe tayin edebilir.

Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl