HMK Madde 326Yargılama giderlerinden sorumluluk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 25.12.2024Kısmi iptal (yürürlükte)

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, yargılama giderlerinin kime yükletileceğini düzenler. Ana kural, aleyhine hüküm verilen tarafın giderleri ödemesidir; kısmen haklı çıkan iki tarafın giderleri haklılık oranına göre paylaştırılır; aleyhine hüküm verilenler birden fazlaysa paylaşım veya müteselsil sorumluluk tercih edilebilir. Madde taraflar arasındaki yargılama giderleri ilişkisine uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.

(2)Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.12

(3)Aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir.

  1. 1.(2. fıkra)Anayasa Mahkemesinin 30/11/2023 Tarihli ve E: 2023/101, K: 2023/207 Sayılı Kararı ile bu fıkra “kamulaştırmasız el atma sebebine dayalı tazminat davaları” yönünden iptal edilmiştir.
  2. 2.(2. fıkra)Anayasa Mahkemesinin 25/12/2024 tarihli ve E: 2024/29, K: 2024/226 sayılı Kararı ile bu fıkra “manevi tazminat davaları” yönünden iptal edilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Maddenin birinci ve ikinci fıkraları 1086 sayılı Kanunun 417 nci, üçüncü fıkrası da 419 uncu maddesinin günümüz Türkçesine uyarlanmış şeklidir. 1086 sayılı Kanunun 416 ncı maddesinin düzenlenmesine ihtiyaç duyulmamıştır. Çünkü, istisnaî hâller hariç olmak üzere yargılama giderlerinin haksız çıkan taraftan alınacağı, bu düzenlemenin birinci fıkrasında belirtilmiştir. Birinci fıkra hukukî korunma isteğinde haklı çıkmanın doğal bir sonucudur. Haksız dava açan veya haksız olarak aleyhine dava açılmasına sebebiyet veren kişi bütün dava masraflarıyla sorumlu olacaktır. Maddenin ikinci fıkrasında, davanın kısmen kabul kısmen reddi hâlinde yargılama giderlerinin tarafların haklılık oranlarına göre paylaştırılacağı, hüküm altına alınmıştır. 1086 sayılı Kanunun, bu fıkranın karşılığı olan 417 nci maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde, davanın kısmen kabul kısmen reddi durumunda yargılama giderlerinin paylaştırılması hususunda hâkime takdir yetkisi tanınmıştır. Yapılan yeni düzenlemede ise tarafların haklılık oranları dikkate alınarak masrafların paylaştırılması esası benimsenmiştir. Yani bu hüküm gereğince hâkim, tarafların haklılık oranları dışında başka bir kritere göre takdir hakkı kullanamayacaktır. demet 387 / – 98 – Aleyhine karar verilen tarafta birden fazla kişi var ise yargılama giderlerinden ne şekilde sorumlu tutulabilecekleri üçüncü fıkrada açık şekilde düzenlenmiştir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Değişiklik geçmişi(1)
  1. 25.12.20242. fıkra 25.12.2024 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2024/29, K.2024/226)

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

3.242 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2023/715 K.2023/1190 T.2023-11-29
    Hukuk Genel KuruluBozma
    bozma ilâmında her ne kadar yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin bozma kapsamı dışında kalarak kesinleştiği belirtilmiş ise de bozma nedeniyle yargılamanın devam ettiği, yargılama devam etmekteyken yargılama giderlerinin kesinleştiğinden söz edilemeyeceği, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 326/1 inci maddesi gereğince yargılama giderinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınması gerektiği, 297/1-ç maddesi gereğince hükümde yargılama giderlerinin yazılmasının zorunlu olduğu,
  2. 1. Hukuk Dairesi · E. 2022/6927 · K. 2023/6521 · T. 20.11.2023
    Daire kararıOnama
    6100 sayılı Kanun'un 326/1 inci maddesi uyarınca yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği ancak Kanun'un 312/2 nci maddesine göre davalı taraf davanın açılmasına sebebiyet vermediği ve ilk duruşmada talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderinden sorumlu olmayacağı, somut olayda ise davalının cevap dilekçesinde davayı kabul etmediği, davanın açılmasına sebebiyet verdiği,
  3. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi · E. 2022/2735 · K. 2026/892 · T. 14.04.2026
    İstinafRet
    2-a)6100 sayılı ...nun 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan 220,70.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 109,10.TL posta gideri olmak üzere toplam 329,80.TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Medeni Usul Hukuku

Davada iki taraf da kısmen haklı çıkarsa yargılama giderleri nasıl paylaştırılır?

  1. A) Tamamı davalıya yükletilir.
  2. B) Tamamı davacıya yükletilir.
  3. C) Tarafların haklılık oranına göre paylaştırılır.
  4. D) Masrafları Devlet üstlenir.
  5. E) Davayı açan taraf tüm giderlere katlanır.

Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl