HMK Madde 59Mecburi dava arkadaşlığı
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, maddi hukuka göre bir hakkın birden fazla kişi tarafından ortak olarak yararlanılması ya da birden fazla kişiye karşı birlikte öne sürülmesi ve bu hakkın tamamı için tek bir karar verilmesinin zorunlu olduğu hâllerde oluşan mecburi dava arkadaşlığının tanımını ve varlık koşulunu düzenler. Davacı ve davalı taraftaki birden fazla kişinin bu niteliğe girip girmediğinin ölçütü maddi hukuktaki ortaklık ya da birlikte kullanım ilişkisidir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hâllerde, mecburi dava arkadaşlığı vardır.
Madde gerekçesi
Bu maddede, yapılan düzenleme maddî bakımdan mecburi dava arkadaşlığıdır. Burada 1086 sayılı Kanundan farklı olarak maddî bakımdan mecburî dava arkadaşlığından ne anlaşılması gerektiği açıkça ifade edilmiştir. Buna göre, mecburî dava arkadaşlığı, maddî hukuka göre bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi zorunlu olan hâllerde söz konusudur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Elbirliği mülkiyeti
- Mecburi dava arkadaşlığı
- Maddi bakımdan mecburi dava arkadaşlığı
- Şekli mecburi dava arkadaşlığı
- Tek hüküm
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
266 karar arasından seçildiİçtihat ayrılığı olabilir: bu maddede en yeni Genel Kurul kararı (19.11.2025, onama) önceki Kurul kararlarının çoğunluğuna zıt yönde. Kararları metinleriyle birlikte okuyun.
- Hukuk Genel Kurulu E.2025/120 K.2025/353 T.2025-05-28Hukuk Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
Davacının tek bir mirasçısının bulunması hâlinde bu mirasçı, birden fazla mirasçısının bulunması hâlinde de 4721 sayılı Kanun'un 640. maddesi uyarınca terekeye elbirliğiyle malik olmaları sonucu aralarında 6100 sayılı Kanun'un 59. maddesi gereği mecburi dava arkadaşlığı bulunan mirasçıların tamamı davadan haberdar edilerek murisleri tarafından açılan davaya devam etme iradesinde olup olmadıkları belirlenmelidir.
- 2. Hukuk Dairesi · E. 2024/1369 · K. 2025/3047 · T. 25.03.2025Daire kararıBozma
2. 6100 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi gereğince bir hakkın birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hâllerde, mecburi dava arkadaşlığı vardır.
- 22. Hukuk Dairesi · E. 2016/29826 · K. 2020/2355 · T. 12.02.2020Daire kararıBozma
Kanun’un 59. maddesine göre, “Maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hâllerde, mecburi dava arkadaşlığı vardır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Mecburi Dava ArkadaşlığıMedeni Usul Hukuku · 3 Taraflar, Üçüncü Kişiler, Davaya Vekalet · 7:28
Bu maddeye özel soru
Mecburi dava arkadaşlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Maddi hukuka göre hakkın birlikte kullanılması gereken hallerde söz konusudur.
- B) Dava arkadaşları hakkında tek bir hüküm verilir.
- C) Dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorundadır.
- D) Duruşmaya gelen dava arkadaşının usul işlemi, gelmeyen arkadaş için de hüküm ifade eder.
- E) Dava arkadaşlarından biri tek başına davadan feragat edebilir.
Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl