Alacaklı temerrüdü nedir?
Kısaca
Alacaklının, iş saatleri içinde uygun şekilde sunulan ifayı kabul etmemesi durumudur.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.94 · III. İş saatlerinde ifa
Alacaklının, iş saatleri içinde uygun şekilde sunulan ifayı kabul etmemesi durumudur. Maddenin uygulandığı hallerde alacaklının kabulden kaçınması bu sonucu doğurabilir.
- TBK m.106 · I. Koşulları
Alacaklının, borçlu tarafından gereği gibi önerilen ifayı haklı bir sebep olmaksızın kabulden kaçınması ya da ifanın gerçekleşmesi için kendisinin yapması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınmasıdır. Borçlunun borcunu ifa etme isteği ve hazır olması, alacaklının bu kaçınmasından önce gerçekleşmiş olmalıdır.
- TBK m.107
Alacaklının, borçlu tarafından usulüne uygun biçimde yapılan ifa önerisini haklı bir sebep olmaksızın kabul etmemesi halidir. Temerrüt için alacaklının kusurlu olması aranmaz; haklı sebebin bulunmaması yeterlidir.
- TBK m.110 · 2. Diğer edimlerde
Alacaklının, borçlunun uygun zamanda ve yerde yaptığı ifayı kabul etmemesi veya ifanın gerçekleşmesi için gereken işbirliğini yapmamasıyla oluşan durumdur. Madde bu durumun varlığını ön koşul olarak kabul eder.
- TBK m.483 · II. Eserin yok olması
İşsahibinin eseri teslim almakta temerrüde düşmesidir. Bu hal yüklenicinin ücret talebini doğurur; birinci fıkranın istisnasını oluşturur.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.884 · 2. Borçtan sorumlu olmayan malikin hakkı
Malik borcu ödemeye yetkili hale geldiğinde alacaklının edimi kabul etmemesi durumudur. Bu hâlde malik borç tutarını tevdi edebilir.
Karıştırılan kavramlar
Alacaklı temerrüdü (m.110) ile borçlu temerrüdü (m.125) arasındaki fark nedir?
Alacaklı temerrüdünde dönme hakkı borçluya tanınır ve kullanımı için borçlu temerrüdü kuralları kıyasen uygulanır.
Borçlu temerrüdünde dönme hakkı alacaklıya tanınır (m.125).
Hak sahibi değişir; m.110 borçluya, m.125 alacaklıya dönme yetkisi verir, ancak usul kuralları benzer biçimde işler.
Alacaklı temerrüdü var ile yok arasındaki fark nedir?
İşsahibi eseri teslim almakta temerrüde düşmüşse birinci fıkra yüklenicinin lehine işlemez.
İşsahibi temerrüde düşmemişse birinci fıkra uygulanır.
Temerrüt halinde yüklenici ücret ve giderlerini isteyebilir; temerrüt yoksa ücret kaybı doğar.
Alacaklı temerrüdü ile m.111 hâli arasındaki fark nedir?
Alacaklı temerrüdünde alacaklı ifayı kabul etmemektedir ve bu, alacaklının iş birliğinden kaçınmasından doğar.
m.111 hâlinde ifa, alacaklının kimliği veya alacağın sahipliği konusundaki engelden dolayı arz edilememektedir; alacaklının kusuru ön planda değildir.
Her iki hâlde de borçlu tevdi veya sözleşmeden dönme hakkını kullanabilir; m.111 hâlinde temerrüd şartları aranmadan kıyasen uygulanır.
TBK m.187 ile TBK m.107 (alacaklı temerrüdü) arasındaki fark nedir?
Bu madde, alacağın kime ait olduğunun çekişmeli olduğu hâli düzenler.
TBK m.107, alacaklının temerrüde düşmesi hâlinde tevdiyi düzenler.
Her iki hâlde de tevdi ile borçtan kurtulma sağlanır; ancak sebep ve ispat yükü farklıdır. Çekişme hâlinde borçlunun temerrüt aranmaz.
İlgili konular
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.