HMK Madde 22İnceleme yeri
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6100 sayılı Kanun'un 22. maddesi yargı yeri belirlenmesinin hangi hâllerde ve hangi merci tarafından yapılacağını düzenler. Birinci fıkra, yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına engel bulunduğu hâlde ve iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarında tereddüt doğduğunda başvuru merciini gösterir. İkinci fıkra, iki mahkemenin aynı dava hakkında görev ya da yetki yönünden verdikleri kararların kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi hâlini düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur.
(2)İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.
Madde gerekçesi
Bu maddede, yargı yeri belirlemesinin, hangi hâllerde nerede yapılacağı düzenlenmiştir. Görevli ve yetkili mahkeme, bir davaya herhangi bir engel nedeniyle bakamazsa yahut iki mahkemenin yargısal sınırlarının belirlenmesinde tereddüt hâlinde, yargı yerinin belirlenmesi amacıyla, ilk derece mahkemeleri için, bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için de, Yargıtaya başvurulacaktır. Yine aynı şekilde, iki mahkemenin görevsizlik veya kesin yetki hâlinde yetkisizlik kararı vermeleri durumunda, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulacaktır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Görevli ve yetkili mahkeme
- Yargı çevresi
- Yargı yeri belirlenmesi
- Bölge adliye mahkemesi ve Yargıtay ayrımı
- Görevsizlik ve yetkisizlik kararlarının kesinleşmesi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
9.335 karar arasından seçildi- 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/4797 · K. 2025/7311 · T. 12.05.2025Daire kararı
"Kesin yetki hallerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse." dikkate alındığında Yargı yerinin belirlenmesi usulünün mahkemenin takdirine bağlı olmadığı, 4721 sayılı Kanun m. 411 inci maddesi gereğince de vesayete ilişkin yetkinin kesin olduğu bu nedenle de dosyanın 6100 sayılı Kanun m.22/2 gereğince yetkisizlik kararı veren mahkemelerin farklı Bölge Adliye Mahkemeleri yargı çevresi dışında olduğu da dikkate alınarak Yargıtay'a gönderilerek yargı yerinin belirlenmesi usulünün işletilmesi gerekmekte olduğu gerekçesiyle yet
- 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/7511 · K. 2025/11118 · T. 08.09.2025Daire kararı
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
- Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2026/74 · K. 2026/130 · T. 20.02.2026İlk dereceRet
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Görevsizlik veya Yetkisizlik Kararı Üzerine Yapılacak İşlemler ve Yargı Yeri BelirlenmesiMedeni Usul Hukuku · 1 Genel Hükümler, Görev, Yetki · 13:05
Bu maddeye özel soru
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için aşağıdakilerden hangisine başvurulur?
- A) Bölge Adliye Mahkemesi
- B) En yakın Asliye Hukuk Mahkemesi
- C) Yargıtay
- D) Uyuşmazlık Mahkemesi
- E) HSK
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl