TBK Madde 100II. Mahsup — 1. Kısmen ödemede
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, borçlunun birden çok para borcu bulunmayan halde kısmi ödemesini hangi borca mahsup edeceğini düzenler. Borçlunun faiz ve giderlere ilişkin temerrüdü olup olmadığına göre kısmi ödemenin ana paraya mahsup edilip edilemeyeceğini belirler ve alacaklının teminatlı kısmına mahsup yasağını koyar. Madde, birden çok borç bulunan halde mahsubu (m.101 ve m.102 ile birlikte) ve kısmi ifanın kabul edilip edilmemesini doğrudan düzenlemez.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise, kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir. Aksine anlaşma yapılamaz.
Alacaklı, alacağın bir kısmı için kefalet, rehin veya başka bir güvence almış ise, borçlu kısmen yaptığı ödemeyi, güvence altına alınan veya güvencesi daha iyi olan kısma mahsup etme hakkına sahip değildir.
2.Birden çok borçta
a. Borçlu ve alacaklının bildirimine göre
Bu maddedeki kavramlar
- Aksine anlaşma
- Temerrüt
- Kısmi ödemede mahsup
- Teminatlı kısım
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
353 karar arasından seçildi- 12. Hukuk Dairesi · E. 2014/17591 · K. 2014/22917 · T. 30.09.2014Daire kararıBozma
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 100. maddesi uyarınca kısmi ödemenin öncelikle faiz ve fer’i alacaklardan mahsubu gerekir.
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2020/2235 · K. 2021/3637 · T. 14.04.2021Daire kararıBozma
Bu şekilde tespit edilen miktara ilgili mevzuat nazara alındığında, icra dosyasından davacıya muhtemel ödenme tarihinden itibaren de faiz işletilerek ve anılan icra takibi neticesinde yapılan tahsilatlar da 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 100. maddesine göre mahsup edilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün taraflar yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
- 3. Hukuk Dairesi · E. 2020/2282 · K. 2020/3605 · T. 29.06.2020Daire kararıBozma
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 100. maddesinin ilk cümlesi uyarınca “Borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise, kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir.” Buna göre borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmiş olması durumunda ödemelerin öncelikle faiz ve masraflardan mahsup edilmesi, geriye kalan paranın ise asıl alacaktan indirilmesi ve ödeme yapıldıkça bakiye alacağın bu suretle saptanması gerekir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Tacir (A), bir diğer tacir (B)'den ticari bir satım sözleşmesi kapsamında bir miktar mal satın almıştır. Sözleşmeye göre (A)'nın 200.000 TL'lik satış bedelini 31.12.2022 tarihinde ödemesi kararlaştırılmıştır. (A), borcunu vadesinde ifa etmemiş, (B) tarafından gönderilen ihtara rağmen ödeme yapmayarak temerrüde düşmüştür. 30.06.2023 tarihi itibarıyla, (A)'nın anapara borcuna ek olarak 10.000 TL işlemiş temerrüt faizi ve 5.000 TL ihtar ve takip masrafı borcu birikmiştir. Bu tarihte (A), (B)'nin banka hesabına herhangi bir açıklama yapmaksızın 40.000 TL ödeme göndermiştir. Taraflar arasında ödemenin mahsubuna ilişkin özel bir anlaşma bulunmamaktadır. Bu olayda, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun kısmi ifaya ilişkin hükümleri dikkate alındığında, (A) tarafından yapılan 40.000 TL'lik ödemenin mahsubu ne şekilde gerçekleşir?
- A) Ödeme öncelikle 5.000 TL masraf ve 10.000 TL temerrüt faizine mahsup edilecek, arta kalan 25.000 TL ise anapara borcundan düşülecektir.
- B) Asıl borç fer'i borçlardan öncelikli olduğundan, yapılan ödemenin tamamı anapara borcundan indirilecek; faiz ve masraflar ayrıca talep edilecektir.
- C) Borçlu temerrüde düşmüş olsa dahi ödemenin hangi borca mahsup edileceğini belirleme hakkına sahip olduğundan, (A)'nın iradesi araştırılmalıdır.
- D) Alacaklı (B), iyi niyet kuralları çerçevesinde, yapılan ödemeyi anapara, faiz ve masraflar arasında dilediği oranlarda paylaştırma hakkına sahiptir.
- E) Yapılan ödeme, anapara, işlemiş faiz ve masrafların toplam borç içindeki oranları esas alınarak orantılı bir şekilde tüm borç kalemlerine mahsup edilecektir.
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl