HMK Madde 95Talep
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, kanunda belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği bir süre içinde, elde olmayan sebeplerle işlemini yapamayan kişiye eski hâle getirme talebi yolunu açar ve bu yolun koşullarını düzenler. Kural, yargılama hukukuna ilişkin kesin süreler için geçerlidir; Hukuk Muhakemeleri Kanunu dışındaki usul kanunlarındaki kesin süreler için de uygulanır. Madde, ikinci fıkrasıyla aynı sonuca başka bir hukuki yoldan ulaşılabiliyorsa talebin yapılamayacağını söyler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Elde olmayan sebeplerle, kanunda belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi yapamayan kimse, eski hâle getirme talebinde bulunabilir.
(2)Süresinde yapılamayan işlemle ulaşılmak istenen aynı sonuca, eski hâle getirme dışında, başka bir hukuki yoldan ulaşılabiliyorsa, eski hâle getirme talebinde bulunulamaz.
Madde gerekçesi
Elde olmayan bir sebeple, yani kusur olmaksızın gerçekleşen bir sebepten dolayı, kanunda belirtilen veya hâkim tarafından belirlenen kesin süre içinde yapılması gereken işlem yapılamazsa, eski hâle getirme yoluna başvurulabileceği kabul edilmiştir. Maddede, 1086 sayılı Kanunun 166 ncı maddesinde olduğu gibi “bu kanun” şeklinde bir ifadeye yer verilmeyip, genel olarak “kanun” denildiği için, sadece Hukuk Muhakemeleri Kanununda değil, medenî yargılamaya ilişkin diğer kanunlarda belirlenen kesin sürelerin kaçırılması hâlinde de, eski hâle getirme yoluna başvurulabileceği kabul edilmiştir. Örneğin, aile mahkemeleri veya tüketici mahkemelerine ilişkin özel hükümlerle getirilen sürelerin elde olmayan sebeplerle kaçırılmış olması halinde de bu hükümler uygulanacaktır. demet 387 / – 37 – Maddenin ikinci fıkrasına göre, süresinde yapılamayan işlemle ulaşılmak istenen aynı sonuca bir başka hukukî yoldan ulaşılabiliyorsa, eski hâle getirme yoluna başvurulamayacaktır. Aslında bu hüküm, 1086 sayılı Kanunun 167 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan düzenlemenin, farklı bir açıdan yeniden düzenlenmiş şeklidir. Hükmün daha kolay anlaşılması ve uygulanması sağlanmak istenmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Eski hâle getirme
- Kesin süre
- Başka hukuki yol
- Elde olmayan sebep
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
75 karar arasından seçildi- 8. Hukuk Dairesi · E. 2025/1956 · K. 2025/7590 · T. 16.12.2025Daire kararıRet
Anlatılanlar çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda; asli müdahil ... mirasçısı .... vekilinin eski hale getirme sebebi olarak yukarıda belirttiği hususun 6100 sayılı Kanun'un 95. maddesi uyarınca eski hale getirme nedeni sayılamayacağı ve böylelikle eski hale getirme talebinin yerinde olmadığı, buna bağlı olarak da karar düzeltme isteminin süresinde yapılmadığı anlaşıldığından, karar düzeltme dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2025/3183 · K. 2025/7036 · T. 28.04.2025Daire kararıOnama
6100 sayılı Kanun'un 95. maddesi uyarınca eski hale getirme talebinde de bulunulmadığı sabit olduğu Mahkemece 6100 sayılı Kanun'un 150/5 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya uygun olduğu, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
- 1. Hukuk Dairesi · E. 2025/907 · K. 2025/982 · T. 27.02.2025Daire kararıOnama
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 95/1. maddesine göre elde olmayan sebeplerle, kanunda belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi yapamayan kimse, eski hâle getirme talebinde bulunabilir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Eski Hale Getirme TalebiMedeni Usul Hukuku · 4 Teminat, Süreler, Eski Hale Getirme, Dava Çeşitleri, Şartları, İlk İtirazlar · 8:40
Bu maddeye özel soru
Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmekte olan bir davada, mahkeme hakimi, davacı tarafa bilirkişi raporuna karşı beyanlarını sunması için iki haftalık bir süre tanımıştır. Hakim, bu sürenin Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca "kesin süre" olduğunu, süreye riayet edilmemesi halinde beyan hakkının ortadan kalkacağını ara kararında açıkça belirtmiş ve bu hususu tarafların yüzüne karşı tutanağa geçirmiştir. Davacı vekili, iş yoğunluğunu gerekçe göstererek beyan dilekçesini sürenin sona ermesinden bir gün sonra mahkemeye sunmuştur. Bu durumda, davacının süreyi kaçırmasının hukuki sonucuna ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- A) Verilen süre kesin olduğundan ve sonuçları usulüne uygun şekilde ihtar edildiğinden, davacının bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunma hakkı ortadan kalkmıştır.
- B) Hakim tarafından tayin edilen ilk süre kesin olarak belirtilmemiş olsaydı istenebilecek ikinci süre hakkı, bu durumda da kıyasen uygulanmalı ve davacıya yeni bir süre verilmelidir.
- C) Karşı tarafın gecikmeye zımnen muvafakat etmesi ve yargılamanın gecikmemesi şartıyla, hakim takdir hakkını kullanarak süresinde sunulmayan dilekçeyi kabul edebilir.
- D) Davacı vekilinin süreyi kaçırması kusuruna dayanmayan bir elde olmayan neden teşkil ettiğinden, davacı taraf eski hâle getirme talebinde bulunarak beyan hakkını kullanabilir.
- E) Tahkim yargılamasındaki sürenin uzatılmasına ilişkin kural gereğince, davacının talebi üzerine mahkemenin süreyi uzatması mümkündür.
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl