HMK Madde 191Karşı ispat

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, ispat yükünü taşımayan tarafın, karşı tarafın iddiasının doğru olmadığını gösteren delil sunabilmesini (karşı ispat) düzenler. Karşı ispat faaliyetinde bulunan tarafın ispat yükünü üstlenmiş sayılmayacağını belirtir. Madde, karşı ispatın kapsamını ve bu faaliyetin tarafa yüklediği sonucu düzenler. Maddenin uygulanması davanın tarafları arasında, ispat yükü dağılımına bağlı olarak ortaya çıkar. Madde, ispat yükünün kimde olduğunu belirleyen kuralları düzenlemez (m.190).

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Diğer taraf, ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabilir. Karşı ispat faaliyeti için delil sunan taraf, ispat yükünü üzerine almış sayılmaz.

Kanun metninde bu maddeHam metin

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

47 karar arasından seçildi
  1. 6. Hukuk Dairesi · E. 2022/3581 · K. 2023/4220 · T. 13.12.2023
    Daire kararıOnama
    Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 191. maddesinde delil sözleşmesi, "Taraflar yazılı olarak veya mahkeme önünde tutanağa geçirilecek imzalı beyanlarıyla kanunda belirli delillerle ispatı öngörülen vakıaların başka delil veya delillerle ispatını kararlaştırabilecekleri gibi; belirli delillerle ispatı öngörülmeyen vakıaların da sadece belirli delil veya delillerle ispatını kabul edebilirler." şeklinde düzenlenmiştir.
  2. 1. Hukuk Dairesi · E. 2014/2988 · K. 2015/2670 · T. 23.02.2015
    Daire kararıBozma
    Diğer taraftan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her birinin, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu", 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usul Kanunu'nun 191. maddesinde ise "Diğer taraf, ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabileceği, bu durumun karşı tarafın ispat yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı "hükmüne yer verilmiştir.
  3. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/1010 · K. 2025/709 · T. 12.09.2025
    İstinafRet
    Davalının ispat yükü kendisinde olmamasına rağmen 6100 sayılı Kanun'un 191 inci maddesi kapsamında bir kısım beyanlarının ispat yükünü üstlendiği şeklinde değerlendirilemeyeceği, kıymetli evrak vasfında olan çekin ticari defterlere kayıt zorunluluğunun bulunmadığı hususları dikkate alınarak, İlk Derece Mahkemesinin karar ve gerekçesinde bir isabetsizlik bulunmadığı kanaati hasıl olmuştur.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Genel

Türk Medeni Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda düzenlenen ispat yükü ve ispat kurallarına ilişkin temel prensipler göz önüne alındığında, aşağıdaki tespitlerden hangisi hatalıdır?

  1. A) İspat yükünün dağılımına ilişkin genel kural uyarınca, dayandığı vakıanın hukuki sonucundan lehine hak türeten taraf, o vakıanın mevcudiyetini kanıtlamakla yükümlüdür.
  2. B) Kanuni bir karineden faydalanan tarafın ispat yükümlülüğü, karinenin temelini teşkil eden vakıayı ispat etmekle sınırlıdır; bu vakıanın ispatı üzerine karinenin aksini ispat yükü karşı tarafa geçer.
  3. C) İspat yükü kendisine düşmeyen tarafın, ispat yükü taşıyan tarafın iddiasının doğruluğu hususunda hâkimde oluşan kanıyı çürütme amacıyla yürüttüğü karşı ispat faaliyeti, ispat yükünün el değiştirmesi sonucunu doğurur.
  4. D) Kanunun belirli bir delille ispatını emrettiği vakıalar, başka delillerle ispat edilemez ve bu kurala aykırılık mahkemece re'sen dikkate alınır.
  5. E) Hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, medeni usul hukukunda mutlak bir değerlendirme yasağına tabi olup, bir vakıanın ispatında hâkim tarafından dikkate alınamaz.

Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl