HMK Madde 309Feragat ve kabulün şekli
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, davaya son veren taraf işlemlerinden feragat ve kabulün şekline ilişkin kuralları düzenler. Feragat ve kabulün dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılabileceğini, hüküm doğurmasının karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı olmadığını, kısmi feragat ve kabulde kapsamın açıkça gösterilmesi gerektiğini ve beyanın kayıtsız ve şartsız olması gerektiğini belirler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır.
(2)Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir.
(3)Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir.
(4)Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır.
Madde gerekçesi
Maddenin birinci fıkrası, 1086 sayılı Kanunun 93 üncü maddesinin karşılığıdır. Bu fıkrada feragat ve kabul işleminin belli bir geçerlilik şekline tâbi olmadığı, mahkemeye yöneltilmiş bir irade beyanı olarak yapılmasının yeterli olduğu vurgulanmıştır. İkinci fıkra ile feragat ve kabulün, karşı tarafın veya mahkemenin muvafakatine bağlı olmadığı, böylece tek taraflı irade açıklamasıyla sonuç doğuracağı belirtilmiştir. Yargılama sırasında taraf usul işlemi olarak ortaya çıkan feragat ve kabulün, davaya son veren işlem olarak hüküm ifade edebilmesi için, irade beyanlarında hiçbir tereddüdün bulunmaması gerekir. Maddenin son fıkrasında açıklanan kurala göre, feragat ve kabulün kayıtsız ve şartsız yapılmış olması gerekir. Zira, kayıt ve şarta bağlı beyanlarda, kısmen de olsa ihtilaf devam ettirilmekte ve böylece davaya son veren işlem tamamlanmamaktadır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
1.706 karar arasından seçildi- 8. Hukuk Dairesi · E. 2025/3077 · K. 2025/4637 · T. 17.06.2025Daire kararıDüzeltilerek onama
Davacı Hazine Mahkememize sunduğu dilekçe ile davadan feragat ettiğini açıkça belirtmiş olup, konusu para ile ölçülebilen dava ve işlerden Hazinenin Bakanlık oluru ile feragat edebileceği, bu feragat beyanında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 309. madde ve devamı gereğince sorumlu olduğu,
- 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/691 · K. 2025/2605 · T. 06.05.2025Daire kararıDüzeltilerek onama
protokol uyarınca davacıya toplam net 2.750.000 Euro ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı, bu belgenin Mahkemeye sunularak tarafların sulh olduklarını bildirdikleri ve davacının davadan feragat etmesi neticesinde Mahkemece 20.09.2022 tarihinde 6100 sayılı Kanun'un 309. maddesi gereğince feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiği ve kararın 11.11.2022 tarihinde kanun yollarına başvurulmaksızın kesinleştiği, bu durumda tarafların yapılan bu protokol ile bağlı oldukları,
- 1. Hukuk Dairesi · E. 2024/13 · K. 2025/279 · T. 03.02.2025Daire kararıBozma
4. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 309/4. maddesine göre feragatin kayıtsız ve şartsız olması gerekmektedir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca, davaya son veren taraf işlemlerinden olan davadan feragat ve davayı kabule ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Feragat veya kabul, hüküm kesinleşinceye kadar yargılamanın her aşamasında yapılabilir ve bu beyanlar bölge adliye mahkemesi veya Yargıtayda da ileri sürülebilir.
- B) Şarta bağlı olarak yapılan feragat ve kabul beyanları, usul hukukunun emredici nitelikteki düzenlemeleri gereğince geçersizdir.
- C) Feragat veya kabul beyanı, yapıldığı anda maddi anlamda kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğurduğundan, irade bozukluğu hâlleri dışında bu beyandan dönülemez.
- D) Kısmi feragat veya kabulde, feragat veya kabul edilen kısmın dilekçede yahut duruşma tutanağına geçen beyanda açıkça gösterilmesi bir geçerlilik şartıdır.
- E) Feragat veya kabul beyanının hukuki sonuç doğurabilmesi için, karşı tarafın açık muvafakati aranmamakla birlikte, mahkemenin usule uygunluğu denetleyerek bu beyanı bir ara kararla tasdik etmesi zorunludur.
Bu maddeyle ilgili 15 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl