TBK Madde 76III. Geçici ödemeler

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 76. maddesi, haksız fiilden doğan tazminat davasında zarar görenin istemi üzerine hâkimin davalıya geçici ödeme yaptırabilmesinin koşullarını, bu ödemelerin nihai tazminata mahsubunu ve tazminata hükmedilmemesi hâlinde geri verilmesini düzenler. Hüküm, haksız fiil sorumluluğuna ilişkindir; TBK m.114/2 yollamasıyla sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminat davalarında da uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Zarar gören, iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunduğu ve ekonomik durumu da gerektirdiği takdirde hâkim, istem üzerine davalının zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verebilir.

Davalının yaptığı geçici ödemeler, hükmedilen tazminata mahsup edilir; tazminata hükmedilmezse hâkim, davacının aldığı geçici ödemeleri, yasal faizi ile birlikte geri vermesine karar verir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, "III. Geçici ödemeler" kenar başlıklı yeni bir maddedir. Tasarının iki fıkradan oluşan 75 inci maddesinde, geçici ödemeler düzenlenmektedir. Bu yeni düzenlemeyle, meselâ, hiçbir sosyal güvenceden yararlanamayacak durumda bulunmakla birlikte, so mut olayda uğradığı zararın giderilmesi için acilen parasal bir desteğe ihtiyaç duyan ve tazminat yükümlüsünün, uğradığı zarardan sommluluğunu hâkime sunduğu inandırıcı kanıtlarla ortaya koyan zarar görenlerin korunması amaçlanmıştır. Maddenin birinci fıkrasında, zarar görenin iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sun ması ve ekonomik durumunun da gerektirmesi koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, hâkime, istem üzerine tazminat yükümlüsünün zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verme yetkisi tanınmıştır. Ancak, fıkrada yapılan düzenlemeyle, geçici ödeme kararıyla kesin hüküm sonucunun, eda amaçlı bir ihtiyati tedbir aracılığıyla elde edilmesi amaçlanmamaktadır. Maddenin ikinci fıkrasında ise, aynı maddenin birinci fıkrası uyannca zarar görene yapılan geçici ödemelerin nihaî kararda hükmedilmiş olan tazminata mahsup edileceği; zarar görenin açtığı davanın reddine karar verilmesi durumunda ise hâkim tarafından, aynı davada, davacının aldığı geçici ödemeleri, yasal faizi ile birlikte geri vermesine hükmedileceği öngörülmektedir. ÜÇÜNCÜ AYIRIM Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borç İlişkileri 818 sayılı Borçlar Kanununun 61 inci maddesiyle başlayan "Üçüncü Fasıl / Haksız bir fiil ile mal iktisabından doğan borçlar" şeklindeki alt başlık, öğretideki eleştiriler göz önünde tutularak, Tasarıda "Üçüncü Ayırım / Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borç İlişkileri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Atıflar(1)

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

518 karar arasından seçildi
  1. 10. Hukuk Dairesi · E. 2020/7199 · K. 2021/1057 · T. 02.02.2021
    Daire kararıBozma
    6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 76. maddesi zarar görenin, iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunması ve ekonomik durumunun da gerektirmesi halinde hâkimin, istem üzerine davalının zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verebiliceğini, davalının yaptığı geçici ödemelerin, hükmedilen tazminattan mahsup edileceğini; tazminata hükmedilmezse hâkimin, davacının aldığı geçici ödemeleri, yasal faizi ile birlikte geri vermesine karar vereceğini düzenlemektedir.
  2. 10. Hukuk Dairesi · E. 2022/14196 · K. 2026/107 · T. 19.01.2026
    Daire kararıBozma
    Somut olayda, Mahkemece davalı tarafından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 76. maddesine göre yapılan geçici ödemeye kaza tarihinden ödeme tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru olmamıştır.
  3. 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/3895 · K. 2025/6153 · T. 16.12.2025
    Daire kararıOnama
    5. Dairenin 30.05.2023 tarihli ilamıyla; davacının temyiz itirazlarının reddi karar verilmiş; davalının temyiz itirazlarının incelenmesinde; Mahkemece 30.10.2015 tarihli ara kararla davacının mağduriyetinin önlenmesi için 6098 sayılı Kanunu'nun 76. maddesi uyarınca 10.000,00 TL avans tazminatının davalı kurumdan tahsiline karar verildiği, mahkemece davacıya yapılan geçici ödemeye ilişkin bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle, karar bozulmuştur.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Haksız Fiillerden Doğan Borçlarda Tazminat Yargılamasında Geçici Ödemeler
    Borclar Hukuku · 2.2 Borcun Kaynakları - Haksız Fiil · 29:31
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Borçlar Hukuku Genel Hükümler

Haksız fiil sonucu yaralanan ve dava süreci devam ederken maddi zorluğa düşen mağdurun, mahkemeden "Geçici Ödeme" talep edebilmesi mümkündür. Bu kurumla ilgili usul ve esaslar hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Geçici ödeme kararı verilebilmesi için davalının sorumluluğunun açıkça anlaşılması veya inandırıcı delillerle desteklenmesi gerekir.
  2. B) Mağdurun ekonomik durumunun zorunlu kılması şarttır.
  3. C) Hâkim, şartlar oluşsa bile talep olmadan resen (kendiliğinden) geçici ödemeye hükmedemez.
  4. D) Dava sonunda mağdur haksız çıkarsa, aldığı geçici ödemeyi yasal faiziyle geri öder.
  5. E) Geçici ödeme sadece haksız fiillerde uygulanır, sözleşmeye aykırılık hallerinde talep edilemez.

Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl