HMK Madde 40Ret talebini incelemeye yetkili merci
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, hâkimin reddi talebinin hangi merci tarafından inceleneceğini belirler. Düzenlediği konular: talebin reddedilen hâkim katılmaksızın mensup olduğu mahkemece incelenmesi, toplu mahkemede ve tek hâkimli mahkemede yetkili mercii, asliye hukuk hâkimi ile sulh hukuk hâkimi bakımından yedek merciileri ve bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi başkan ve üyeleri bakımından merciii. Kural, hâkimin reddi talebinde bulunan tarafların ve reddedilen hâkimin ilgili mahkemelerine uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Hâkimin reddi talebi, reddi istenen hâkim katılmaksızın mensup olduğu mahkemece incelenir.
(2)Reddedilen hâkimin katılmamasından dolayı mahkeme toplanamıyor ya da mahkeme tek hâkimden oluşuyor ise ret talebi, o yerde asliye hukuk hâkimliği görevini yapan diğer mahkeme veya hâkim tarafından incelenir. O yerde, asliye hukuk hâkimliği görevi tek hâkim tarafından yerine getiriliyorsa, o hâkim hakkındaki ret talebi, asliye ceza hâkimi varsa onun tarafından, yoksa en yakın asliye hukuk mahkemesince incelenir.
(3)Sulh hukuk hâkimi reddedildiği takdirde, ret talebi, o yerdeki diğer sulh hukuk hâkimi tarafından incelenir. O yerde, sulh hukuk hâkimliği görevi tek hâkim tarafından yerine getiriliyorsa, o hâkim hakkındaki ret talebi, bulunma sıralarına göre; o yerdeki sulh ceza hâkimi, asliye hukuk hâkimi, asliye ceza hâkimi, bunların da bulunmaması hâlinde, en yakın yerdeki sulh hukuk hâkimi tarafından incelenir.
(4)Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin başkan ve üyelerinin reddi talebi, reddedilen başkan ve üye katılmaksızın görevli olduğu dairece karara bağlanır. Hukuk dairelerinin toplanmasını engelleyecek şekildeki toplu ret talepleri dinlenmez.
Bu maddedeki kavramlar
- Geri çevirme
- Ret talebini incelemeye yetkili merci
- Mensup mahkeme
- Toplu ret talebi
- Yedek merci
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
16 karar arasından seçildi- 1. Hukuk Dairesi · E. 2017/2002 · K. 2017/7350 · T. 14.12.2017Daire kararıBozma
Bilindiği üzere; 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 39/3.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 40/4.maddesi uyarınca hukuk dairelerinin toplanmasını engelleyecek şekilde toplu ret talepleri dinlenemez.
- 12. Hukuk Dairesi · E. 2021/6082 · K. 2021/7434 · T. 14.09.2021Daire kararıBozma
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 40. maddesinde yer alan, "(1) Hâkimin reddi talebi, reddi istenen hâkim katılmaksızın mensup olduğu mahkemece incelenir.
- 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/11317 · K. 2025/13927 · T. 03.11.2025Daire kararıOnama
3. 6100 sayılı Kanun’un “Ret talebini incelemeye yetkili merci” başlıklı 40 nci maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Hakimin Yasaklılığı Halleri ve Hakimin Reddi SebepleriMedeni Usul Hukuku · 2 Hakimin Yasaklılığı, Reddi, Hukuki Sorumluluğu · 0:40
- Hakimin Yasaklılığı Halinde ÇekinmeMedeni Usul Hukuku · 2 Hakimin Yasaklılığı, Reddi, Hukuki Sorumluluğu · 3:32
- Hakimin Reddi UsulüMedeni Usul Hukuku · 2 Hakimin Yasaklılığı, Reddi, Hukuki Sorumluluğu · 6:52
- Ret Talebini İncelemeye Yetkili MerciMedeni Usul Hukuku · 2 Hakimin Yasaklılığı, Reddi, Hukuki Sorumluluğu · 9:55
- Sulh Hukuk Hakiminin Reddi Talebini İncelemeye Yetkili MerciMedeni Usul Hukuku · 2 Hakimin Yasaklılığı, Reddi, Hukuki Sorumluluğu · 11:09
- Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinin Başkan ve Üyelerinin Reddi Talebini İncelemeye Yetkili MerciMedeni Usul Hukuku · 2 Hakimin Yasaklılığı, Reddi, Hukuki Sorumluluğu · 11:45
Bu maddeye özel soru
Asliye hukuk hakimliği görevinin tek hakim tarafından yerine getirildiği ve o yerde başka bir asliye hukuk hakiminin bulunmadığı bir ilçede, asliye hukuk hakimi reddedilmiştir. Bu durumda ret talebi aşağıdakilerden hangisi tarafından incelenir?
- A) Bölge Adliye Mahkemesi
- B) Yargıtay
- C) Sulh Hukuk Mahkemesi
- D) O yerdeki Asliye Ceza hakimi
- E) En yakın Asliye Hukuk Mahkemesi
Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl