HMK Madde 357Yapılamayacak işlemler
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
HMK m.357, bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinde yapılamayacak işlemleri sayar: karşı dava, davaya müdahale talebi, davanın ıslahı, davaların birleştirilmesi (166. maddenin birinci fıkrası saklı), ilk derece mahkemesinde ileri sürülmemiş iddia ve savunmalar, yeni deliller ve bölge adliye mahkemesi için yetki sözleşmesi. Ayrıca usulüne uygun gösterilmiş ama haksız reddedilen veya mücbir sebeple gösterilemeyen delillerin istinafta incelenebilmesini düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinde karşı dava açılamaz, davaya müdahale talebinde bulunulamaz, davanın ıslahı ve 166 ncı maddenin birinci fıkrası hükmü saklı kalmak üzere davaların birleştirilmesi istenemez, bölge adliye mahkemesince resen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz.
(2)Bölge adliye mahkemeleri için yetki sözleşmesi yapılamaz.
(3)İlk derece mahkemesinde usulüne uygun olarak gösterildiği hâlde incelenmeden reddedilen veya mücbir bir sebeple gösterilmesine olanak bulunmayan deliller bölge adliye mahkemesince incelenebilir.
Madde gerekçesi
Bölge adliye mahkemesinde gerektiğinde tahkikat (soruşturma) yapılabilse de, ilk derece mahkemelerinden farklı olarak, karşı dava açılamaz, davaya müdahale talebinde bulunulamaz, davanın ıslahı ve 170 inci maddenin birinci fıkrası hükmü saklı kalmak üzere davaların birleştirilmesi istenemez, bölge adliye mahkemesince re’sen göz önünde tutulacaklar dışında ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz ve bölge adliye mahkemesi için yetki sözleşmesi yapılamaz. Bölge adliye mahkemesinin ilk derece mahkemesi olarak davaya baktığı sınırlı hâller dışında, bu mahkemeye doğrudan dava açılamayacağından karşı dava da açılamayacaktır. Davaya müdahale, hakkı veya borcu bir davanın sonucuna bağlı olan üçüncü kişinin taraflardan birisine katılması ve ona yardım etmesi olduğundan, müessese niteliği itibarıyla ancak ilk derece mahkemesinde yarar sağlayacağı öngörülerek bölge adliye mahkemesinde davaya katılma olanağı tanınmamıştır. Bölge adliye mahkemesi ancak ilk derece mahkemesince karara bağlanan davalara bakabileceğinden, başka ilk derece mahkemesinde henüz karara bağlanmamış dava ile birleştirme söz konusu olamayacak, bölge adliye mahkemesinde davaların birleştirilmesi istenemeyecektir. Bölge adliye mahkemelerinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, bu konuda yetki sözleşmesi yapılamayacaktır. Islah ilk derece mahkemesinde hüküm ifade edeceğinden, bölge adliye mahkemesinde ıslah kabul edilmemiş, buna uygun olarak, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların karşı tarafın muvafakatiyle dahi bölge adliye mahkemesinde ileri sürülememesi esası benimsenmiştir. Bölge adliye mahkemesi iddia ve savunmanın değiştirilmesi ve genişletilmesi yasağına aykırılığı kendiliğinden gözetecektir. Tarafların ilk derece mahkemesinde usulüne uygun olarak ileri sürmediği deliller de bölge adliye mahkemesinde incelenemeyecektir. Ancak ilk derece mahkemesinde usulüne uygun olarak ileri sürüldüğü hâlde, haksız olarak reddedilip incelenmeyen veya ilk derece mahkemesinde mücbir bir sebeple gösterilebilme olanağı bulunmayan ya da tarafın geç ileri sürmesinde bir kusurun bulunmadığı deliller bölge adliye mahkemesinde incelenebilecektir. Bunun gibi, bölge adliye mahkemesince kendiliğinden incelenecek hususlar, şüphesiz taraflarca da ileri sürülebilecektir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddenin atıf yaptıkları
- HMK m.166saklı tutulur
Bu maddedeki kavramlar
- Islah
- Karşı dava
- Mücbir sebep
- Asli ve fer'i müdahale
- İlk derece mahkemesinde ileri sürülmemiş iddia ve savunma
- Usulüne uygun gösterilmiş delil
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
6.662 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2021/939 K.2023/442 T.2023-05-10Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
Kaldı ki, HMK’nın 357/3. maddesi hükmünde de, ilk derece mahkemesinde usulüne uygun olarak gösterildiği hâlde incelenmeden reddedilen delillerin dahi bölge adliye mahkemesince incelenebileceği düzenlenmiştir.
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/191 · K. 2023/3456 · T. 01.06.2023Daire kararıBozma
davacının tedavi giderleri ile ilgili zararının adli tıp uzmanı veya konusunda uzman hekim bilirkişiden alınmasının uygun olacağı görüşü bildirilmiş ise de, ilk derece mahkemesince yargılama aşamasında bu yönde rapor alınması yoluna gidilmediği, 6100 sayılı Kanun'un 357 nci maddesi uyarınca Bölge Adliye Hukuk Mahkemesi hukuk dairelerinde davanın ıslahı ve davaların birleştirilmesi istenemeyeceğinden davacı ...'nın tedavi giderleri ile ilgili rapor alınmasına gerek görülmediği,
- 6. Hukuk Dairesi · E. 2024/3147 · K. 2025/2326 · T. 29.05.2025Daire kararıBozma
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 357. maddesine göre bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinde karşı dava açılamaz, davaya müdahale talebinde bulunulamaz, davanın ıslahı ve 166. maddenin birinci fıkrası hükmü saklı kalmak üzere davaların birleştirilmesi istenemez.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- İstinaf İncelemesinde Yapılamayacak İşlemlerMedeni Usul Hukuku · 8 Kanun Yolları · 16:59
Bu maddeye özel soru
I. İlk derece mahkemesinde gösterilmesine mücbir sebeple olanak bulunmayan delillerin gösterilmesi II. Karşı dava açılması III. Bölge adliye mahkemesince resen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların ileri sürülmesi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, yukarıdakilerden hangisi istinaf aşamasında yapılabilecek işlemler arasında yer almaz?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) II ve III
- E) I ve II