HMK Madde 43Ret talebine ilişkin kararlara karşı istinaf
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, hâkimin reddi talebine ilişkin merci kararlarının hangi hâllerde kesin olduğunu, esas hüküm bakımından istinaf yolu açık davalarda ret talebi hakkındaki merci kararlarına karşı istinaf başvurusunun usulünü ve süresini, ret talebinin reddi veya kabulü üzerine bölge adliye mahkemesinin kararlarının niteliğini ve ret sebebinin doğduğu tarihten sonra reddedilen hâkimce yapılan esasa etkili işlemlerin iptaline ilişkin kuralı düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Esas hüküm bakımından istinaf yolu kapalı bulunan dava ve işlerde, hâkimin reddi talebiyle ilgili merci kararları kesindir.
(2)Esas hüküm bakımından istinaf yolu açık bulunan dava ve işlerde ise ret talebi hakkındaki merci kararlarına karşı (…) tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir; bu hâlde 347 nci madde hükmü uygulanmaz. Bölge adliye mahkemesinin bu husustaki kararları kesindir.1
(3)Ret talebinin reddine ilişkin merci kararının bölge adliye mahkemesince uygun bulunmayarak kaldırılması veya ret talebinin kabulüne ilişkin merci kararının bölge adliye mahkemesince uygun bulunması hâlinde, ret sebebinin doğduğu tarihten itibaren reddedilen hâkimce yapılmış olan ve ret talebinde bulunan tarafça itiraz edilen esasa etkili işlemler, davaya daha sonra bakacak hâkim tarafından iptal olunur.
- 1.(2. fıkra)2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunun 37 nci maddesi ile bu fıkrada yer alan “tefhim veya” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “bir hafta” ibaresi “iki hafta” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçesi
Esas hüküm bakımından istinaf yolu kapalı bulunan dava ve işlerde, hâkimin reddi talebiyle ilgili merci kararlarının, kesin olması ilkesi benimsenmiştir. Esas hüküm bakımından istinaf yolu açık bulunan dava ve işlerde ise ilk derece mahkemesi hâkimleri hakkındaki ret talepleriyle ilgili kararlara karşı, sadece istinaf yolu kabul edilmiştir. Hâkimin reddi konusundaki kararın kesinleşmesinden sonra, ret sebebinin doğduğu tarihten itibaren reddedilen hâkimce yapılmış olan ve ret talebinde bulunan tarafça itiraz edilen esasa etkili işlemlerin, davaya daha sonra bakacak hâkim tarafından iptal olunması öngörülmüştür.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddenin atıf yaptıkları
- HMK m.347istisna
Bu maddedeki kavramlar
- Merci
- Esas hüküm bakımından istinaf yolunun açık olması
- Esas hüküm bakımından istinaf yolunun kapalı olması
- Esasa etkili işlem
- Ret sebebinin doğduğu tarih
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
83 karar arasından seçildi- 5. Hukuk Dairesi · E. 2021/11123 · K. 2022/1431 · T. 07.02.2022Daire kararıRet
Bölge Adliye Mahkeme 6. Hukuk Dairesinin, 18/12/2020 tarih, 2020/2449 Esas- 2020/2432 Karar sayılı ilamı ile reddi hakim talebinde bulunanın istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 43/2 maddesi uyarınca esastan reddİne kesin olmak üzere karar verilmiş, davalı tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine ...
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/2571 · K. 2025/623 · T. 14.01.2025Daire kararıBozma
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 43/2 nci maddesine göre esas hüküm bakımından istinaf yolu açık bulunan dava ve işlerde hakimin reddi talebi hakkındaki merci kararlarına karşı tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir, bu hâlde 347. madde hükmü uygulanmaz.
- Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi · E. 2022/3229 · K. 2022/2438 · T. 14.12.2022İstinafRet
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 43/1. maddesinde esas hüküm bakımından istinaf yolu kapalı bulunan dava ve işlerde hakimin reddi talebiyle ilgili merci kararları kesindir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Hakimin Yasaklılığı Halleri ve Hakimin Reddi SebepleriMedeni Usul Hukuku · 2 Hakimin Yasaklılığı, Reddi, Hukuki Sorumluluğu · 0:40
- Hakimin Yasaklılığı Halinde ÇekinmeMedeni Usul Hukuku · 2 Hakimin Yasaklılığı, Reddi, Hukuki Sorumluluğu · 3:32
- Hakimin Reddi UsulüMedeni Usul Hukuku · 2 Hakimin Yasaklılığı, Reddi, Hukuki Sorumluluğu · 6:52
- Ret Talebini İncelemeye Yetkili MerciMedeni Usul Hukuku · 2 Hakimin Yasaklılığı, Reddi, Hukuki Sorumluluğu · 9:55
- Sulh Hukuk Hakiminin Reddi Talebini İncelemeye Yetkili MerciMedeni Usul Hukuku · 2 Hakimin Yasaklılığı, Reddi, Hukuki Sorumluluğu · 11:09
- Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinin Başkan ve Üyelerinin Reddi Talebini İncelemeye Yetkili MerciMedeni Usul Hukuku · 2 Hakimin Yasaklılığı, Reddi, Hukuki Sorumluluğu · 11:45
Bu maddeye özel soru
Davacı K, davalı L'ye karşı Asliye Hukuk Mahkemesinde tapu iptali ve tescil davası açmıştır. Yargılama esnasında davalı L, hâkimin davacı K ile yakın akraba olduğunu öğrenmiş ve bu durumu gerekçe göstererek hâkimin reddi talebinde bulunmuştur. İlk derece mahkemesi, ret talebini değerlendirmiş ve reddine karar vermiştir. Yargılamaya devam eden aynı hâkim, davanın sonunda davacı K lehine hüküm kurmuştur. Davalı L, bu karara karşı istinaf yoluna başvururken, diğer istinaf sebeplerinin yanı sıra hâkimin reddi talebinin haksız olarak reddedildiğini de ileri sürmüştür. Bölge adliye mahkemesi yaptığı incelemede, davalı L'nin hâkimin reddi talebinin haklı olduğu ve ilk derece mahkemesince yanlış bir değerlendirme ile reddedildiği sonucuna varmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre, bu durumda bölge adliye mahkemesinin vermesi gereken karar aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Davanın esasıyla ilgili olarak, kararın gerekçesindeki hatayı düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapmaksızın karar vermek.
- B) İlk derece mahkemesi kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olup olmadığını inceleyerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek.
- C) Gerekli tedbirleri aldıktan sonra davanın yeniden görülmesine ve duruşma hazırlığı işlemlerine başlanmasına karar vermek.
- D) Esası incelemeden, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmesi için kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmaksızın kesin olarak karar vermek.
- E) Ret talebinin reddine ilişkin merci kararını kaldırarak dosyayı bu eksikliğin giderilmesi için ilk derece mahkemesine geri göndermek.
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl