HMK Madde 41Ret talebinin geri çevrilmesi
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, hâkimin reddi talebinin hangi hâllerde esasa girilmeksizin geri çevrileceğini, geri çevirme kararını kimin vereceğini ve bu kararlara karşı hangi kanun yolunun açık olduğunu düzenler. Geri çevirme, talebin süresinde yapılmaması, sebebin ve inandırıcı delil ya da emarenin gösterilmemesi veya talebin davayı uzatmak amacıyla yapıldığının açıkça anlaşılması hâllerine bağlıdır. Kurala, reddi istenen hâkimin tek hâkimli ya da toplu mahkemede bulunduğu her yargılamada başvurulabilir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Hâkimin reddi talebi, aşağıdaki hâllerde kabul edilmeyerek geri çevrilir:
a)Ret talebi süresinde yapılmamışsa.
b)Ret sebebi ve bu sebebe ilişkin inandırıcı delil veya emare gösterilmemişse.
c)Ret talebinin davayı uzatmak amacıyla yapıldığı açıkça anlaşılıyorsa.
(2)Bu hâllerde ret talebi, toplu mahkemelerde reddedilen hâkimin müzakereye katılmasıyla; tek hâkimli mahkemelerde ise reddedilen hâkimin kendisi tarafından geri çevrilir.
(3)İlk derece mahkemesinin bu kararlarına karşı istinaf yoluna, bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin başkan ve üyeleri hakkındaki kararlarına karşı da temyiz yoluna ancak hükümle birlikte başvurulabilir.
Madde gerekçesi
1086 sayılı Kanunun 35 inci maddesi hükmü, kural olarak korunmuş ve dil bakımından yapılan sadeleştirme yanında, ilk derece mahkemesince verilen ret talebinin geri çevrilmesi kararına karşı istinaf yoluna, bölge adliye mahkemesinin bu yoldaki kararına karşı ise temyiz yoluna, ancak nihaî kararla birlikte başvurulabileceği düzenlenmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Geri çevirme
- Ret sebebi
- Davayı uzatmak amacı
- Hükümle birlikte kanun yolu
- İnandırıcı delil veya emare
- Toplu mahkeme ve tek hâkimli mahkeme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
105 karar arasından seçildi- 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/8340 · K. 2025/9441 · T. 23.06.2025Daire kararıGönderme
Dosya kapsamında yapılan incelemeye göre davalılar vekilleri tarafından 15.12.2021 tarihli dilekçe ile reddi hakim talebinde bulunulduğu, mahkemece 16.12.2021 tarihli celsesinde bir kısım davalılar vekilinin reddi hakim talebinin 6100 sayılı Kanun'un 41/1-b maddesi gereğince red talebinin reddi ile geri çevrilmesine karar verildiği tespit edilmiştir.
- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2023/2245 · K. 2024/1373 · T. 12.06.2024İDDKGönderme
söz konusu dilekçede 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinin yaptığı yollama ile 6100 sayılı Kanun'un 36. maddesinde sayılan hakimin reddi sebeplerinden hiçbirisine yer verilmediği, ret sebeplerine ilişkin inandırıcı delil veya emare gösterilmediği, dolayısıyla davaya bakmakta olan Danıştay Beşinci Daire üyelerinin ve kararda imzası bulunan "F.A."nın reddedilmesini gerektirecek sebep bulunmadığı anlaşıldığından, 6100 sayılı Kanun'un 41. maddesi uyarınca reddi hakim talebinin geri çevrilmesine karar verilmiş,
- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2022/115 · K. 2022/2114 · T. 09.06.2022İDDKGönderme
6100 sayılı Kanun'un 36. maddesinde sayılan hakimin reddi sebeplerinden hiçbirine yer verilmeden, davacının yargılandığı ceza davasındaki tanık ifadelerinde yer alan bazı hususlardan hareketle soyut bir şekilde hakimin reddi talebinde bulunulduğu gerekçesiyle, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 41. maddesi uyarınca hakimin reddi talebinin geri çevrilmesine karar verildiği ve bu kararın davacı vekiline 28/09/2020 tarihinde tebliğ edildiği görüldüğünden,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
I. Ret talebinin süresi içinde yapılmamış olması II. Ret talebi ve ret sebebine ilişkin inandırıcı delil veya emare gösterilmemiş olması III. Ret talebinin davayı uzatmak amacıyla yapıldığının açıkça anlaşılması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, yukarıdakilerden hangisi/hangileri hakimin reddi talebinin geri çevrilmesi (kabul edilmemesi) sebepleri arasında yer almaktadır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I, II ve III
- D) I ve III
- E) II ve III
Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl