HMK Madde 325Resen yapılması gereken işlemlere ilişkin giderler
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlerde, hâkimin resen başvurduğu delillerin gideri için avans yükümlülüğünü ve avansın yatırılmamasının sonucunu düzenler. Gider ödemesinin kimin tarafından yapılacağına, belirtilecek oranda paylaşımına ve ödenmemesi hâlinde Hazineden karşılanmasına ilişkindir. Hükmün uygulanması, bu tür davalarda mahkemenin resen delil toplaması durumuna bağlıdır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlerde, hâkim tarafından resen başvurulan deliller için gereken giderlerin, bir haftalık süre içinde taraflardan birisi veya belirtilecek oranda her ikisi tarafından ödenmesine karar verilir. Belirlenen süre içinde bu işlemlere ait giderleri karşılayacak miktarda avans yatırılmazsa, ileride bu gideri ödemesi gereken taraftan alınmak üzere Hazineden ödenmesine hükmedilir.
Madde gerekçesi
Madde, 1086 sayılı Kanunun 415 inci maddesinin günümüz Türkçesine uyarlanmış şeklidir. Maddede tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri davalara ait yargılama giderleri düzenlenmiştir. Bu davalarda toplanacak deliller için gereken giderin yatırılmasıyla ilgili, süre bakımından işlemin hızlandırılmasını sağlayacak şekilde bir düzenleme yapılmıştır. Şöyle ki; mahkemenin, giderlerin yatırılması için taraflardan birisi veya belirteceği oranda ikisine yedi günlük kesin süre vermesi ve bu süre içinde ilgilisinin giderleri ödemesi öngörülmüştür. Şayet bu süre içinde giderler yatırılmaz ise mahkemenin ikinci bir süre verme imkânı olmayıp, masrafların ileride haksız çıkandan alınmak üzere Hazineden ödenmesine karar vermesi gerekecektir. Re’sen yapılması gereken işlemlere örnek olarak; 3402 sayılı Kadastro Kanununun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki “Hâkim re’sen lüzum gördüğü diğer delilleri toplayarak taşınmaz malın kimin adına tescil edileceğine karar vermekle yükümlüdür.” şeklindeki hüküm ile 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 146 ncı maddesinde yer alan Cumhuriyet savcısının mutlak butlan davası açması, 183 üncü maddedeki velayetle ilgili hâkimin re’sen gerekli önlemleri alması, 284 üncü maddedeki soybağına ilişkin davalar, 346 ncı maddedeki çocuğun korunması için uygun tedbirlerin alınması, ayrıca söz konusu Kanunun 348 ve 349 uncu maddelerinde yer alan velayetin kaldırılmasıyla ilgili hükümler gösterilebilir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Gider avansı
- Hazine tarafından karşılama
- Resen başvurulan delil
- Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
131 karar arasından seçildi- 6. Daire · E. 2017/1087 · K. 2021/760 · T. 28.01.2021Daire kararıBozma
davanın kamu yararı amacıyla açıldığı, davacı Oda tarafından bu amaçla açılan çok sayıda dava bulunduğu, bu davaların tamamında bilirkişi ücretini karşılamaya mevcut bütçesinin yeterli olmadığı, uyuşmazlığın çözümü teknik bilgiyi gerektirdiğinden, bilirkişi incelemesinin zorunlu olması karşısında, anılan giderlerin Hazineden istenilmesinin 6100 sayılı Kanunun 325. maddesinin gereği olduğu, bu doğrultuda Danıştay Altıncı Dairesi ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilmiş çok sayıda emsal karar bulunduğu,
- 6. Daire · E. 2016/3732 · K. 2020/9826 · T. 21.10.2020Daire kararıBozma
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Taşınmaz mahallinde yaptırılacak keşif ve bilirkişli incelemesi için gerekli olan avansın davacı … Odasından istenmediği, görülmekte olan davanın kamu yararının korunması amacıyla açıldığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 325. maddesi uyarınca davacı ve davalı tarafından yatırılmayan keşif ve bilirkişi incelemesi avasının sonradan haksız çıkan taraftan alınmak üzere Hazineden karşılanması gerektiği, bu yönde çok sayıda Danıştay kararının da bulunduğu ileri sürülmüştür.
- 8. Daire · E. 2020/4258 · K. 2022/6362 · T. 09.11.2022Daire kararıRet
2. Davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden dava açılırken alınmayan ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... -TL yargılama giderinin kararın kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı Kanun'un 325. maddesi uyarınca davacıdan tahsili için müzekkere yazılarak kararın bir örneğinin ilgili Veraset ve Harçlar Vergi Dairesine de tebliğine,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Davayı kabul ile ilgili; I. Kabul, davacının talep sonucuna davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir. II. Kabul, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda hüküm doğurur. III. Davalı, davanın açılmasına sebebiyet vermemiş ve ilk duruşmada davayı kabul etmişse yargılama giderlerine mahkum edilmez. yargılarından hangileri doğrudur?
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl