HMK Madde 124Tarafta iradî değişiklik
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, derdest bir davada taraf değişikliğinin (iradi taraf değişikliğinin) hangi koşullarda yapılabileceğini düzenler. Karşı tarafın açık rızası ana kuralı, kanundaki özel hükümlerin saklı tutulması, maddi hata ve dürüstlük kuralına aykırı olmama halinde hâkimin rıza aranmaksızın değişikliği kabul etmesi ve kabul edilebilir yanılgı halinde hâkimin izniyle değişikliğin yapılabilmesi konularını kapsar. Madde davacı ve davalı tarafın her ikisi bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür.
(2)Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır.
(3)Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.
(4)Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder.
Bu maddedeki kavramlar
- Açık rıza
- Dürüstlük kuralına aykırılık
- Maddi hata
- Davacı ve davalı değişimi
- İradi taraf değişikliği
- Kabul edilebilir yanılgı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.508 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2022/1152 K.2022/1703 T.2022-12-08Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
21. Hukuk Genel Kurulunca işin esasının incelenmesinde ise; HMK’nın 124/1. maddesine göre bir davada taraf değişikliğinin, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkün olduğu, Özel Dairece, belirtilen usul hükmü gerekleri yerine getirilmeksizin Maliye Hazinesinin davaya dâhil edilmesi yönünde karar verilmesinin yerinde bulunulmadığı gerekçesiyle Özel Daire kararının bozulmasına karar verilmiştir.
- Hukuk Genel Kurulu E.2023/258 K.2023/528 T.2023-05-24Hukuk Genel KuruluBozma
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Tarafta İradi Değişiklik” başlığını taşıyan 124. maddesine göre; “(1) Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür.
- 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/8858 · K. 2026/105 · T. 14.01.2026Daire kararıOnama
Mahkemece de bu talebin kabul edildiği, ancak 2023/13746 Esas ve 2023/18101 Karar sayılı Yargıtay kararında da açıkça vurgulandığı üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 124. maddesi uyarınca iradi taraf değişikliği talebinde bulunulmadan önce yeni taraf sıfatını kazanacak kişiye yahut şirkete karşı arabuluculuk yoluna başvurulmasının dava şartı olarak zorunlu olduğu,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, davalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Dava dilekçesi, mahkeme tarafından davalıya tebliğ edilir.
- B) Davacı, hüküm verilinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir.
- C) Davanın geri alınması durumunda davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.
- D) Bir davada taraf değişikliği, kural olarak ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür.
- E) Maddi hatadan kaynaklanan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir.
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl