TBK Madde 1102. Diğer edimlerde
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 110. maddesi, borcun konusu bir şeyin teslimini gerektirmediği durumlarda alacaklı temerrüdü hâlinde borçlunun sözleşmeden dönme hakkını düzenler. Dönmenin borçlu temerrüdüne ilişkin hükümlere göre yapılacağını öngörür. Madde, yapma borçları ve teslim dışındaki diğer edimler bakımından alacaklının temerrüde düştüğü sözleşme ilişkilerinde uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Borcun konusu bir şeyin teslimini gerektirmiyorsa, alacaklının temerrüdü hâlinde borçlu, borçlunun temerrüdüne ilişkin hükümlere göre sözleşmeden dönebilir.
Madde gerekçesi
818 saydı Borçlar Kanununun 94 üncü maddesini karşılamaktadır. Tasannın tek fıkradan oluşan 109 uncu maddesinde, alacaklının temerrüde düşmesi durumunda, yapma edimi borçlusunun sözleşmeden dönmesi düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 94 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan "2. Borcun mevzuu bir şey olmadığı surette" şeklindeki ibare, Tasanda "2. Diğer edimlerde" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 94 üncü maddesinin sonunda kullanılan "akdi feshedebilir." şek lindeki ibare, Tasarıda "sözleşmeden dönebilir." şekline dönüştürülmüştür. Metninde yapılan düzeltme ve anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Alacaklı temerrüdü
- Sözleşmeden dönme
- Borçlu temerrüdüne ilişkin hükümler
- Teslim dışındaki borç
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Tekstil üreticisi (T), özel olarak boyanmış bir parti ipek kumaşı, modaevi (M)'ye satmıştır. Taraflar, kumaşların belirli bir tarihte M'nin deposuna teslim edilmesi konusunda anlaşmışlardır. Teslimat günü geldiğinde T, kumaşları M'nin deposuna getirmiş ancak M, hukuken geçerli bir sebep olmaksızın depoda yer kalmadığını ileri sürerek teslimatı kabul etmekten kaçınmıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre, alacaklı M'nin temerrüdü halinde borçlu T'nin sahip olduğu hak ve yetkilere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) T, hasar ve giderleri M'ye ait olmak üzere, kumaşları ifa yerindeki hâkimin belirleyeceği bir yere tevdi ederek borcundan kurtulma imkânına sahiptir.
- B) Söz konusu kumaşlar ticari mal niteliğinde olduğundan, T, hâkim kararı olmaksızın da bunları bir ardiyeye tevdi ederek borcunu sona erdirebilir.
- C) T, alacaklı M'nin temerrüdüne dayanarak, borçlunun temerrüdüne ilişkin hükümlere göre sözleşmeden dönme hakkını kullanabilir.
- D) Alacaklının kimliğinde borçlunun kusuru olmaksızın bir duraksama yaşanması gibi alacaklıdan kaynaklanan diğer kişisel bir sebeple borcun ifa edilememesi halinde de T, tevdi hakkını kullanabilirdi.
- E) T'nin kumaşları usulüne uygun şekilde tevdi etmesiyle birlikte, beklenmedik hâl sebebiyle kumaşların zayi olması riski alacaklı M'ye geçmiş olur.