TBK Madde 99I. Ülke parası ile
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, konusu para olan borçların hangi para birimiyle ifa edileceğini düzenler. Ülke parasıyla ödeme kuralını, Ülke parası dışında bir para birimiyle borç kararlaştırılmasının sonuçlarını, sözleşmede "aynen ödeme" kaydı bulunup bulunmamasına göre borçlunun ve alacaklının seçimlik haklarını ve borcun ödeme gününde ödenmemesi halinde alacaklının talep edebileceği ödeme biçimlerini kapsar. Kural, sözleşme tarafları ve borç ilişkisi bakımından genel olarak uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir.
Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir.
Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 83 üncü maddesini karşılamaktadır. Tasarının üç fıkradan oluşan 98 inci maddesinde, para borçlarının ödenmesi düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 83 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan "D. Tediye / 1 . Memleket parasıyla" şeklindeki ibare, Tasanda "D. Ödeme /1. Ülke parası ile" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 83 üncü maddesinin birinci fıkrasında "Mevzuu para olan borç memleket parasıyla ödenir." denildiği hâlde, Tasanda aynı hüküm şöyle ifade edilmiştir: "Konusu para olan borç, Ülke parasıyla ödenir." 818 sayılı Borçlar Kanununun 83 üncü maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan "Akit tediye ma hallinde kanunî rayici olmayan bir para üzerine varit olmuş ise" şeklindeki ibare, Tasarıda "Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa," şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 83 üncü maddesinin son fıkrasında kullanılan "yabancı para bor cunun" şeklindeki ibare, Tasarının 98 inci maddesinin son fıkrasında "Ülke parası dışında başka bir para birimi", şekline dönüştürülmüş ve fıkraya "sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça" şeklinde bir ibare eklenmiştir. Böylece fıkra, aynı maddenin ikinci fıkrasıyla uyumlu hâle getirilmiştir. - 6 4 - Metninde yapdan düzeltme ve anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Rayiç
- Seçimlik yetki
- Aynen ödeme kaydı
- Fiili ödeme günü
- Ülke parası
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
959 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2024/305 K.2025/368 T.2025-06-18Hukuk Genel KuruluBozma
b)Somut olaya uygulanması gereken 6098 sayılı Kanun’un "Ödeme" başlıklı 99 uncu maddesine göre, konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir.
- 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/10143 · K. 2026/1104 · T. 11.02.2026Daire kararıDüzeltilerek onama
Diğer yandan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 99. maddesine göre, ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.
- 12. Hukuk Dairesi · E. 2025/2622 · K. 2025/4359 · T. 27.05.2025Daire kararıBozma
Söz konusu alacak, 28.02.2008 tarihli, 26801 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 99 gereğince döviz cinsinden olan alacağın ülke parasıyla ödenmesi gerekmektedir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
İthalatçı Aras, tedarikçisi Melis’ten aldığı ürünlerin bedeli olan 20.000 Amerikan Dolarını (USD) 15 Mart tarihinde ödemeyi taahhüt etmiştir. Sözleşmede ödemenin mutlaka "aynen" (USD olarak) yapılacağına dair özel bir kayıt bulunmamaktadır. Bu para borcunun ifası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Sözleşmede "aynen ödeme" kaydı olmasa dahi Aras, borcunu mutlaka Amerikan Doları ile ödemek zorundadır.
- B) Aras, vadesi gelen bu borcunu ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parasıyla (TL) ödeyebilir.
- C) Borç ödeme gününde ödenmezse, alacaklı Melis sadece Türk Lirası üzerinden takip başlatabilir.
- D) Para borçlarında borçlu kusursuzluğunu ispat ederse temerrüt faizi ödemekten kurtulur.
- E) Aras borcunu ödemediği takdirde Melis, paranın vadedeki veya fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden TL ile ödenmesini isteyemez.
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl