6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 41

Hukuk Muhakemeleri Kanunu 41. maddesi, Hukuksal Eğitim mevzuat kütüphanesinde tam metin olarak yayımlanmıştır. Aşağıda maddenin tam metni, maddeyle eşleşen yüksek mahkeme kararları ve bu maddeden çıkmış sınav soruları yer alır. Ham metin için adresin sonuna /raw ekleyin.

Madde Metni

MADDE 41- (1) Hâkimin reddi talebi, aşağıdaki hâllerde kabul edilmeyerek geri çevrilir: a) Ret talebi süresinde yapılmamışsa. b) Ret sebebi ve bu sebebe ilişkin inandırıcı delil veya emare gösterilmemişse. c) Ret talebinin davayı uzatmak amacıyla yapıldığı açıkça anlaşılıyorsa. (2) Bu hâllerde ret talebi, toplu mahkemelerde reddedilen hâkimin müzakereye katılmasıyla; tek hâkimli mahkemelerde ise reddedilen hâkimin kendisi tarafından geri çevrilir. (3) İlk derece mahkemesinin bu kararlarına karşı istinaf yoluna, bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin başkan ve üyeleri hakkındaki kararlarına karşı da temyiz yoluna ancak hükümle birlikte başvurulabilir. Ret talebinin incelenmesi[6]

Bu Maddeyle İlgili Yüksek Mahkeme Kararları

19 karar eşleşti
20. Hukuk Dairesi, 2015/16165 E., 2016/297 K.
yüksek eşleşmeŞerhte bu maddenin altında + kararın kendi atfı... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
Reddedilen hâkim tarafından, istemin reddinin gerektiği yönünde görüş belirtilmesi üzerine, dosyayı inceleyen merci tarafından reddi hâkim talebi süresinde yapılmadığından HMK'nın 41/1 maddesi gereğince davacı vekili tarafından süresinde yapılmayan reddi hâkim talebinin geri çevrilmesine, reddi hâkim talebi esastan reddedilmediğinden davacı aleyhine disiplin para cezasına hükmedilmesine yer olmadı
20. Hukuk Dairesi         2015/16165 E.  ,  2016/297 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasında görülen dava sırasında davacı vekili tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur. Ret talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın ... incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Taraflar arasında görülen dava sırasında davacı vekili tarafından 08.09.2015 tarihli dilekçe ile özetle; [24.12.2014 tarihli duruşmada kurulan "davacının, davalının edimini talep edebilmesi için öncelikle kendi edimlerini yerine getirmesine ilişkin" 2 nolu ara kararın, dava açısından ihsası rey olduğu, mahkemenin davacının temel talebi için aslında hukukî görüşünü ve kararını açıkladığı, ayrıca davacının "hâkimin müdahalesini de terditli olarak talep ettiğinden henüz karara bağlanmadan mahkemenin görüşünü açıklaması ile müvekkilin hukukî menfaatinin ortadan kaldırıldığı, hâkimin reddi sebeplerinin kanunda örnekleyici şekilde sayıldığı, bu sebeplerin sınırlı olmadığı, mahkemenin birincil ve esaslı talep için kararını açıkladığı, hâkimin tarafsızlığı hususunda ciddi şüphe oluştuğu...] gerekçesiyle reddi hâkim talebinde bulunmuştur. Reddedilen hâkim tarafından, istemin reddinin gerektiği yönünde görüş belirtilmesi üzerine, dosyayı inceleyen merci tarafından reddi hâkim talebi süresinde yapılmadığından HMK'nın 41/1 maddesi gereğince davacı vekili tarafından süresinde yapılmayan reddi hâkim talebinin geri çevrilmesine, reddi hâkim talebi esastan reddedilmediğinden davacı aleyhine disiplin para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına ilişkin verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. HMK'nın 41. maddesi gereğince hâkimin reddi talebi, süresinde yapılmamışsa, inandırıcı delil veya emare gösterilmemişse ve davayı uzatmak amacıyla yapıldığı açıkça anlaşılıyor ise, toplu mahkemelerde ret edilen hâkimin müzakereye katılmasıyla; tek hâkimli mahkemelerde ise reddedilen hâkimin kendisi tarafından geri çevrilir. HMK'nın 42/2. maddesi uyarınca ret talebinin merci tarafından kabul edilmemesi hâlinde, reddi istenen hâkim davaya bakmaya devam eder. Somut olayda; ret talebi, HMK'nın 42. maddesi gereğince merci tarafından incelenmiştir. Talebi inceleyen mercinin HMK'nın 41. maddesinde düzenlenen geri çevirme verme yetkisi bulunmamaktadır. Merci, HMK'nın 42. maddesi gereğince ret talebi hakkında incelemesini yaparak talebin kabulü veya talebin reddi şeklinde bir karar vermesi gerekirken, HMK'nın 41. maddesi gereğince reddedilen hâkime tanınan geri çevirme kararı vermesi usûl ve kanuna uygun olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde iadesine 14/01/2016 günü oy birliği ile karar verildi.

Diğer kararlar (4)

20. Hukuk Dairesi, 2014/214 E., 2014/2396 K.
yüksek eşleşmeŞerhte bu maddenin altında + kararın kendi atfıAsliye Hukuk Mahkemesi
tam metni aç
Ancak; 6100 sayılı Kanunun 41/1-b maddesi uyarınca verilecek geri çevirme kararlarının, yargılamanın hızlandırılması amacıyla reddedilen hâkime tanınan bir yetki olduğu ve taraflar arasındaki davanın esasına ilişkin verilen karar ile birlikte temyiz incelemesine tabi bulunduğu, me
20. Hukuk Dairesi         2014/214 E.  ,  2014/2396 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasında görülen dava sırasında davalılar vekili tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur. Ret talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmiş olmakla, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Taraflar arasında görülen dava sırasında davacı vekili tarafından 19.11.2013 havale tarihli dilekçe ile "...hâkim tarafından tensip zaptının 6 nolu ara kararı ile, 6098 sayılı Kanunun 76. maddesi gereğince davacılar üzerine ayrı ayrı 5000.- TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalılara verilmesine karar verildiği, ...ndaki soruşturmada meydana gelen kaza nedeniyle davalı sürücü gerçek kişinin tali kusurlu olduğunun belirlenmesine rağmen, manevi tazminat için yüksek miktarda geçici ödeme belirlendiği, bunun manevi tazminat için alt sınır belirtme anlamına geldiğinden ihsası rey nieliğinde olduğu...” gerekçesiyle reddi hâkim yoluna başvurulmuştur. Reddedilen hâkim ... (94987)'ün, talebin reddinin gerektiği yönündeki görüşü üzerine dosyayı inceleyen merci tarafından reddi hâkim talebinin H.M.K.'nun 41/1-b maddesi gereğince REDDİNE ve ret talebinin kötüniyetle yapılmadığından HMK 42/4 maddesi gereğince disiplin para cezası ile cezalandırılmasına yer olmadığına ilişkin verilen karar, davacı vekili Av. ... tarafından temyiz edilmiştir. Hâkimin reddi için ileri sürülen sebepler işin esası yönünden temyiz sebebi olup, H.M.K.’nın 36. maddesinde tanımı yapılan sebeplerden olmadığına göre, merci tarafından reddi hâkim talebinin reddi yolunda kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak; 6100 sayılı Kanunun 41/1-b maddesi uyarınca verilecek geri çevirme kararlarının, yargılamanın hızlandırılması amacıyla reddedilen hâkime tanınan bir yetki olduğu ve taraflar arasındaki davanın esasına ilişkin verilen karar ile birlikte temyiz incelemesine tabi bulunduğu, mercinin ise talep yönünden yapacağı incelemesi sonucu HMK 42. maddesi gereğince karar verilmesi gerekirken, merci kararında “HMK'nın 41/1-b maddesi gereğince reddine" denilmiş olması doğru değil ise de, bu husus hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür. Bu sebeple; hüküm fıkrasının 1. fıkrasında yer alan “HMK'nın 41/1-b maddesi” ibaresinin kaldırılarak, bunun yerine, “HMK'nın 42. maddesi” ibaresi yazılması suretiyle düzeltilmesine ve 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi göndermesiyle H.U.M.K.’nın 438/7. maddesine göre düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 25/02/2014 gününde oy birliği ile karar verildi.
20. Hukuk Dairesi, 2012/15311 E., 2013/657 K.
yüksek eşleşmeŞerhte bu maddenin altında basılmış
tam metni aç
(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2012/15311 E.  ,  2013/657 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasında görülen dava sırasında davalı vekili tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuş, reddedilen hâkim tarafından ret talebi H.M.K.'nun 41/1 maddesi gereğince geri çevrilmesine karar verilmiş ve dosya merciye gönderilmiştir. Bu konuda ret talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmiş olmakla, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Taraflar arasında görülen rücuen tazminat davası sırasında davalı vekili tarafından 11.10.2012 tarihli dilekçe ile "... davada tanık dinletme taleplerinin reddedildiğinden davanın aleyhe sonuçlandırılacağının ortaya çıkması nedeniyle ihsası reyde bulunulduğu...” gerekçesiyle reddi hâkim yoluna başvurulmuştur. Reddedilen Hâkim ... ... (...), 11.10.2012 tarihli oturum zaptının 2 nolu ara kararı ile reddi hâkim talebinin H.M.K.'nun 41. maddesi uyarınca geri çevrilmesine karar vermiş ve dosyayı merciye göndermiştir. Talebi inceleyen merci tarafından “...davalı vekilinin belirttiği nedenlerin ret sebebi oluşturmadığı, ancak temyiz nedeni olabileceği...” gerekçesiyle talebin reddi ile H.M.K.'nun 42/4 maddesi uyarınca reddeden tarafın "1000.- TL" disiplin para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Duruşma hâkiminin reddi talebi, H.M.K.'nun 41. maddesine göre yargılamayı yapan mahkeme hâkimi tarafından bizzat değerlendirilmiş ve istem geri çevrilmiş, ancak incelenmek üzere merciye gönderilmiştir. Reddedilen hâkim tarafından H.M.K.'nun 41. maddesi uyarınca verilen geri çevirme kararları aleyhine, ancak hükümle birlikte temyiz yoluna başvurulabileceği H.M.K.'nun 41/son fıkrasının amir hükümlerinden olup, bu karardan sonra aynı ret talebi hakkında merci tarafından H.M.K.'nun 42. maddesi uyarınca yeniden inceleme yapılamaz. Bu nedenle, merci tarafından verilen karar, usûl ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 04/02/2013 günü oy birliği ile karar verildi.
14. Hukuk Dairesi, 2016/6300 E., 2017/940 K.
yüksek eşleşmeŞerhte bu maddenin altında basılmış
tam metni aç

Bu kararın tam metni kütüphanemizde yok; şerhte künyesiyle anılıyor.

20. Hukuk Dairesi, 2016/14484 E., 2017/484 K.
yüksek eşleşmeŞerhte bu maddenin altında basılmış
tam metni aç

Bu kararın tam metni kütüphanemizde yok; şerhte künyesiyle anılıyor.

Eşleştirme iki kanıta dayanır: kararın kendi metnindeki madde atfı ve şerh kitaplarının o kararı hangi maddenin altında bastığı. Otomatik üretilmiştir, hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ve sonraki içtihat değişikliklerini ayrıca denetleyin.

Bu Maddeyle İlgili Sınav Sorusu

Medeni Usul Hukuku

Ret talebinin geri çevrilmesi kararı kim tarafından verilir?

A) Yargıtay ilgili dairesi tarafından.
B) Bölge Adliye Mahkemesi tarafından.
C) Reddedilen hakimin de katılımıyla toplu mahkemelerde mahkemece, tek hakimli mahkemelerde reddedilen hakimce.
D) Adalet Komisyonu Başkanı tarafından.
E) O yerdeki nöbetçi Asliye Hukuk Hakimi tarafından.

Bu maddeyle ilgili 8 soru daha var!

Soruların tamamını çözmek, açıklamalı cevapları görmek ve Hukuksal Eğitim yapay zeka asistanı ile çalışmak için platforma katılın.

Hukuksal Eğitim Platformu'na Üye Ol