HMK Madde 331Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine gerek kalmadığı hâllerde yargılama giderlerinin nasıl takdir edileceğini; görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davanın hangi mahkemede devam ettiğine göre yargılama giderine kimin hükmedeceğini ve davanın açılmamış sayıldığı hâllerde giderlerin kime yükletileceğini düzenler. Kuralın uygulandığı taraf, esastan sonuçlanmayan her davadaki davacı ve davalıdır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.
(2)Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder.1
(3)Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir.
- 1.(2. fıkra)22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme” ibareleri “Görevsizlik veya yetkisizlik” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçesi
Maddenin birinci fıkrası, 1086 sayılı Kanunun 425 inci maddesinin karşılığı olmakla birlikte, yeni getirilen hüküm kısmen farklıdır. Şöyle ki; 425 inci maddede davanın konusuz kalmasına örnek olarak iki durum sayılmış iken, yeni düzenlenen bu maddenin birinci fıkrasında, davanın konusuz kalması hâli örnekleme yoluyla belirtilmeyip, genel olarak ifade edilmiştir. Davanın konusuz kalmasına; dava sırasında alacağın ödenmesi, tahliye davası devam ederken kiracının kiralananı tahliye etmesi veya boşanma davasının devamı sırasında eşlerden birinin ölmesi durumları örnek olarak gösterilebilir. demet 387 / – 99 – 1086 sayılı Kanunun 425 inci maddesinde taraflardan birinin ölümü veya davanın terki gibi sebeplerle davanın konusuz kalması durumunda yargılama giderlerinden sorumluluk hususu düzenlenmiş ise de, görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararı üzerine, giderlerden sorumlulukla ilgili, 1086 sayılı Kanunun 425 inci maddesinde açıklık yoktur. Bu hususun Kanunda düzenlenmemiş olması sebebiyle, gerek yerel mahkemeler gerekse Yargıtay birbirinden farklı kararlar vermektedir. Uygulamada yaşanan bu karmaşıklığın önlenmesi bakımından, bu maddenin ikinci fıkrasında açıkça görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararlarından sonra, dosyanın gönderildiği mahkemede dava görülmeye başlanmış ise yargılama giderlerine davayı gören ikinci mahkemece hükmedileceği belirtilmiştir. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararı üzerine dosya gitmesi gereken mahkemeye gönderilmemiş ve davanın ilk açıldığı mahkemede kalmış ise talep hâlinde mahkemenin, dosya üzerinden vereceği kararla davacıyı yargılama giderlerine mahkum etmesi gerekir. Maddenin üçüncü fıkrasında, davanın açılmamış sayılmasına karar verilen tüm durumlarda, yargılama giderlerinden davacının sorumlu olacağı belirtilerek, usule ilişkin nihaî kararlarla ilgili açıkta kalan herhangi bir ihtimalin bulunmaması amaçlanmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Değişiklik geçmişi(1)
- 22.07.20202. fıkra 22.07.2020 tarihinde 7251 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- Davanın açılmamış sayılması
- Davanın konusuz kalması
- Esas hakkında karar verilmesine gerek olmaması
- Görevsizlik ve yetkisizlik kararı
- Haklılık durumu
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
5.360 karar arasından seçildi- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2023/2922 · K. 2024/2429 · T. 21.10.2024İDDKOnama
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 6100 sayılı Kanun'un 331. maddesi uyarınca davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu belirlenip buna göre yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda hüküm kurulması gerekirken böyle bir değerlendirme yapılmaksızın aleyhlerine yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2024/1043 · K. 2024/1863 · T. 03.10.2024İDDKOnama
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331. maddesi uyarınca davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderini takdir edeceğinin düzenlendiği,
- 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/1247 · K. 2024/1410 · T. 25.04.2024Daire kararıOnama
Mahkemenin karar tarihi itibariyle ek sürenin dolmadığı, bu nedenle davanın konusunun kalmadığına ilişkin verilen kararında bir isabetsizlik bulunmadığı, OSB Yönetim Kurulunun 17.09.2021 tarihli ve ve 330 sayılı tahsis kararının iptalinde hukuka aykırı bir durum bulunmamasına ve davanın açılmasına davalının sebebiyet vermemesi nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 331 nci maddesine göre Mahkemece davacının yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının yerinde olduğu gerekçesiyle;
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya başka bir mahkemede devam edilirse, yargılama giderlerine hangi mahkeme hükmeder?
- A) Görevsizlik kararını veren mahkeme.
- B) Davaya bakacak olan (görevli/yetkili) mahkeme.
- C) Bölge Adliye Mahkemesi.
- D) Her mahkeme kendi yaptığı masrafı hüküm altına alır.
- E) HSK tarafından belirlenen mahkeme.
Bu maddeyle ilgili 6 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl